27/03/2025
Το κάστρο Καράμπαμπα είναι οχύρωση που βρίσκεται σε λόφο στην ηπειρωτική ακτή της Χαλκίδας. Το σημερινό κάστρο κτίστηκε το 1684 σε σχέδια του Βενετού Τζερόλιμο Γκαλόπο για λογαριασμό των Οθωμανών. Στη θέση του κάστρου βρισκόταν κατά την αρχαιότητα η πόλη Κάνηθος και πιθανόν να ήταν οχυρωμένη κατά τους Ρωμαϊκούς χρόνους, όμως δε σωζόταν κάστρο κατά την βυζαντινή και ενετική εποχή. Ο Φραγκίσκος Μοροζίνι το πολιόρκησε ανεπιτυχώς το 1688 και παρέμεινε απόρθητο μέχρι που πέρασε στην κυριότητα του ελληνικού κράτους το 1833.[1]
Το κάστρο αυτό βρίσκεται στην κορυφή του λόφου Φούρκα, από την οποία εποπτεύει τόσο την Χαλκίδα και τον Εύριπο όσο και μεγάλο τμήμα του βόρειου και του νότιου Ευβοϊκού κόλπου.[1] Το κάστρο είναι στενόμακρο, αναπτυγμένο σε άξονα ανατολής-δύσης, με μέγιστο μήκος 240 μέτρα και πλάτος 54.[2] Διαθέτει τρεις προμαχώνες, ένα μεγάλο πύργο και προτείχισμα στη βόρεια πλευρά. Ο πιο σύνθετος προμαχώνας είναι ο εξαγωνικός στην ανατολική άκρη του κάστρου, απέναντι από τη Χαλκίδα. Η μόνη πύλη του κάστρου βρίσκεται στη νοτιοανατολική πλευρά. Ανάμεσα στην πύλη και στον προμαχώνα βρίσκεται το κωδωνοστάσιο, όπου βρισκόταν η καμπάνα συναγερμού του κάστρου. Στη δυτική πλευρά του κάστρου βρίσκεται εφτάγωνος πύργος, με στενή είσοδο.[1] Βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο του λόφου και οι τοίχοι του έχουν πάχος 3,5 μέτρα εξωτερικά. Στο εσωτερικό του υπήρχε δεξαμενή για τις ανάγκες του κάστρου. Το ύψος των τειχών είναι 6 μέτρα.[2]
Στο παρελθόν στο κάστρο βρίσκονται στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Σήμερα το μόνο σωζόμενο κτίριο στο εσωτερικό του κάστρου είναι ο ναός του Προφήτη Ηλία, κτισμένος το 1895.[1] Στις επάλξεις του ανατολικού προμαχώνα βρίσκονται δύο ρωσικά κανόνια του 19ου αιώνα. Στο βόρειο τμήμα του τείχους διατηρούνται οι τυφεκιοθυρίδες. Ο εσωτερικός διάδρομος του δυτικού πύργου έχει μετατραπεί σε εκθεσιακό χώρο όπου εκτίθενται γλυπτά, από ανάγλυφες παραστάσεις μέχρι αρχιτεκτονικά μέλη, που χρονολογούνται από την παλαιοχριστιανική, βυζαντινή, ενετική και οθωμανική εποχή.[2]
