24/04/2025
Γυναίκες και Πίτες στην Ήπειρο – Η Παράδοση Ζυμώνεται με Αγάπη
Στην Ήπειρο, οι πίτες δεν είναι απλώς φαγητό – είναι παράδοση, είναι τέχνη, είναι τρόπος ζωής. Και στο κέντρο αυτής της παράδοσης στέκονται οι γυναίκες: οι γιαγιάδες, οι μητέρες, οι θείες, που με τα χέρια τους ζυμώνουν, ανοίγουν φύλλο, γεμίζουν ταψιά και ταΐζουν γενιές ολόκληρες.
Η ηπειρώτισσα γυναίκα ήταν πάντα δεμένη με τη γη και την κουζίνα της. Με απλά υλικά από τον τόπο – χόρτα, τυρί, καλαμπόκι, γάλα, αυγά – και με τη σοφία της εμπειρίας, μπορούσε να φτιάξει θαύματα. Η πίτα δεν ήταν απλώς γεύμα· ήταν τρόπος να αξιοποιήσει ό,τι είχε, να προσφέρει και να φροντίσει.
Κάθε χωριό και μια διαφορετική πίτα: χορτόπιτες, πλαστός, κασόπιτες, ζυμαρόπιτες, μπλατσίντες. Άλλες με φύλλο λεπτό σαν χαρτί, άλλες χωρίς καθόλου φύλλο. Όμως πάντα με μεράκι και πάντα με έναν σκοπό: να μαζευτεί η οικογένεια γύρω από το τραπέζι.
Οι γυναίκες της Ηπείρου δεν έγραφαν συνταγές σε χαρτί. Τις κρατούσαν στο μυαλό και στην καρδιά. Έμαθαν από τις μανάδες τους και τις γιαγιάδες τους, κι έτσι περνούσε η γνώση από γενιά σε γενιά. Μέσα από τις πίτες έμαθαν στα παιδιά τι σημαίνει σπιτικό, τι σημαίνει φροντίδα, τι σημαίνει «μοιράζομαι».
Ακόμα και σήμερα, σε πολλά σπίτια της Ηπείρου, μια πίτα σημαίνει «σε σκέφτηκα». Και κάθε φορά που ανοίγεται ένα φύλλο, συνεχίζεται η ιστορία αυτών των γυναικών που κρατούν ζωντανή την παράδοση με τα δικά τους χέρια.
Women and Pies in Epirus – Tradition Kneaded with Love
In Epirus, pies are not just food – they are tradition, they are art, they are a way of life. And at the heart of this tradition stand the women: the grandmothers, mothers, and aunts, who with their hands knead, roll out dough, fill pans, and feed entire generations.
The Epirote woman has always been closely connected to her land and her kitchen. With simple local ingredients – greens, cheese, cornmeal, milk, eggs – and the wisdom of experience, she could create wonders. A pie was never just a meal; it was a way to make use of what she had, to give, and to care.
