15/02/2026
๐คKANA BEEKTUU LAATA?
Maqaa Oromiyaa Jedhu Eenyutu Moggaasee?
--------------------------------------
Yeroo jalqabaaf maqaa Oromiyaa jedhu kan moggaasee fi kaartaa Oromiyaa kan sarare namaa maqaan isaa "Luws Craft" jedhamudha.
Bara 1837 hanga 1850 tti osoo baha Afriikaa naanna'uu maqaa moggaase. Bara sanas Oromiyaa har'aa kana "Ormaaniyaa" jedhee moggaasee ture.
Bara 1970 keessa immoo "Biyya Oromoo " jedhamee moggaafame. Bara 1976 tti ammoo "Oromiyaa" jedhamee moggaafame.
Afaan Oromoo Afaanota Afriikaa keessatti dubbataman 1000 ol ta'an keessaa sadarkaa 3ffaa irratti argama. Afaanota Kuush 40 dubbataman keessaa Afaan Oromoo 1ffaa dha.
Bara 1934 hanga 1966tti Afaan Oromoo Itiyoophiyaa keessatti akka hin dubbatamne akka badu taasifamee ture. Biyyoota Afriikaa 56 keessaa bal'inaan kan Oromiyaa caalu Biyyoota 17 qofadha.
Oromiyaan bal'ina lafaatiin Biyya Awuroppaa Faransaayiin ni caalti, Akkasumaas Xaaliyaaniitti dachaa lama taati. Bal'inni Dachee Oromiyaa biyyoota akka Kuubaa, Bulgaariyaa, Biritaaniyaa wajjin wal qixadha.
Baay'inni Uummata Oromoo baha Afriikaa jiraatanii yeroo amma Miiliyoona 40 olidha. Mootiin yeroo jalqabaatiif Kuush ykn Oromoo hoogganaa turan "Amarraanaa Asiisii (Ateetee) fi Osiriis jedhamu.
Oromoon jaarraa 16ffaa dura sirna adda ta'e kan ittiin bulu sirna Gadaa kan yuneeskoo irratti galma'e qaba. Oromiyaan Godinoota 21 fi aanolee 350 qabdi.
Maddii:- Kitaaba Kuushii fi Oromoo Luwiskraft 1846 fi seenaa irraa fudhatame. Odeeffannoowwan akkanaa yeroo hunda argachuu yoo barbaaddan Maxxansa kana Share godhaaโผ๏ธHiree jaalalaa Follow ๐๐ฅ