17/06/2026
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਹਰ ਘਟਨਾ ਕੁਝ ਹੀ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਨੰਦ ਕਾਰਜ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਵਾਇਰਲ ਹੋਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਾੜੀ ਆਪਣੇ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਨੇ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚਰਚਾ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਮਰਿਆਦਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦੱਸਿਆ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮਮਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ।
ਪਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਇਰਲ ਵੀਡੀਓ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ, ਸਾਡੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਧਾਰਮਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਮਸਲਾ ਹੈ। ਆਨੰਦ ਕਾਰਜ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਸਕਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਵਲ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਰੂਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਣ ਦਾ ਵਚਨ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਸਿੱਖ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੁਭਾਵਿਕ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਮਰਿਆਦਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪਾਲਣਾ ਹੋਵੇ। ਕੀ ਪੂਰੇ ਸਮਾਗਮ ਚ ਕੋਈ ਸਮਝਦਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜੋ ਟੋਕਦਾ ... ਗੁਰੁਦ੍ਵਾਰੇ ਵਾਲੇਆ ਨੇ ਵੀ ਟੋਕਿਆ ਕਿਉਂ??? ਕੀ ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਂ ਪਿਓ ਨੇ ਕੋਈ ਸਿਖਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ...
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖ ਕੇ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਧਰਮ, ਉਸ ਦੀ ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਮਰਿਆਦਾ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਉੱਭਰਨਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਹਰਕਤ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਘਟਨਾ ਅਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਲੱਗੀ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਹ ਵੀ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰ ਜੀਵ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇੱਥੇ ਮੁੱਦਾ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜਾਨਵਰ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ ਗਲਤ ਹੈ ਜਾਂ ਸਹੀ। ਮੁੱਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਰਿਆਦਾ ਅਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ? ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦੋਵੇਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ, ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਬਕ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਕਈ ਲੋਕ ਵਿਆਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਅਤੇ ਚਰਚਿਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਲੱਭਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਇਹ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕੁਝ ਮੌਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਖਾਵੇ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਤਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਨੰਦ ਕਾਰਜ ਦੀ ਅਸਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਸਾਦਗੀ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਵਾਇਰਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ।
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਾਨੂੰ ਸਿਆਣਪ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਗਲਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਧਰਮ ਸਾਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੱਚ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਹੀ ਅਸੀਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਰਹੇ ਹਾਂ? ਕੀ ਅਸੀਂ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਾਂ? ਅਤੇ ਕੀ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰ ਰਹੇ ਹਾਂ? ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਲੱਭਾਂਗੇ, ਤਦ ਹੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਨਤੀਜਾ ਨਿਕਲੇਗਾ।
ਸਮਾਂ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਪ੍ਰਤੀ ਸਤਿਕਾਰ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀ। ਇਹੀ ਹਰ ਸਿੱਖ ਦੀ ਅਸਲ ਪਹਿਚਾਣ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੀ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਹੈ।
