19/01/2026
افغانستان یکی از کشورهایی است که از منابع آبی فراوان و پتانسیل بالای تولید برق آبی برخوردار است؛ اما تاکنون تنها بخش کمی از این ظرفیت عظیم به بهرهبرداری رسیده است. انجنیران برآورد کردهاند که پتانسیل برقآبی افغانستان حدود ۲۳,۰۰۰ مگاوات است—که میتواند تأمینکننده بخش بزرگی از نیازهای برق کشور باشد و حتی در آینده به صادرات انرژی کمک کند!
در حال حاضر مجموع ظرفیت نصبشده نیروگاههای برقآبی فعال در کشور حدود ۲۳۰—۴۶۰ مگاوات است، شامل پروژههایی مانند:
🔹 بند برق نغلو (حدود ۱۰۰ مگاوات)
🔹 بند برق ماهیپار (حدود ۶۶ مگاوات)
🔹 بند برق کجکی (تا ۱۵۰ مگاوات پس از توسعه)
🔹 سایر نیروگاههای کوچکتر در نقاط مختلف افغانستان.
با وجود این تولید، هنوز نیاز داخلی برق کشور—که امروزه بیش از ۱,۵۰۰ مگاوات برآورد میشود—تا حد زیادی تأمین نشده و بخش زیادی از برق مصرفی از کشورهای همسایه وارد میشود.
این فاصله بین پتانسیل تئوریک و واقعیت موجود به دلایل مختلف است:
💧 زیرساختهای قدیمی و فرسوده که در جنگهای طولانی آسیب دیدهاند و به تعمیرات جدی نیاز دارند.
💰 کمبود سرمایهگذاری داخلی و خارجی برای تکمیل پروژههای بزرگ آبی.
📉 وابستگی شدید به واردات برق بهدلیل تولید کم داخلی.
🌍 تغییرات زمانی جریان آب و مشکلات اقلیمی که بهرهبرداری از برقآبی را در فصول خشک با چالش مواجه میکند.
📌 اگر بتوانیم این ظرفیت را توسعه دهیم—نهفقط در سدهای بزرگ، بلکه در پروژههای کوچک و متوسط توزیعشده—میتوانیم بخش بزرگی از نیازهای برق مردم و صنعت را تأمین کنیم و نیاز به واردات را کاهش دهیم. افغانستان با منابع طبیعی خود این توانایی را دارد که به کشوری مستقل در انرژی پاک و پایدار تبدیل شود.