Dessie Express, Dessie (2026)

18/01/2026

ይሄ ነገር እውነት ከሆነ ቤተሰቡ ሁሉ ሊያግዛቸው ይፈልጋልና ዳውዶ የምትገኙ ወንድም እህቶች የእነሸህ መሐመድን የባንክ አካውንትና ስልክ በውስጥ መስመር ላኩት‼ "እርጥባን" ወርቃማ አንዱ የችግር መፍቻችን መንገድ ነው

via_Wasu Mohammed

09/01/2026

«ጠላትህ ሰውየው አይደለም፣ አስተሳሰቡ ነው! - የሰለጠነ ልዩነት» 🤝🧠⚖️
********************************************
//እስቲ ራሳችንን በታማኝነት እንጠይቅ... በፖለቲካ አመለካከት ልዩነት ምክንያት የልጅነት ጓደኛችሁን አጣላችሁ ታውቃላችሁ? ወንድም ወንድሙን "ብሎክ" (Block) ሲያደርግ አይተናል?
በሀገራችን የተፈጠረው ትልቁ ችግር፣ ልዩነትን እንደ ጠላትነት መቁጠር ነው።
"የእኔን ሀሳብ ካልደገፍክ፣ አንተ የሀገር ጠላት ነህ!" የሚለው አስተሳሰብ፣ ውይይቱን ገደለና ድንጋይ አሰነሳን።
ግን እኮ ፖለቲካ ማለት "የገበያ ቦታ" ነው። ገበያ ላይ ነጋዴዎች "የእኔ ይበልጣል፣ አይ የኔ ይሻላል" ብለው ይወዳደራሉ እንጂ፣ አይገዳደሉም። ሸማቹ (ህዝቡ) የወደደውን ይመርጣል።
የሰለጠነ ፖለቲካ (Civil Discourse) መርሆች፦
* ተቀናቃኝ እንጂ ጠላት አይደለንም!
በእግር ኳስ ሜዳ ላይ ሁለት ቡድኖች ይፎካከራሉ። አንዱ ለማሸነፍ ሲሮጥ ሌላው ለመጣል ይሮጣል። ነገር ግን ጨዋታው ሲያልቅ፣ ማሊያ ተለዋውጠው ይጨባበጣሉ። ለምን? ተጋጣሚዎች እንጂ ጠላቶች ስላልሆኑ። በፖለቲካም፣ ሁላችንም የምንፈልገው "የኢትዮጵያን እድገት" ነው። መንገዳችን ይለያይ ይሆናል፤ ግባችን ግን አንድ ነው። የተለየ ሀሳብ ያለው ሰው፣ ሌላ አማራጭ ያቀረበ "ወንድም" እንጂ፣ ሊጠፋ የሚገባው "ቫይረስ" አይደለም።
* ሀሳቡን ንካ፣ ሰውየውን አክብር!
አንድ ሰው የተናገረው ሀሳብ ካልመቻችሁ፣ ሀሳቡን በምክንያት "ቦጭቁት"፤ ስህተቱን አሳዩ። ሰውየውን ግን አትሳደቡ።
"አንተ ደደብ ነህ" ማለት ስድብ ነው።
"ይህ ያነሳኸው ሀሳብ በዚህ ምክንያት ስህተት ነው" ማለት ግን ሙገታ ነው።
የሰለጠነ ሰው ሀሳብን ከሰውነት ይለያል።
* ሁለቱም ልክ ሊሆኑ ይችላሉ!
ቁጥር 6ን መሬት ላይ ጽፈን፣ እኔ ከላይ አንተ ከታች ብናየው... ለኔ 6 ነው፣ ላንተ 9 ነው። የተጣላነው እውነት ስለሌለ ሳይሆን፣ የቆምንበት ቦታ (Perspective) ስለተለያየ ነው። የሌላውን ሰው መነጽር ተውሰህ ካላየህ፣ መቼም ልትግባባ አትችልም። ማዳመጥ ማለት መስማማት ማለት አይደለም፤ መረዳት እንጂ።
ኢትዮጵያ የምትፈልገው አሸናፊ ፓርቲን ሳይሆን፣ የሰለጠነ ህዝብን ነው!
መንግስታት ይመጣሉ፣ ይሄዳሉ። ህዝብ ግን ዘላለም ይኖራል። በጊዜያዊ ፖለቲካ ምክንያት የዘላለም ወንድምህን አትጣላ። ፖለቲካ በምርጫ ጣቢያ ያልቃል፤ ጎረቤትነት ግን በህይወት ይቀጥላል።
💡 የቀኑ የዜግነት ፈተና (Civic Challenge):
በፖለቲካ ወይም በአመለካከት ከእርስዎ ጋር የማይስማማ፣ ምናልባትም "ከረር ያለ" ክርክር ያደረጋችሁትን አንድ ሰው አስቡ።
ዛሬ ያንን ሰው ይደውሉለት ወይም መልእክት ይላኩለት። ስለ ፖለቲካ አታውሩ። "እንዴት ነህ? ናፈቅከኝ እኮ" በሉት። ሰውየው ከፖለቲካው እንደሚበልጥ በተግባር ያሳዩ።
የውይይት መድረክ (Discussion):
ከእርስዎ ጋር ፈጽሞ በሃሳብ የማይስማማን ሰው፣ ንግግሩን ወይም ጽሁፉን ስታዩ የመናደድ ስሜትን እንዴት ነው የምትቆጣጠሩት? እስቲ "ትዕግስት"ን አስተምሩን። 👇
#ኢትዮጵያ #ፖለቲካ #መቻቻል #ሀሳብ #ነጻነት #ሰላም

08/01/2026

ጦርነቱ መቼ ነው የሚቆመው? (መፍትሄው በእጃችን ነው!) 🕊️🇪🇹
ብዙዎቻችን ጠዋት ስንነሳ እና ማታ ስንተኛ የምንጠይቀው ጥያቄ አንድ ነው፡ "ይህ ሁሉ መከራ፣ ሞት እና ስደት መቼ ነው የሚያበቃው?"
ጦርነት መጀመሪያው እንጂ መጨረሻው አይታወቅም ይባላል። እውነት ነው። ነገር ግን የዓለም ታሪክ እና የራሳችን እውነት እንደሚያሳየው፣ የትኛውም ደም አፋሳሽ ጦርነት በጠመንጃ አፈሙዝ ብቻ ተጠናቆ አያውቅም። መጨረሻው ሁሌም በክብ ጠረጴዛ ዙሪያ ነው።
ታዲያ መቼ ነው የሚቆመው? መልሱ ቀላል ነው፡ "እኔ እና አንተ/አንቺ፤ እንደ ሀገር መሸነፋፍን ትተን መቻቻልን ስንመርጥ ነው።"
ለዚህም ሶስት ወሳኝ የመፍትሄ መንገዶችን እንመልከት፡
1. ከሌሎች ሀገራት ምን እንማራለን? (The Global Experience) 🌍
እንደ ሩዋንዳ እና ኮሎምቢያ ያሉ ሀገራት እጅግ ዘግናኝ እልቂት ውስጥ አልፈዋል።
* ሩዋንዳ፡ ከዘር ማጥፋት ወንጀል በኋላ "ይቅርታ" እና "አንድነት"ን መርጠው ዛሬ ለአፍሪካ ምሳሌ ሆነዋል። በቀልን ሳይሆን የጋራ ልማትን አስቀድመዋል።
* ኮሎምቢያ፡ ከ50 ዓመታት የርስ በርስ ጦርነት በኋላ፣ "ማንም አሸናፊ የለም፣ ሀገር ግን እየወደመች ነው" ብለው ወደ ድርድር መጡ።
* ትምህርቱ፡ ጠላትን ማጥፋት ሳይሆን፣ ጠላትነትን ማጥፋት ነው ዘላቂው ድል!
2. ሳይንሳዊ እና ፖለቲካዊ መፍትሄ (The Scientific Approach) 🧠
በዘመናዊ የግጭት አፈታት ሳይንስ (Conflict Resolution)፣ "Zero-sum game" (አንዱ አሸንፎ ሌላው የሚጠፋበት) አካሄድ ለውስብስብ የውስጥ ግጭቶች አይሰራም።
* ብቸኛው መንገድ፡ "Win-Win" ወይም ሁሉም ወገን የተወሰነ ነገር አግኝቶ፣ የተወሰነ ነገር አቶ የሚስማማበት መንገድ ነው።
* ብሔራዊ ምክክር፡ ልዩነቶቻችንን በጠመንጃ ሳይሆን በሃሳብ የምንፈታበት መድረክ ወሳኝ ነው። መሳሪያ የያዘ ሁሉ መሳሪያውን አስቀምጦ ጠረጴዛው ጋር ካልቀረበ፣ ዛሬ የቆመው ጦርነት ነገ መልኩን ቀይሮ መምጣቱ አይቀርም።
3. ባህላዊ እና እሴቶቻችን (Cultural Wisdom) 🤝
ኢትዮጵያ እኮ የ "ሽምግልና" ሀገር ናት!
* ዘመናዊ ፍርድ ቤቶች ከመምጣታቸው በፊት አባቶቻችን ደም የቃባን ሰው እንኳ በ "ጉማ"፣ በ "ሽምግልና" በ "አበጋር" እና በ "እርቅ" ያስታርቁ ነበር።
* የጋዳ ሥርዓት፣ የሽምግልና ሥርዓት እና የሀገር ሽማግሌዎች ክብር መመለስ አለበት። ሰው መሆናችንን፣ ኢትዮጵያዊ መሆናችንን እና አብሮ አደግ መሆናችንን ረስተን በብሔር እና በፖለቲካ ካባ ብቻ ስንናቆር፣ የገዛ ባህላችንን እየጣን ነው። ይሉኝታ እና እርቅ የኢትዮጵያውያን መለያ ነበር፤ እሱን እንመልስ!
4. ሃይማኖታዊ መፍትሄ (Spiritual Healing) 🙏
ሁሉም ሃይማኖቶች (ክርስትናም ሆነ እስልምና) የሚያስተምሩት ስለ "ሰው ክብር" ነው።
* ፈጣሪ ሰውን አልቆ ፈጥሮታል። የሰውን ልጅ መግደል የፈጣሪን ህንፃ ማፍረስ ነው።
* በሁሉም እምነት "ይቅርታ" የጀግንነት መገለጫ ነው። ለወንድምህ/ለእህትህ ስትል፣ ለፈጣሪ ብለህ ይቅር ማለት መሸነፍ አይደለም፤ ታላቅነት ነው። የሃይማኖት አባቶችም ወገን ሳይለዩ እውነትን በመናገር ህዝቡን ወደ ንስሃ(ስቲግፋር) እና እርቅ መምራት አለባቸው።
መቋጫውስ?
ጦርነቱ የሚቆመው መንግስት ወይም ታጥቂዎች ጋር ብቻ አይደለም። ፌስቡክ ላይ ኮሜንት ስንጽፍ፣ ቲክቶክ ላይ ቪዲዮ ስንሰራ እሳት ከመለኮስ ይልቅ ውሃ መርጨት ስንጀምር ጦርነቱ ይቆማል።
እስኪ ዛሬ አንድ ሰው እንሁን። ለሀገራችን ሰላም፣ ለህዝባችን ደህንነት ሲባል ከልባችን ጥላቻን አውጥተን በፍቅር እንደመር።
"ሰላም ለኢትዮጵያ! ሰላም ለህዝባችን!" 🇪🇹💚💛❤️

07/01/2026

«ኢትዮጵያዊነት በደቡብ፦ የብዝሃነት ቀስተ ደመና እና የፅናት አምባ!» 🇪🇹🛡️
//ኢትዮጵያ ያለ ደቡብ ህዝቦች ውበት ጎዶሎ ናት! ደቡቡ የኢትዮጵያ "የህዝቦች ሙዚየም" ነው። እዚህ ምድር ላይ ተፈጥሮ አረንጓዴ ልብስ ለብሳ፣ ህዝቦች በልዩ ባህል አሸብርቀው፣ ኢትዮጵያዊነትን በተግባር ይኖሩታል። ደቡቡ የሀገር ፍቅርን ዝም ብሎ በተግባር የሚያሳይ፣ የፅናት እና የስራ ምድር ነው።
1. ካዎ ቶና እና የነፃነት ተጋድሎ 🔥
የወላይታው ንጉስ ካዎ ቶና፣ "ለነፃነቴ አልንበረከክም" ብለው ያደረጉት መራራ ተጋድሎ የደቡብን ህዝብ ጀግንነት እና ኩራት የሚያሳይ ነው። በኋላም ከኢትዮጵያ ማዕከላዊ መንግስት ጋር ከተቀላቀሉ በኋላ ለሀገር አንድነት የታመኑ ባለውለታ ሆነዋል።
የደቡብ ጀግንነት በወሬ ሳይሆን በወራሪ ላይ በሚሰነዘር ጦር የተረጋገጠ ነው። በጣሊያን ወራራ ጊዜ የኦሞ ሸለቆ እና የጋሞ ተራራዎች የአርበኞች መሸሸጊያ እና ምሽግ ነበሩ።
2. የሰው ዘር እና የቡና መገኛ (The Origin) ☕🧬
ኢትዮጵያ ለአለም ያበረከተቻቸው ትልልቅ ስጦታዎች ምንጫቸው ደቡብ ነው። አለም ጠጡት የማይጠግበው "ቡና" (Coffee) የተገኘው ከከፋ ምድር ነው። የሰው ዘር መገኛ (ሉሲ/ድንቅነሽ) ታሪክም ከዚህ አካባቢ ጋር ይያያዛል።
"ኢትዮጵያ የሰው ልጆች ሁሉ እናት ናት" የሚለው አባባል፣ መሰረቱ ከደቡብ ይጀምራል። እኛ የሰጠን እጅ እንጂ የተቀባይ እጅ የለንም!
3. የፊቼ ጨምበላላ እና የገዳ ስርዓት ጥበብ 🌳
የሲዳማው የዘመን መለወጫ ፊቼ ጨምበላላ፣ የቦረናው የገዳ ስርዓት እና የኮንሶዎች ድንቅ የእርከን ስራ (UNESCO registered)፤ የደቡቡ ህዝብ ምን ያህል ስልጡን እና ጥበበኛ እንደሆነ ምስክሮች ናቸው።
ህዝቡ ተፈጥሮን ሳይጎዳ፣ ከመሬት ጋር ተስማምቶ የመኖርን ጥበብ ለአለም ያስተማረ ነው።
መልእክቱ፦
ኢትዮጵያዊነት በደቡብ፣ እንደ ህዝቦቹ ልብስ ያሸበረቀ እና ውብ ነው። ብዙ ቋንቋዎች ቢኖሩም የሚግባቡበት ቋንቋ ግን "ፍቅር እና ኢትዮጵያዊነት" ነው። ደቡብ የኢትዮጵያ የጀርባ አጥንት ነው!

07/01/2026

«ኢትዮጵያዊነት በምስራቅ፦ የጀግንነት ፀሐይ መውጫ እና የፍቅር አውድማ!» 🇪🇹🌅
//የኢትዮጵያ ንጋት የሚጀምረው ከምስራቅ ነው! ፀሐይ በምትወጣበት ምድር፣ ኢትዮጵያዊነትም በደማቅ ቀለም፣ በጋለ ስሜት እና በጥልቅ ፍቅር ተሰርቶ እናገኘዋለን። ምስራቁ የኢትዮጵያ ክፍል የንግድ በር ብቻ ሳይሆን፣ የተለያየ ቋንቋ፣ ሃይማኖት እና ባህል ያላቸው ህዝቦች "ኢትዮጵያ" በሚለው የጋራ ቤት ውስጥ በፍቅር የኖሩበት የመቻቻል ዩኒቨርሲቲ ነው።
የምስራቁ ህዝብ ለኢትዮጵያ ያበረከተው ዘመን አይሽሬ ስጦታ ምን ይመስላል?
1. ሐረር ጀጎል፡ የሰላም እና የአብሮነት ተምሳሌት 🕌⛪
የምስራቁ ኮከብ ሐረር፣ የኢትዮጵያ ህዝብ በመከባበር እንዴት እንደሚኖር ለአለም ያሳየች ህያው ምስክር ናት። በጀጎል ግንብ ውስጥ የመስጂዱ አዛን እና የቤተክርስቲያኑ ደወል በአንድ ላይ ሲያስተጋቡ ክፍለ ዘመናትን ተሻግረዋል።
> "ግንቡን የገነቡት ለጠላት መከላከያ ነው፤ ልባቸውን ግን ለፍቅር ክፍት አድርገው ኖረዋል።" ይህ የአብሮነት እሴት ከምስራቅ ተነስቶ ለመላው ኢትዮጵያ የተረፈ በረከት ነው።
>
2. የድንበር ላይ አርበኝነት እና የሉዓላዊነት ጋሻ 🛡️
በታሪክ ውስጥ ኢትዮጵያን ሊወሩ የሚመጡ ጠላቶች አብዛኛውን ጊዜ የሚመጡት በምስራቅ እና በደቡብ ምስራቅ በኩል ነበር። የሶማሌ፣ የአፋር እና የምስራቅ ኦሮሞ አርበኞች አጥንታቸውን ከስክሰው፣ ደማቸውን አፍስሰው ይህንን በር ሲጠብቁ ኖረዋል።
> በኦጋዴን ጦርነት ወቅትም ሆነ በሌሎች ወራራዎች፣ የምስራቁ ህዝብ የኢትዮጵያን ሰንደቅ አላማ ከፍ አድርጎ የጠበቀው በባዶ እጁ ሳይሆን በጀግንነት ወኔው ነው። "አልደፈርም" ባይነት በምስራቁ ህዝብ ደም ውስጥ ያለ ዲኤንኤ (DNA) ነው።
>
3. ራስ መኮንን እና የዲፕሎማሲ ድልድይ 🤝
የሐረሩ ገዢ እና የዓድዋው ጀግና ራስ መኮንን ወልደሚካኤል፤ ምስራቁን የኢትዮጵያ ክፍል ከውጪው አለም ጋር ያገናኙ፣ የዘመናዊነት በር የከፈቱ ናቸው። ኢትዮጵያ በአለም አደባባይ ድምፅዋ እንዲሰማ፣ የምድር ባቡር ተዘርግቶ ስልጣኔ እንዲገባ ያደረጉት ከዚህ ምድር በመነሳት ነው።
> የአድዋ ጦርነት ላይ የምስራቁ ጦር እና ፈረሰኛ ያሳየው ጀግንነት፣ ኢትዮጵያዊነት በየትኛውም አቅጣጫ አንድ መሆኑን ያረጋገጠበት የታሪክ ምዕራፍ ነው።
>
4. የስልጣኔ እና የንግድ ደም-ስር 🐫🚆
ኢትዮጵያ እንደ ሀገር እንድትቆም የምስራቁ የንግድ መስመር (ከጅቡቲ እስከ መሀል ሀገር) ያለው ድርሻ የጎላ ነው። በረሃውን አቋርጠው፣ ግመል እየነዱ ሀገርን በኢኮኖሚ የደገፉ ነጋዴዎች፣ እንግዳን በፍቅር የሚቀበሉ የባህል ባለቤቶች የሚገኙት እዚህ ነው።
> የአፋር ጨው፣ የሐረር ቡና፣ የሶማሌ ግመል... እነዚህ ሁሉ የኢትዮጵያ የብልጽግና ምልክቶች ናቸው።
>
መልእክቱ፦
ኢትዮጵያዊነት በምስራቅ፣ ልክ እንደ በረሃው ፀሐይ የሚነድ ትኩስ ፍቅር ነው። እዚህ ምድር ላይ ልዩነት ውበት እንጂ ስጋት አይደለም። የምስራቁ ህዝብ ታሪክ እንደሚነግረን፣ ኢትዮጵያ የምትፀናው በአንድ ወገን ብቻ ሳይሆን፣ ምስራቁ ከሰሜኑ፣ ደቡቡ ከምዕራቡ ሲያያዝ በሚፈጠረው ጠንካራ ሰንሰለት ነው።
የጀግንነት ፀሐይ ከምስራቅ እንደወጣች፣ የኢትዮጵያም ትንሳኤ በሁሉም ልጆችዋ ህብረት ይረጋገጣል!

06/01/2026

ኢትዮጵያዊነት በሰሜን፦ በወሬ ሳይሆን በደም የታተመ ቃልኪዳን! 🇪🇹🔥
//በዚህ ዘመን ስለ ሰሜኑ የኢትዮጵያ ክፍል የሚነገሩ ትርክቶች ቢበዙም፣ "እውነት እና ንጋት እያደረ ይጠራል" እንደሚባለው፣ ታሪክ በጉልህ የመዘገበውን የኢትዮጵያዊነት ደማቅ ቀለም ማንም ሊፈቀው አይችልም።
የኢትዮጵያ ታሪክ ገጾች ሲገለጡ፣ ሰሜኑ ክፍል የሀገር ድንበር ብቻ ሳይሆን፣ የሉዓላዊነት "የመጀመሪያው ምሽግ" ሆኖ እናገኘዋለን። የሰሜን ህዝቦች ለኢትዮጵያ ያላቸው ፍቅር እንደ ዘመኑ ፖለቲካ የሚቀያየር ሳይሆን፣ ከአፈር እና ከድንጋዩ ጋር የተዋሃደ ነው።
ታሪክ ምን ይላል?
1. አፄ ቴዎድሮስ እና የ"አንድ ኢትዮጵያ" ራዕይ 🦁
ዘመነ መሳፍንትን ቋጭተው፣ የተበታተነችውን ሀገር "አንድ አደርጋለሁ" ብለው የተነሱት የቋራው አንበሳ አፄ ቴዎድሮስ ናቸው። ለኢትዮጵያ ክብር ሲሉ እጃቸውን ለጠላት ከመስጠት ሞትን የመረጡ፣ የኢትዮጵያዊነትን ክብር ከህይወታቸው በላይ ያስቀመጡ መሪ ነበሩ።
> "ገዳይ ወዳይ ቴዎድሮስ... እንቢ ለሀገሬ!" እያለ ህዝቡ ያቀነቀነላቸው፣ ሀገርን ከማስከበር በላይ ምን ትልቅ ዓላማ አለ?
>
2. አፄ ዮሐንስ እና የመተማው ሰማዕትነት ⚔️
የኢትዮጵያ ድንበር እንዳይደፈር፣ ከግብጽ እስከ ደርቡሽ የተዋጉት አፄ ዮሐንስ 4ኛ፣ ቤተ መንግስት ተቀምጠው ሳይሆን የጦር ሜዳ ላይ ለሀገራቸው አንገታቸውን የሰጡ ብቸኛው ንጉስ ናቸው። የሰሜኑ ህዝብ ለኢትዮጵያ የከፈለው ዋጋ ይህን ያህል መራራ ነው።
> ንጉሱ እንዲህ ብለው ነበር፦ "ሀገሬ ኢትዮጵያ ክርስቶስ የሞተላት ናትና ለሀገሬ መሞት ክብር እንጂ ውርደት አይደለም።" ይህ ንግግር ዛሬም በሰሜኑ ተራሮች ያስተጋባል።
>
3. ራስ አሉላ አባነጋ እና የዶጋሊው እሳት 🛡️
ኢትዮጵያን ሊደፍር የመጣውን የጣሊያን ጦር በዶጋሊ ምድ ላይ ድምጥማጡን ያጠፉት የጦር ጄኔራል ራስ አሉላ፤ የሰሜኑን ህዝብ የቁርጠኝነት መንፈስ ያሳዩበት ነበር።
> "ሮም ለሮማውያን፣ ኢትዮጵያ ለኢትዮጵያውያን" በማለት ወራሪውን ያስጠነቀቁት እኒህ ጀግና፣ የሀገር ፍቅር ምን ማለት እንደሆነ ለአለም ያስተማሩ ናቸው።
>
4. የስልጣኔ እና የጥበብ ማህፀን 📜
ዛሬ "ኢትዮጵያ" ብለን የምንጠራውን የጋራ ማንነት (Identity) የገነቡት እሴቶች ምንጫቸው የት ነው? ቅዱስ ያሬድ ዜማውን ያፈሰሰው፣ የፊደል ቅርጽ የተቀረፀው፣ የአክሱም ሀውልት የቆመው፣ የላሊበላ አለት የተወቀረው በዚህ ምድር ነው። ይህ ሁሉ ቅርስ የኢትዮጵያዊነት ማህተም ነው።
መልእክቱ፦
ፖለቲካ ይመጣል ይሄዳል፤ መንግስታት ይለዋወጣሉ። ነገር ግን የሰሜኑ ህዝብ ለኢትዮጵያ የከፈለው የደም ዋጋ እና የገነባው የታሪክ መሰረት ለዘላለም አይፈርስም። ኢትዮጵያዊነት በሰሜኑ ህዝብ ልብ ውስጥ እንደ ጽላት የተቀረፀ ህያው ቃልኪዳን ነው።
ታሪክን እንወቅ፣ ህዝቦችን እናክብር፣ አንድነታችንን እናጥብቅ!

05/01/2026

«ፖለቲካ ሲለያይ፣ ጥበብ ያስታርቃል! - የነፍስ መድኃኒት» 🎨🎶✍️
//አስተውላችሁ ከሆነ... ሰዎች ስለ መሬት፣ ስለ ድንበር ወይም ስለ ፖለቲካ ሲያወሩ ይጣላሉ፣ ይከራከራሉ፣ ደም ይቃባሉ።
ነገር ግን ያ የተጣላ ህዝብ፣ ምሽት ላይ አንድ የሙዚቃ ኮንሰርት ቢገባ፣ ወይም አንድ ውብ ግጥም ቢሰማ፣ ልዩነቱን ረሳ። ሁሉም በአንድ ስሜት ያለቅሳል፤ በአንድ ስሜት ይጨፍራል።
ጥበብ ማለት፣ ፖለቲካ የሰበረውን ልብ የምትጠግን "የነፍስ ዶክተር" ናት!
በሀገራችን ስንት መከራ አለፈ? ስንት ቁስል ተፈጠረ? ይህንን ቁስል በመድኃኒት ብቻ ማዳን አይቻልም። የአእምሮ እና የልብ ቁስል የሚሽረው በጥበብ ነው።
* ድንበር የለሽ ቋንቋ (Beyond Borders):
የአሊ ቢራን ዘፈን ለመውደድ ኦሮምኛ መቻል አይጠበቅብህም፤ ዜማው ልብን ያንቀለቅላል። የ ጥላሁንን "ኢትዮጵያ" ለመስማት አማርኛ ብቻ ሳይሆን፣ ኢትዮጵያዊ ስሜት ብቻ ይበቃል። የኪሮስን ትግርኛ ዜማ ስትሰማ፣ እግርህ ሳያውቀው ይጨፍራል። ጥበብ ፓስፖርት አይጠይቅም፤ የሰው ልብ ውስጥ ዘልቆ ይገባል።
* የህብረተሰብ መስታወት (The Mirror):
ሰዓሊው ወይም ደራሲው ብሩሹን ወይም ብዕሩን ሲያነሳ፣ የህብረተሰቡን እውነት ፍርጠጥ አድርጎ ያሳያል። ፖለቲከኛው እውነትን ይደብቃል፤ ጥበበኛው ግን እውነትን አጉልቶ ያሳያል። መጽሐፍ ስታነብ "ይሄ እኮ የእኔ ታሪክ ነው" የምትለው ለዚህ ነው። ራሳችንን የምናየው በጥበብ መስታወት ውስጥ ነው።
* የፈውስ ምንጭ (Healing Trauma):
ጦርነት፣ ረሃብ እና ግጭት ያጎሳቆለውን የህዝብ ስነ-ልቦና፣ "አይዞህ፣ ነገ ቀን ይወጣል" ብሎ ተስፋ የሚዘራው ጥበብ ነው። ሙዚቃ ሲኖር ህይወት ትቀላለች። ግጥም ሲኖር ህመም ይተነፍሳል።
ኢትዮጵያ የጥበብ ሀገር ናት!
ቅዱስ ያሬድ የፈጠረው ዜማ፣ ሎሬት ፀጋዬ የፃፉት ግጥም፣ አፍወርቅ ተክሌ የሳሉት ስዕል... እነዚህ ናቸው ኢትዮጵያን "ኢትዮጵያ" ያስባሏት። ፖለቲካ ይመጣል ይሄዳል፤ ጥበብ ግን ለዘላለም ይኖራል።
ወዳጄ፣ ነፍስህ ሲጨነቅ፣ ሀገር ሲታወክ፣ ወደ ፖለቲካ ዜና አትሩጥ። አንድ መጽሐፍ ገልጠህ አንብብ፤ ወይም አንድ ምርጥ ሙዚቃ ጋብዝ። ጥበብ ያረጋጋሃል።
💡 የቀኑ "የነፍስ ምግብ" ተግባር (Art Appreciation):
ዛሬ አንድ ለየት ያለ ነገር ያድርጉ። እርስዎ ቋንቋውን የማይሰሙትን (ኦሮምኛ፣ ትግርኛ፣ ሶማሊኛ፣ ወላይትኛ ወይም ሲዳምኛ...) አንድ ሙዚቃ በYoutube ይክፈቱ። ግጥሙን ባይሰሙትም፣ ዜማውን እና ስሜቱን (Vibe) ብቻ ተከተሉ። ልብ እንዴት እንደሚግባባ ያያሉ።
(ምናልባትም ያንን ሙዚቃ ለጓደኛዎ "Share" ያድርጉት።)
የውይይት መድረክ (Discussion):
ለእናንተ፣ ክፉ ቀን ሲመጣ ወይም ሲከፋችሁ የምትሰሙትና የሚያረጋጋችሁ "ልዩ ሙዚቃ" ወይም የምታነቡት "ግጥም" የትኛው ነው? እስቲ የነፍስ መድኃኒታችሁን አካፍሉን። 👇
#ኢትዮጵያ #ጥበብ #ሙዚቃ #ስነጽሁፍ #ፈውስ #አንድነት

04/01/2026

"ሰው ምን ይለኛል?" - ስንት ህልም የቀበረ የውሸት መቃብር! 🤐⚰️🥀
በኢትዮጵያ ውስጥ፣ ከፖሊስ እና ከህግ በላይ የምንፈራው አንድ ትልቅ "አምባገነን ዳኛ" አለ። ስሙም "ይሉኝታ" ይባላል።
ይሉኝታ ማለት እኮ "የራስን ህይወት፣ በሰው መነጽር ማየት" ማለት ነው።
"ይሄን ስራ ብሰራ ሰው ምን ይለኛል?"
"ይሄን ልብስ ብለብስ ሰው ይስቅብኛል?"
"እውነቱን ብናገር ግንኙነታችን ይበላሻል"
እያልን፣ ለራሳችን ሳይሆን ለጎረቤት፣ ለጓደኛ እና ለሩቅ ተመልካች ስንኖር እድሜያችን ያልቃል። ይሉኝታ፣ የሌሎችን ስሜት ላለመጉዳት ሲባል፣ የራስን እውነት አሳልፎ መስጠት ነው።
ወዳጄ፣ ይሉኝታ ባህል አይደለም፤ የአእምሮ እስር ቤት ነው! እስቲ እንነጋገር፦
🎭 1. የውሸት ኑሮ (Living a Lie)
ኪሱ ባዶ ሆኖ ሳለ፣ "ሰው እንዳይንቀኝ" ብሎ በብድር ሰርግ የሚደግስ ሰው አላሳዘናችሁም? ችግር እያለበት፣ "ሁሉ ሰላም ነው" ብሎ፣ ውስጡ እየነደደ በውሸት ፈገግታ የሚኖር ስንት ሰው አለ? ይሉኝታ ከእውነታ ጋር ያጣላናል። የማንችለውን እንድንሸከም፣ የሌለንን እንድንሆን ያስገድደናል።
🚫 2. የህልም ገዳይ (The Dream Killer)
ስንት ጎበዝ ወጣቶች "ይሄ ስራ የደረጃዬ አይደለም፣ ሰው ምን ይለኛል?" ብለው ስራ ፈተው ተቀምጠዋል? ስንት የፈጠራ ሰዎች፣ አዲስ ነገር ቢሞክሩ "አበደ" እንዳይባሉ ፈርተው ተሰጥኦአቸውን ቀብረዋል? ዓለምን የቀየሩት ሰዎች እኮ፣ "ሰው ምን ይለኛል?" ያላሉ፣ እብድ የተባሉ ሰዎች ናቸው።
ሰው የሚልህ ዛሬ ብቻ ነው፤ ታሪክ የሚዘክርህ ግን ስራህን ነው!
⚖️ 3. ክብር ወይስ ፍርሃት?
"ክብር" (Respect) እና "ይሉኝታ" (Fear of judgment) ይለያያሉ። ሰውን ማክበር ጨዋነት ነው፤ ሰውን መፍራት ግን ባርነት ነው። ሰው እንዳይከፋው ብለህ መጥፎ ነገር ሲሰራ ዝም ካልሽ፣ ያ ይሉኝታ ሳይሆን ተባባሪነት ነው። እውነተኛ ወዳጅ እውነቱን በጨዋነት ይነግራል እንጂ፣ በይሉኝታ አይሸፋፍንም።
ሰንሰለቱን ዛሬ ቁረጠው!
ይህ ህይወት የአንተ/ቺ ነው። የምትተነፍሰው በአንተ ሳንባ ነው። ሲርብህ የሚጮኸው ያንተ ሆድ ነው። ታዲያ ለምን በሰው አፍ ትኖራለህ?
ሰዎች ስለ አንተ የሚያወሩት ቢበዛ ለ5 ደቂቃ ነው፤ አንተ ግን ህይወቱን ሙሉ ትኖርበታለህ። ስለዚህ የህሊናህን ድምጽ እንጂ፣ የሰፈርን አሉባልታ አትስማ።
💡 የቀኑ "የነጻነት" ተግባር (Freedom Task):
ዛሬ አንድ ደፋር እርምጃ ይውሰዱ። በይሉኝታ ምክንያት "እሺ" ብለው የተሸከሙት ከባድ ጉዳይ አለ? ወይም "አይሆንም/አልችልም" ማለት ፈልገው ያፈሩት ነገር አለ?
ዛሬ በጨዋነት ግን በቆራጥነት "አይሆንም" ማለትን ይለማመዱ። ወይም "ሰው ምን ይለኛል" ብለው የተውትን አንድ ደስ የሚልዎትን ነገር (ለምሳሌ መንገድ ላይ እየሄዱ ዘፈን መሰማት/ማንጎራጎር) ያድርጉት። እስር ቤቱን ይስበሩት!
የውይይት መድረክ (Discussion):
በይሉኝታ ምክንያት ያጣችሁት ትልቅ እድል፣ ወይም የከፈላችሁት አላስፈላጊ ዋጋ አለ? እስቲ "እኔ በይሉኝታ..." ብላችሁ ታሪካችሁን ንገሩን። ለሌሎች ትምህርት ይሆናል። 👇
#ኢትዮጵያ #ይሉኝታ #ነጻነት #እውነት #ህልም

03/01/2026

»ምላስ የሰራውን ግንብ፣ ልብ ያፈርሰዋል!» - የቋንቋ እስር ቤት 🗣️🧱❤️
****************************************
//እስቲ አስቡት... አንድ ውብ የሙዚቃ መሳሪያ (ክራር ወይም ቫዮሊን) ቢኖራችሁ፣ ነገር ግን የሚጫወተው አንድ አይነት ድምጽ (ኖታ) ብቻ ቢሆን ምን ያህል ይሰለቻል? ሙዚቃ የሚጠይመው ቅኝቱ ሲቀያየር፣ ድምጹ ሲወርድና ሲወጣ ነው።
ኢትዮጵያም እንደዚያው ናት። ከ80 በላይ ቋንቋዎች መኖራቸው የግርግር ምንጭ ሳይሆን፣ የሙዚቃ ቅኝት ውበት ነው።
ነገር ግን፣ ዛሬ ባለንበት እውነታ፣ ብዙ ጊዜ ቋንቋን እንደ "መግባቢያ ድልድይ" ሳይሆን፣ እንደ "መለያያ ግንብ" እየተጠቀምንበት ነው። ሰው አፉን ሲከፍት፣ ልቡን ከማዳመጥ በፊት "የየትኛው ብሄር ነው?" ብለን እንፈርጀዋለን። ይህ ትልቅ የ "አስተሳሰብ እስር ቤት" ነው።
ቋንቋ "ሽፋን" ነው፤ መልእክቱ "ፍሬ" ነው!
* ቁልፍ ወይስ መቆለፊያ?
አንድን ተጨማሪ ቋንቋ መቻል ማለት፣ ወደ አንድ አዲስ ህዝብ ልብ፣ ወደ አዲስ ባህል እና ወደ አዲስ እውቀት ለመግባት የሚያስችል "ተጨማሪ ቁልፍ" ማግኘት ማለት ነው። ቋንቋን ስንጠላ ግን፣ በገዛ እጃችን በሩን በላያችን ላይ እየቆለፍን ነው። "ያንን ቋንቋ አልሰማም" ማለት "እውቀት አልፈልግም" እንደማለት ነው።
* የልብ ቋንቋ (The Universal Language):
ቃላት ሊለያዩ ይችላሉ፤ ስሜት ግን አንድ ነው። "እወድሃለሁ" የሚለው ቃል በአማርኛ፣ በኦሮምኛ፣ በትግርኛ ወይም በሶማሊኛ ቢባልም፣ የሚፈጥረው የፍቅር ስሜት ያው አንድ ነው። ፈገግታ ቋንቋ የለውም። እንባ ዘር የለውም። ቸርነት አስተርጓሚ አይፈልግም። የምላስ ቋንቋ ሲከዳን፣ የልብ ቋንቋ ያግባባናል።
* ኔልሰን ማንዴላ እንዳሉት፦
"አንድን ሰው በሚገባው ቋንቋ ብታናግረው፣ መልእክቱ ወደ አእምሮው ይሄዳል። በገዛ ቋንቋው ብታናግረው ግን፣ መልእክቱ ወደ ልቡ ይሄዳል።"
ወንድምህን ወደ ልቡ መግባት ከፈለክ፣ ቋንቋውን አክብርለት። ቢያንስ "ሰላም" ማለትን ተማር። ያኔ ግንቡ ይፈርሳል፣ ድልድዩ ይገነባል።
ወዳጄ ሆይ፣
ቋንቋ የሰው ልጆች መግባቢያ መሳሪያ እንጂ፣ የጦርነት መሳሪያ አይደለም። የተለያየ ቋንቋ መናገራችን፣ የተለያየ ህዝብ አያደርገንም። የተለያዩ ቀለሞች ተቀላቅለው ውብ ስዕል እንደሚሰሩት ሁሉ፣ የእኛም ቋንቋዎች ተባብረው ታላቅ ሀገር ይሰራሉ።
የቋንቋ ልዩነትን እንደ "ባቢሎን ግንብ" ሳይሆን፣ እንደ "ጥበብ ቀስተ-ደመና" እንቁጠረው።
💡 የቀኑ "ድልድይ ሰሪ" ተግባር (Bridge-Building Task):
ዛሬ አንድ ደስ የሚል እና ቀላል ፈተና አለኝ። እርስዎ ከሚናገሩት ቋንቋ ውጪ፣ የአንድ ሌላ ኢትዮጵያዊ ቋንቋ 3 ቃላትን (ሰላምታ፣ ምስጋና፣ ወይም ፍቅር መግለጫ) ጠይቀው ወይም ጎግል (Google) አድርገው ይማሩ። ዛሬ ያገኙትን ሰው በዚያ ቋንቋ ሰላም ይበሉ። ፈገግታቸው የዛሬ ሽልማትዎ ይሆናል!
የውይይት መድረክ (Discussion):
እስቲ እንጫወት! በእርስዎ ቋንቋ "በጣም እወድሃለሁ/እወድሻለሁ" ምን ይባላል? ወይም ደግሞ በሌላ ቋንቋ የምታውቁትን ደስ የሚል ቃል ጻፉልን። ኮሜንቱ በኢትዮጵያ ቀለማት ይሸብርግ! 👇
#ኢትዮጵያ #ቋንቋ #ባህል #አንድነት #መግባባት

02/01/2026

ከኦሎምፒክ ካፌ እስከ መርሆ ግቢ ያለው መንገድ የአስፓልት ንጣፍ ተጀመረ።
*****************************
በራስ አቅም የውስጥ ለውስጥ አስፓልት መንገዶች ግንበታ እየተሰራ ሲሆን በቀጣይም በርካታ መንገዶች ላይ ተደራሽ እንደሚሆኑ ተስፋ እናደርጋለን።

Dessie Express

18/01/2026

09/01/2026

08/01/2026

07/01/2026

07/01/2026

06/01/2026

05/01/2026

04/01/2026

03/01/2026

02/01/2026

Address

Telephone

Website

Alerts

Contact The Business

Shortcuts

Share

Category