11/09/2026
Başlanğıc 2027-də, sərhədlərin delimitasiyası bəlkə yeni məntiqlə: TRIPP ətrafında yeni reallıqlar
Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının keçmiş katibi Armen Qriqoryan yaxın aylarda TRIPP-in icra edilə bilərliyinin qiymətləndirilməsi ilə məşğul olacaq.
O, Policy and Management Consulting Group beynəlxalq konsaltinq şirkətinə baş müşavir kimi qoşulub.
TRIPP ilə bağlı başqa bir məlumat da var: Ermənistanda ABŞ işlər müvəqqəti müvəkkili David Allen Bakıda azərbaycanlı rəsmilərlə erməni-amerikan TRIPP layihəsinə aid məsələləri müzakirə edib.
Policy and Management Consulting Group, ona Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının keçmiş katibi Armen Qriqoryan qoşulub, beynəlxalq şirkətlər şəbəkəsidir; hazırda ABŞ-da, Gürcüstanda, Ukraynada, Ermənistanda, Özbəkistanda, Polşada və İrlandiyada fəaliyyət göstərir.
Qriqoryan TRIPP-in icra edilə bilərliyinin qiymətləndirilməsində iştirak edir. Sentyabrın 9-da PMCG-nin rəsmi saytında Armen Qriqoryanla bağlı dərc edilən materialda keçmiş yüksək vəzifəli şəxsin təcrübəsindən istifadə məqsədi xüsusi vurğulanıb.
Hələlik TRIPP-in icra edilə bilərliyinin qiymətləndirilməsinin birbaşa sifarişçisinin kim olduğu, bu qurumun hansı müqavilə əsasında cəlb edildiyi və hansı həcmdə iş götürdüyü barədə təfərrüatlar yoxdur.
Buna görə də, bəlkə də, hələ PMCG-ni bütün TRIPP layihəsinin baş müşaviri kimi qiymətləndirmək tezdir.
Mümkün bütün suallar yəqin ki, yaxın vaxtlarda parlamentdə aydınlaşacaq. Parlamentin xarici əlaqələr məsələləri daimi komissiyasının sədri Sargis Xandanyanın məlumatına görə, TRIPP müqaviləsi tezliklə Milli Məclisin müzakirəsinə təqdim olunacaq.
Bu arada yeni reallıqlar var: sentyabrın 8-də Bakıda Ermənistanda ABŞ işlər müvəqqəti müvəkkili David Allen və Azərbaycan Xarici işlər nazirinin müavini Elnur Məmmədov görüşüblər.
Bakıdan rəsmi yayılan təfərrüatlar çox deyil, lakin vurğulanır ki, erməni-amerikan TRIPP layihəsinə aid məsələlər müzakirə olunub.
Sargis Xandanyan üçün bu məsələnin Ermənistan nümayəndəsi olmadan müzakirə edilməsi qeyri-adi deyil.
“Çindən Portuqaliyaya qədər hamı indi TRIPP-dən danışır, bir də demirəm ki, TRIPP çərçivə sazişində, yaxın həftələrdə parlamentə gələcək, yazılıb ki, bu yolla Azərbaycan Respublikası Naxicevanla əlaqələnəcək, buna görə də aydın deyilmi ki, Azərbaycan TRIPP-in mümkün qədər tez, səmərəli, keyfiyyətli icra olunmasında maraqlıdır ki, Naxçıvanla əlaqəsi qısalsın və daha səmərəli olsun.
Ermənistandan keçəcək bu infrastrukturlar iki tərəfdən Azərbaycan Respublikası ilə birləşəcək və təbii ki, bu məsələlər müzakirə olunur.
Bu məsələləri Azərbaycan və Ermənistan bir-biri ilə də ikitərəfli formatda müzakirə edirlər”.
Azərbaycan xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov öz növbəsində təsdiqləyib ki, amerikalı tərəfdaşlar müntəzəm olaraq onlara erməni-amerikan TRIPP layihəsi barədə məlumat verirlər.
Azərbaycan diplomatı bunu tamamilə təbii hesab edib və qeyd edib ki, layihə Azərbaycanın iştirakı olmadan mümkün deyil.
Maraqlıdır ki, Ermənistanda ABŞ işlər müvəqqəti müvəkkili David Allen Bakıya Syünikin bir sıra icmalarının sakinləri ilə görüşdən 5 gün sonra gedib.
“Əvvəlcə hamını maraqlandıran suallara toxunum: niyə təməlqoyma təşkil olunmur, niyə əsas işlər hələ başlamayıb. Bu sadə layihə deyil: ona iki fərqli hökumət cəlb olunub.
İki dövlətin fərqli hüquq sistemləri var, mühəndislik və tikinti məsələləri də var, o cümlədən yolun hansı yerdən keçəcəyinin dəqiqləşdirilməsi.
Məsələn, Meğridə soruşdular ki, dəmir yolunun çəkilişi ərazidəki su xətlərinə, suvarma sistemlərinə necə təsir edəcək. Tikintiyə başlamazdan əvvəl bu sualların cavablarına malik olmalıyıq”.
Ermənistandakı Amerika Birləşmiş Ştatları səfirliyindən bildiriblər ki, TRIPP nəzəri mərhələdən icra mərhələsinə keçdiyi üçün regional sıx əlaqələndirmə tələb edir.
Yerevanda və Bakıda ABŞ səfirlikləri birlikdə ABŞ işlər müvəqqəti müvəkkilinin Bakıya səfərini təşkil ediblər ki, TRIPP ideyasına dəstək verilsin.
Layihəyə aid başqa bir məsələ də Ermənistan və Azərbaycan arasında sərhədlərin delimitasiyasıdır. Bayramov növbəti dəfə bəyan edib ki, işlər Şimaldan-Cənuba doğru gedəcək.
“Bu, keçən ilin qərarıdır, amma burada bir incəlik var: TRIPP artıq icra olunmağa başlayanda ehtimal var ki, qismən delimitasiya dəmir yolunun keçməli olduğu hissələrdə və ya neft kəmərləri, qaz kəmərləri, elektrik ötürücü xətlərinin çəkilməli olduğu hissələrdə həyata keçirilsin.
Yəni, bəlkə, deməyim ki, sapma, amma çox lokal hissələrə dair məntiqdə müəyyən dəyişiklik ola bilər, lakin ümumi məntiq şimal-cənub istiqamətində olmalıdır”- deyərək Sargis Xandanyan dəqiqləşdirir:
David Allenin Bakıya səfərindən sonra Azərbaycan tərəfi yayıb ki, TRIPP-in fiziki işlərinin başlanğıcı 2027-ci ilə keçirilib.
