University life

03/01/2026

کسی کا عشق، کسی کا خیال تھے ہم بھی
گئے دنوں میں بہت باکمال تھے ہم بھی

ہماری کھوج میں رہتی تھیں تتلیاں اکثر
کہ اپنے شہر کا حسن و جمال تھے ہم بھی

زمین کی گود میں سر رکھ کر سو گئے آخر
تمھارے عشق میں کتنے نڈھال تھے ہم بھی

ضرور توں نے ہمارا ضمیر چاٹ لیا
وگرنہ قائل رزق حلال تھے ہم بھی

ہم عکس عکس بکھرتے رہے اسی دھن میں
کہ زندگی میں کبھی لازوال تھے ہم بھی۔
پروین شاکر

03/01/2026

ھڪ دفعو ضرور پڙھو ...

It is Over

اقتدار جي ڪرسيءَ تي ويٺل وڏن مردن ۽ عورتن لاءِ هاڻي سڀ ختم ٿي چڪو آهي. نوجوان نسل اوهان جي ڪنهن به ڳالهه کي مڃڻ لاءِ تيار ناهي. اوهان اسڪولن ۽ ڪاليجن ۾ حب الوطنيءَ جي نالي تي ڪيترا به سيمينار ۽ ليڪچر ڇو نه ڪرايو، اهي ڪم ڪونه ايندا. حب الوطني تڏهن پيدا ٿيندي آهي جڏهن ملڪ ۾ هڪجهڙا موقعا، بهترين اندروني بناوت (انفراسٽرڪچر) ۽ هڪ مضبوط نظام هجي. جڏهن اوهان ماڻهن کي بنيادي ضرورتون فراهم ڪندا ۽ کين حق ڏيندا، ته پوءِ اوهان کي اسڪولن ۾ وڃي ٻارن کي اهو ٻڌائڻ جي ضرورت نه پوندي ته هو پنهنجي ملڪ سان محبت ڪن، اهي اڳ ئي ڪندا هوندا.
نوجوان ذهن، هي جنريشن-زيڊ (Gen Z) ۽ الفا نسل، چڱيءَ طرح ڄاڻن ٿا ته ڇا ٿي رهيو آهي. اوهان جي حب الوطنيءَ جي وڏن وڏن دعوائن جي باوجود، هو اوهان جي حقيقت ڏسي رهيا آهن. انٽرنيٽ جي مهرباني، ۽ ان ٿوري گهڻي تعليم جي مهرباني جيڪا اڃا باقي آهي، اوهان پاران عوام کي جاهل رکڻ جي تمام تر ڪوششن جي باوجود، اوهان ناڪام ٿي چڪا آهيو. اوهان ماڻهن کي اهو ٻڌائڻ ۾ ناڪام ويا آهيو ته هو ڇا سوچين، ڇاڪاڻ ته هو هاڻي پاڻ سوچڻ لڳا آهن. شايد هو پنهنجي خيالن جو اظهار ڪرڻ کان ڊڄن ٿا ڇو ته کين جيئرو رهڻ پسند آهي، پر هو اوهان جي پارسائي ۽ سچائيءَ جي نقاب کي پرکي چڪا آهن. اوهان طاقت جي زور تي اقتدار ۾ ته رهي سگهو ٿا، پر ماڻهن کي اوهان جي ڪا پرواهه ناهي. اوهان سيڪيورٽيءَ کان سواءِ گهر کان ٻاهر قدم به نٿا رکي سگهو. جيڪڏهن اها ڳالهه اوهان جي مقبوليت ٻڌائڻ لاءِ ڪافي ناهي، ته پوءِ اوهان کي پنهنجي سوچ بدلائڻ جي ضرورت آهي.
نوجوان نسل هاڻي تنگ اچي چڪو آهي، ۽ ڇاڪاڻ ته کين اها خبر آهي ته هو طاقتورن جو مقابلو نٿا ڪري سگهن، ان ڪري هو ملڪ ڇڏي رهيا آهن. اها خوش فهمي هوندي ته هو ڪرپشن خلاف ڪا وڏي تحريڪ هلائيندا؛ هو خاموشيءَ سان نڪري وڃڻ کي ترجيح ڏين ٿا ۽ ڪڏهن پوئتي مڙي نٿا ڏسن، ڇاڪاڻ ته سندن اهي دوست جن آواز اٿاريو هو، اهي خاموش ڪيا ويا.
پر "بومرز" (پراڻي سوچ وارن) لاءِ هاڻي راند ختم ٿي چڪي آهي. انهن لاءِ ڪو مستقبل ناهي. نوجوان نسل ۽ هاڻوڪي نظام جي وچ ۾ هڪ تمام وڏي وڇوٽي آهي. ڪٿي به ڪو گڏيل مقصد نظر نٿو اچي. جنريشن-زيڊ (Gen Z) کي تيز انٽرنيٽ گهرجي، جڏهن ته اقتدار وارا هڪ مضبوط "فائر وال" (Firewall) لڳائڻ چاهين ٿا. نوجوانن کي سستا سمارٽ فون کپن، پر بومرز انهن تي ٽيڪس وڌائڻ چاهين ٿا. نوجوان فري لانسنگ تي پابنديون ختم ڪرڻ چاهين ٿا، پر بومرز ان تي نوان قانون مڙهڻ چاهين ٿا. انهن جي وچ ۾ ڪا به هڪجهڙائي ناهي، ۽ اها ئي وجهه آهي ته بومرز (پراڻي سوچ وارا) هارائي چڪا آهن.
اوهان جيتريون چاهيو جنگيون رچايو، جنريشن-زيڊ انهن تي "ميمز" (Memes) ٺاهي اوهان جو مذاق اڏائيندي. مين اسٽريم ميڊيا تي سينسرشپ لڳايو، هي نوجوان رمبل، يوٽيوب ۽ ڊسڪورڊ جهڙن پليٽ فارمن تي پنهنجو آواز اٿاريندا. بومرز (پراڻي سوچ وارؤ)! اوهان هاڻي سوچن تي پهرا نٿا لڳائي سگهو. اهي ڏينهن ويا جڏهن اوهان ماڻهن کي بيوقوف بڻائي سگهندا هئا. ها، اسان وٽ لائبريريون ناهن. ها، اسان ڪرائي تي اپارٽمنٽ نٿا وٺي سگهون. ها، اسان هاڻي ڪار خريد ڪرڻ جي سگهه نٿا رکون. اوهان جي مهربانيءَ سان، جيڪا معيشت اسان کي ورثي ۾ ملي آهي، اها اوهان جي اخلاقيات کان به وڌيڪ خراب آهي.
پر ان سڀ جي باوجود، اسان پنهنجو رستو ڳولي رهيا آهيون. اسان ڪتابن، سوشل ميڊيا، ڪافي شاپس ۽ برگرن ۾ سڪون ڳوليون ٿا. اسان انهي گندي پاڻيءَ مان رستو ڪڍي رهيا آهيون. جڏهن اوهان ٽي وي تي ڳالهايو ٿا ته اسان نٿا ڏسون، ڇاڪاڻ ته اڪثر اوهان جون ڳالهيون کل جهڙيون هونديون آهن. ان کان بهتر ته اسان "اسٽينڊ اپ ڪاميڊي" ڏسي وٺون، مين اسٽريم ميڊيا ڇو ڏسون؟
وقت بدلجي رهيو آهي، اوهان جيترو جلدي سمجهو اوترو بهتر آهي. پر شايد اوهان کي به پرواهه ناهي. اوهان جا ٻار ٻاهرين ملڪن ۾ آهن، اوهان روزانو لکين روپيا ڪمائي رهيا آهيو، اوهان وٽ اڻ ڳڻي طاقت آهي، اوهان بهترين کاڌا کائو ٿا ۽ صاف پاڻي پيو ٿا، ته پوءِ اوهان کي ڇو پرواهه هوندي؟
اوهان کي تڏهن احساس ٿيندو جڏهن اوهان کي معلوم ٿيندو ته اوهان کي ڪو به نٿو ٻڌي.
ڄاڻو ٿا ڇو؟
ڇاڪاڻ ته جنريشن-زيڊ (Gen Z) پنهنجا هيڊ فون لڳائي پنهنجي "اسپوٽيفائي" (Spotify) ۾ مگن آهي. جيڪڏهن حالتون وڌيڪ خراب ٿيون ته اڌ نوجوان ملڪ ڇڏي ويندا، ۽ باقي بچيل اوهان کي پنهنجي مرضيءَ جي سنگيت ٻڌائيندا ۽ اها سنگيت اوهان کي بلڪل پسند نه ايندي.
بومرز (پراڻي سوچ وارؤ)! هاڻي گهڻو ئي ٿيو. اسان هاڻي اوهان جو ڪو به بيانيو (Narrative) خريدڻ لاءِ تيار ناهيون. اهو هاڻي پراڻو ٿي چڪو آهي.

28/10/2025

سنڌين نيشنل ڪانگريس اڳواڻ غني امان چانڊيو ڪراچيءَ مان رينجرس ۽ سول ڊريس ۾ آيل اهلڪارن هٿان کنڀجي ويو.

Ghani Aman

29/09/2025

"چيائين"
پاسي ۾ ٿي ويھ
"چيم"
نہ مان تنھنجي پاسي کان نہ تنھنجي سامھون ويھندس
"چيائين"
ڇو؟
"چيم"
اسين عبادتگاھن کي پٺي ناھيون ڏيندا
"چيائين"
حق تي توکي ماڻھون ڪافر ٿا سمجھن!
"چيم"
مان مٶمن ڪڏھن ھئس؟

امر جليل

29/09/2025

18/08/2025

Hi everyone! 🌟 You can support me by sending Stars - they help me earn money to keep making content you love.

Whenever you see the Stars icon, you can send me Stars!

29/07/2025