04/10/2026
ናይ ኢትዮጵያ ወናኒት ኣፍ ደገ ባሕሪ ምዃን እቲ ዞባ ብኢንዱስትሪ ክተኣሳሰር ዝገብር እዩ
ኣዲስ ኣበባ፤ መስከረም 24/2019 (ኢዜኣ)፦ ናይ ኢትዮጵያ ወናኒት ኣፍ ደገ ባሕሪ ምዃን እቲ ዞባ ብኢንዱስትሪ ክተኣሳሰር ከም ዝገብር በዓል ሞያ ቁጠባ ዘመዴነህ ንጋቱ ገሊፆም።
በዓል ሞያ ቁጠባ ዘመዴነህ ንጋቱ ምስ ኢዜኣ ኣብ ዝገበርዎ ፃንሒት፤ ኢትዮጵያ ዋላ ኳ ኣብ ዓለም ካልኣይቲ ቅልጡፍ ቁጠባ ዘመዝገበት ሃገር እንተኾነት እቲ ዕብየት ብዘላቕነት ንምቕፃል ፀገም ወደብ ክፍታሕ ከም ዘለዎ ገሊፆም።
እታ ሃገር ዝለዓለ ቁፅሪ ህዝቢ፣ ዓብይ ቁጠባ፣ ሰፊሕ ሃፍትን ሰፊሕ ዕዳጋን ዘለዋ ከም ዝኾነት ብምግላፅ፤ ፀገም ኣፍ ደገ ባሕሪ እንተተፈቲሑ ማእኸል ኣፍረይቲ ኢንዱስትሪታት ምብራቕን ቀርኒ ኣፍሪካን ክትከውን ከም ትኽእል እውን ገሊፆም።
ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ዘጋጠሙ ከም ለበዳ ኮቪድ-19፣ ኵናት ሩስያን ዩክሬንን ከምኡ እውን ቅልውላው ጂኦፖለቲካ ንቁጠባ ዓለም ከም ዝፈተንዎ ብምሕባር፤ ቁጠባ ኢትዮጵያ ምዕባዩን ጠንካራን ፀገማት ዝፃወርን ቁጠባ ምህናፁን ሓበሬታታት ኣይኤምኤፍን ባንኪ ዓለምን ከም ዘረጋግፁ እውን ተዛሪቦም።
ነዚ ዓወት ድማ ምምሕያሽ ሸርፊ ወፃኢ፣ዓውድታት ንኢንቨስተራት ወፃኢ ክፍቲ ምግባርን ሪፎርም ትካላት ዝሓቖፈ ሃገር ቦቆል ሪፎርም ኢኮኖሚን ዓብይ ኣበርክቶ ከም ዝገበሩ ኣረዲኦም።
ብፍላይ ድማ ብምኽንያት ምምሕያሽ ፖሊሲታት ኣታዊ ንግዲ ወፃኢ ካብ 3.5 ቢልዮን ዶላር ናብ 11 ቢልዮን ዶላር ዝዓበየ እንትኸውን ፤ እዙይ ድማ ብኣጋጣሚ ዘይኮነስ ብትኹረት ብዝተሰርሐ ስራሕ ዝተረኸበ ከም ዝኾነ ተዛሪቦም።
ካብ ቡን ብተወሳኺ ምህርቲ ወርቂ ነቲ ለውጢ ብግንባር ቀዳምነት ከም ዘመሓየሾ እውን ፀሪሖም።
ብሓፈሻ ምምሕያሽ ኣሰራርሓን ፖሊሲታትን ከምኡ እውን ዓይነታት ምህርቲ ንግዲ ወፃኢ ምብዛሕ ንዘላቕነት ቀፃሊ ሃገራዊ ኢኮኖሚያዊ ዕብየት ወሳኒ ከም ዝኾኑ ኣረዲኦም።
ዕዳጋ ካፒታል ምምስራቱ ዜጋታት በቢ መዓልቱ ኣክስዮን ንክዕድጉን ኩባንያታት ካፒታሎም ንከዕብዩን ከም ዘኽኣለ ከምኡ እውን ኣብ ዓውዲታት ቴክኖሎጂ፣ ማኑፋክቸሪንግ፣ ቱሪዝምን ሕርሻን ሃገራዊ ተወዳዳሪነት ዘዕብዩ ስራሕቲ እናተሳለጡ ምዃኖም ገሊፆም።
ፀብፃብ ትካል ንግድን ልምዓትን ሕቡራት መንግስታት (UNCTAD) መሰረት ብምግባር ከም ዝገለፅዎ፤ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፉ ሓሙሽተ ዓመታት ብቀዋሚነት ካብተን ሓሙሽተ ዓበይቲ ተቐበልቲ ቀጥታዊ ኢንቨስትመንት ወፃኢ ኣፍሪካ እንትትኸውን እዙይ ድማ ውፅኢት ንኢንቨስትመንት ምቹዋት ዝኾኑ ፖሊሲታትን ስትራቴጂታትን ከም ዝኾነ ኣመላኺቶም።
መዕርፎ ነፈርቲ ቢሾፍቱ፣ ፕሮጀክትታት ፋብሪካ ማዳበሪያን ተፈጥሮኣዊ ጋዝን ኣብ ቀፃሊ ንቁጠባዊ ዕብየት ዓብይ ኣበርክቶ ዝገብሩ ዓበይቲ ልምዓታት ከም ዝኾኑ እውን ሓቢሮም።
እታ ሃገር ዘለዋ ሰሓባይነት ቁጠባ ዘላቒ ንምግባርን ኢንቨስትመንት ምስሓባ ንምቕፃልን ትካላት ምጥንኻርን ሓደሽቲ ኣሰራርሓታት ብዝበለፀ ክዝርግሑን ከም ዘለዎም ኣብራህሪሆም።
ኣብ ቀፃሊ እውን እቲ ሓዱሽ ምስረታ መንግስቲ ዝተጀመረ ሪፎርም ኣጠናኺሩ ክቕፅለሎም ከም ዘለዎ ብምግላፅ፤ ሓደሽቲ ኢንሼቲቫት ተግባራዊ ምግባር ከም ዘድሊ እውብ ኣረዲኦም።
