02/07/2026
Layoo... Kates california, sak suwene iki dikiro buah impor soko Amerika, tibake asli Indonesia karyane wong asli Ponorogo, bolo.
Dadi ngene, Jeneng California nggawe akeh wong nganggep nek kates iki woh impor. Rupane pancen apik. Gedhene ora kegedhen, bentuke rapi, daginge kandel, warnane oranye padhang, rasane legi. Gampang ditemoni neng swalayan, toko woh, nganti lapak pinggir dalan.
Nanging sejatine kates iki dudu varietas sing diimpor soko California, Amerika Serikat. Jeneng resmine Callina utowo IPB-9, yaiku varietas pepaya asil penelitian sing dikembangne tim Institut Pertanian Bogor (IPB). Salah siji ilmuwan sing nduweni peran gedhe yaiku Prof. Dr. Sriani Sujiprihati, ahli pemuliaan tanduran kelairan Ponorogo.
Critane Callina dudu mung crita asal-usule sak woh. Nanging ugo crita perjuangan riset, upaya ngunggulne woh lokal, lan kasunyatan nek barang kadang luwih gampang payu nek jenenge katon kebarat-baratan.
Sriani lair neng Ponorogo tanggal 28 Oktober 1955. Wiwit cilik uripe cedhak karo kebon. Simbahe nduweni lahan isi macem-macem woh, mulo urusan nandur wis dadi panganan saben dinane.
Sawise lulus sekolah neng Ponorogo, dheweke kuliah neng Fakultas Pertanian Universitas Gadjah Mada. Gelar magister dirampungne neng IPB, dene gelar doktor bidang pemuliaan tanduran diraih saka Universiti Putra Malaysia taun 1997.
Sawise kuwi dadi dosen lan peneliti neng IPB. Sing digarap dudu mung cara nandur, nanging pemuliaan tanduran, yaiku proses milih lan ngembangne tanduran supaya nduweni sipat luwih unggul.
Proses iki ora sedino rong dino. Tanduran kudu ditandur, diamati, diseleksi, diuji bola-bali nganti yakin nek rasa, ukuran, bentuk, asil panen, lan daya adaptasine pancen stabil.
Naliko semono woh impor soyo banter mlebu pasar Indonesia. Penampilane seragam, kemasane apik, jenenge wis kondhang. Dene woh lokal isih kerep ora konsisten mutune, mulo kerep dipandang kelas loro.
Kahanan iki ndadekne perlu enek varietas lokal sing ora mung enak, nanging ugo cocog kanggo petani lan disenengi pasar. Woh kudu legi, wit gampang dirumat, asil akeh, lan mutune ajeg.
Bibit awal sing banjur dadi Callina dijupuk soko wit kates neng kebone warga Bogor. Sing duwe kebon ngomong nek wijine biyen asal soko Amerika, nanging crito kuwi ora tau iso dipesthekne. Bibit mau banjur diteliti lan dikembangne Sriani karo tim.
Proses pemuliaane nganti kurang luwih pitung taun. Saka kono lair varietas anyar sing dijenengi Callina, gabungan soko tembung California lan Indonesia.
Sing penting dipahami, bahan awale pancen enek crito nyambung karo Amerika, nanging varietas Callina sing saiki dikenal kuwi murni asil riset, pemuliaan, lan uji coba sing dilakoni neng Indonesia.
Tanggal 26 Mei 2010, Callina resmi dilepas Menteri Pertanian. Wiwit kuwi dikenal ugo nganggo kode IPB-9.
Keunggulane akeh. Bobote rata-rata sak kilo, bentuke silindris, daginge kandel, warnane oranye, rasane legi. Gedhene pas, ora kegedhen, dadi luwih praktis kanggo sak kulawargo.
Wite ugo cenderung cendhek. Umur pitung nganti wolung wulan wis iso dipanen lan iso urip apik neng macem-macem daerah. Iki nggawe petani luwih gampang ngrumat lan manen.
Callina mbuktekne nek varietas unggul ora cukup mung rasane enak. Nanging ugo kudu nguntungne petani. Yen wit gampang dirumat, cepet panen, produktif, lan wohe disenengi pasar, kesempatan payune mesthi luwih gedhe.
Gedhene woh ugo cocog karo pola urip masyarakat saiki. Kates gedhe kerep ora entek sepisan. Callina luwih praktis, ora akeh sing kethok nganggur neng kulkas.
Amargo kuwi, Callina banjur ditandur neng pirang-pirang daerah. Iso adaptasi neng macem-macem jinis lemah, kalebu wilayah pesisir.
Nanging pas mlebu pasar, jeneng Callina alon-alon ilang. Pedagang luwih seneng nyebut Pepaya California. Sebabe sederhana, jeneng asing dirasa luwih gampang didol lan luwih nggawe wong percaya nek mutune apik.
Strategi iki pancen sukses nggawe pepaya iki misuwur. Ning akibaté, akeh wong ngerti jeneng Pepaya California, nanging ora ngerti Callina, opomaneh ilmuwan sing nggawe.
Sriani dhewe sempat nyesel. Wong risete nganti pirang-pirang taun, nanging pas mlebu swalayan malah identitase malih koyok woh impor. Nanging amargo wis dadi konsumsi umum, owah-owahan jeneng kuwi angel dirubah.
Senajan ngono, Callina tetep sukses. Saiki dadi salah siji varietas pepaya sing paling akeh ditandur petani Indonesia.
Iki dadi bukti nek asil riset pertanian kuwi cedhak banget karo urip saben dino. Sing diteliti neng laboratorium lan kebon percobaan pungkasane iso tekan sawah petani, pasar, nganti meja makan masyarakat.
Kanggo petani, varietas unggul kuwi penting. Tanduran sing cepet panen, gampang dirumat, lan gampang didol mesthi luwih nduweni peluang nambah penghasilan. Senajan isih gumantung cuaca, penyakit, rego pasar, lan pemasaran, paling ora bibite wis menehi modal sing apik.
Mulo regane riset pertanian ora mung enek neng laporan utowo piagam penghargaan. Nanging katon nyata wektu asil panalitèn iso ditandur, dipanen, lan menehi manfaat ekonomi kanggo petani.
Sriani ugo nompo akeh penghargaan. Antarane penghargaan Rektor IPB, Rusnas Award 2004, Satyalencana Karyasatya 2006, penghargaan Hak Kekayaan Intelektual 2007, nganti Anugerah Kekayaan Intelektual Luar Biasa 2009.
Taun 2006 dheweke ugo kapilih dadi dosen berprestasi tingkat nasional. Ora mung ngembangne Callina, nanging ugo melu riset cabai, nanas, gedhang, lan woh tropis liyane.
Sriani tilar donya tanggal 6 September 2011, mung setaun sawisé Callina resmi dilepas. Nanging warisane tetep urip. Wit-wit Callina isih terus ditandur lan wohe isih dinikmati nganti saiki.
Soko crito iki, awake dhewe iso sinau. Kadhang karya sing paling apik kuwi malah ora dikenal jeneng sing nggawe. Produke misuwur, nanging ilmuwane lali disebut.
Indonesia sejatine nduweni kemampuan nggawe varietas woh sing iso saingan karo produk impor. Nanging menang kuwi ora cukup mung nganggo slogan "produk lokal". Sing paling penting yo kualitasé kudu nyata.
Callina ditompo pasar dudu mergo digawe neng Indonesia, nanging mergo rasane legi, ukurane pas, bentuke apik, gampang dipanen, lan nguntungne petani.
Nanging kualitas wae durung cukup. Yen identitase ora dijaga, wong bakal luwih apal jeneng asing ketimbang jeneng asli.
Masalahe dudu tembung California-ne, nanging kebiasaan masyarakat sing kerep nganggep barang jenenge kebarat-baratan mesthi luwih apik, sakdurunge ngerti proses lan mutune.
Mbangun bangga marang produk lokal dudu ateges wong kudu tuku mung merga digawe neng Indonesia. Produk lokal ya kudu berkualitas, regane lumrah, pasokane terjamin, lan pelayanane apik. Yen kualitas lan identitas mlaku bareng, rasa bangga kuwi bakal tuwuh dhewe.
Crita Callina ugo nuduhake pentinge kerja bareng antarane peneliti, pemerintah, produsen bibit, petani, pedagang, lan konsumen. Riset apik ora bakal migunani nek bibite angel digoleki utowo petanine ora didampingi. Kosok baline, pemasaran sing apik ora bakal awet nek kualitas produke ora dijaga.
Indonesia sugih woh tropis. Nanging kekayaan alam wae ora cukup. Kudu dikembangne nganggo ilmu pengetahuan supaya ngasilne varietas sing luwih unggul lan nduweni nilai ekonomi.
Kates sing sak suwene iki dikiro asal California jebule nggowo piwulang sederhana. Indonesia ora kekurangan karya apik. Kadhang karyane wis enek neng kebon dewe, didol neng pasar dewe, dipangan masyarakat dewe, nanging identitase ketutupan jeneng sing luwih "komersial".
Warisan Sriani Sujiprihati ora mung enek neng piagam penghargaan. Nanging terus urip liwat wit-wit sing isih woh, petani sing isih panen, lan masyarakat sing saben dino mangan asil riset anak bangsa.
Soko sak woh pepaya sing kerep dikiro impor, awake dhewe dielingne nek karya lokal ora kalah. Sing penting digarap tenanan, dijaga mutune, lan dikenalné marang masyarakat nganggo identitas sing sakmesthine.