04/04/2026
Dashuria pas detajit!
Në takime me lexues të romanit tim "Ndëshkimi i dytë i Evës" (Botimet Papirus), disa prej tyre më kanë pyetur se përse kam bërë përshkrime shpesh të detajuara të kontekstit ku lëvizin personazhet, rrugët, shtëpitë, kafenetë, veshjet, oborret, zyrat, biografitë, si edhe detaje nga sjellja e tyre, si qeshin, si bëjnë dashuri, si pinë kafen, etj.
Disa ma kanë thënë se e kanë pëlqyer, disa edhe me ndonjë notë kritike.
I mirëkuptoj!
Por, e kam bërë duke qenë i ndërgjegjshëm. E para, sepse kam kënaqur veten. Nëse kur shkruan nuk kënaqesh me procesin, kot që shkruan. Unë dua ta shoh dhe ta ve në dukje detajin. Aty fiksohem. Erving Goffman, më ka mësuar se "sekreti" nuk qendron te fasada, por te detaji.
E dyta, sepse unë kam një hobi, jam miniaturist, mbledh statuja të vogla prej druri dhe metali, objekte në miniaturë. E adhuroj filozofin BACHELARD, në vitet 50, që shpjegonte karakterin e njerëzve që i duan detajet e vogla. Unë jam një i tillë.
E treta sepse unë nuk i honeps vështrimet e përgjithëshme. Midis bojaxhiut që lyen me gëlqere një mur, dhe piktorit që bën portretin, unë adhuroj piktorin.
E katërta, sepse letërsia sipas meje dallon nga shkenca sepse merret me të veçantën, konkreten, të papërsëritshmen. Prandaj jam lodhur me detaje. Për ta respektuar lexuesin tim.
E pesta, sepse brenda ka edhe një "shejtanllik". Unë kam ëndërr që pas 50 vitesh ta zemë, ata që do të vijnë ta lexojnë Evën. Ato detaje që neve sot na duket se i dimë nga jeta jonë, ata, nipërit e mbesat tona, nuk do t'i dinë. Do të duan të na njohin me hollësi në dramat, hallet, budallalliqet, krrupsionet, etjen për pushtet, marrëdhëniet në familje që ne kemi sot. Do të duan të dinë zakonet tona. Ajo që sot duket se nuk ka vlerë, atëhere do të jetë flori. Letërsinë e dua edhe si dëshmi të kohës. Ndryshe nuk e dua.
E gjashta, sepse unë e adhuroj letërsinë sikurse ishte para lindjes së fotografisë ose përhapjes së saj. Fotografia ja rrëmbeu detajin e dëshmuar letërsisë dhe në një farë mënyre e thau. Unë dua Hygoin, Balzakun,Tolstoin, Mopasanin, që jepeshin pas detajit.
Ja pra, kërkoj ndjesë për detajimet ndonjëherë më tepër, por dijeni jam i ndërgjegjshëm dhe i qendroj estetikës sime!
Miqësisht!
