Mr HD

15/05/2026

https://youtube.com/shorts/PEzZnoRBWJw?si=DPwDVml6noloafFr

Enjoy the videos and music you love, upload original content, and share it all with friends, family, and the world on YouTube.

13/05/2026

Celebrating my 12th year on Facebook. Thank you for your continuing support. I could never have made it without you. 🙏🤗🎉

07/05/2026

ਸਿੱਖੀ, ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਡਕਰ — ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੱਚਾਈ ਤੇ ਸਮਾਜਕ ਵਿਚਾਰ

ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਮਾਜਕ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਹੀ ਮਨੁੱਖੀ ਬਰਾਬਰੀ, ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੇ ਖ਼ਾਤਮੇ ਅਤੇ ਦਬੇ-ਕੁਚਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ, ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ, ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ।

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਬਰਾਬਰੀ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ (ਲਗਭਗ 15ਵੀਂ ਸਦੀ) ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜਾਤੀਵਾਦ ਅਤੇ ਛੂਆਛੂਤ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ:

“ਰਵਿਦਾਸ ਜਨਮ ਕੇ ਕਾਰਨੇ ਹੋਤ ਨ ਕੋਊ ਨੀਚ”— ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ

ਇਤਿਹਾਸਕ ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਤਮਕ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋੜਿਆ। “ਸੋਨੇ ਦੇ ਜਨੇਊ” ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਤ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦੀ ਪੱਕੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੁਸ਼ਟੀ ਸੀਮਿਤ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਕਥਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਸਾਫ਼ ਹੈ — ਆਤਮਕ ਉੱਚਤਾ ਜਨਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਿੱਖੀ — ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਅਸਲੀ ਅਧਾਰ

ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਲੰਗਰ, ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਪੰਗਤ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਰਾਹੀਂ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੱਕ, ਸਿੱਖੀ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ “ਇਨਸਾਨ” ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ।

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ 41 ਸ਼ਬਦ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਦਰਜ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖੀ ਨੇ ਜਾਤੀ ਆਧਾਰਿਤ ਭੇਦਭਾਵ ਨੂੰ ਕਦੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

ਗਿਆਨੀ ਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ

ਗਿਆਨੀ ਦਿੱਤ ਸਿੰਘ (1853–1901) ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਪਹਿਚਾਣ ਦੇਣ ਲਈ ਵੱਡਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਖੁਦ ਪਿੱਛੜੇ ਵਰਗ ਤੋਂ ਸਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਕ ਇਨਸਾਫ਼ ਦਾ ਅਧਾਰ ਮੰਨਦੇ ਸਨ।

ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਤਿੱਖਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ।

ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਡਾ. ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਡਕਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖੀ

ਡਾ. ਬੀ.ਆਰ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਜੀ ਨੇ 1930 ਅਤੇ 1940 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਨ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਕਾਰਡ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਯਤਨ ਪੂਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1956 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਅਪਣਾਇਆ।

ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਕੁਝ ਸੰਕੁਚਿਤ ਸੋਚ ਵਾਲੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਕਮੀ ਸੀ। ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ।

ਰਵਿਦਾਸੀਆ ਅਤੇ ਸਿੱਖ — ਟਕਰਾਅ ਨਹੀਂ, ਸਾਂਝਾ ਇਤਿਹਾਸ

ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਵਿਦਾਸੀਆ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸਿੱਖੀ ਨਾਲ ਡੂੰਘੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੇਅੰਤ ਰਵਿਦਾਸੀਆ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਬਣਾਏ, ਪੰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।

ਅੱਜ ਜੇ ਕੋਈ ਜਾਤੀਵਾਦ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਜਾਂ ਵੰਡ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਅਸਲ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ। ਹੱਲ ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਅਸਲ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਪਛਾਣ ਉਸਦੇ ਕਰਮ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ — ਜਾਤ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।

ਅੰਤਿਮ ਗੱਲ

ਸਾਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਜਾਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਾਤੀਵਾਦ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਸਿੱਖ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਜਾਂ ਉਹ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ — ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਅੱਜ ਵੀ ਉਹੀ ਹੈ:

“ਮਾਨਸ ਕੀ ਜਾਤ ਸਭੈ ਏਕੈ ਪਹਿਚਾਨਬੋ”

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ, ਗਿਆਨੀ ਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਡਕਰ — ਤਿੰਨਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਇੱਜ਼ਤ, ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜੀ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਡਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਵੰਡ ਨਹੀਂ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਇਕਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੀਏ।

— ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਧਿੰਗੜ

02/05/2026

ਜਰੂਰੀ ਸੂਚਨਾ - ਕਈ ਵੀਰ ਜੇਹੜੇ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚ ਬੈਠੇ ਨੇ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਦੀ ਚ, ਓਹਨਾ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਤੇ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ popup ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਅਲਾਰਮ ਵੱਜਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਜਗੀ- ਬੁਝੀ ਹੋਣੀ ਹੈ, ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੁਨੇਹੇ ਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨਵਾਂ ਮੋਬਾਇਲ ਬ੍ਰਾਡਕਾਸਟ ਸਿਸਟਮ ਲਾਉਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਮਤਲਬ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣਦੀ ਹੈ , ਜਿਵੇਂ ਭੂਚਾਲ, ਤੂਫ਼ਾਨ, ਯੁੱਧ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਮਾਰੂ ਜਾਂ ਆਪਾਤਕਾਲੀਨ ਸਥਿਤੀ ਤਾਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਾਰੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਅਲਰਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਨੇ, ਇਹ ਸਿਰਫ ਟੈਸਟ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਮੋਬਾਈਲ ਵਿਚ ਬਜ਼ਰ (ਅਲੱਗ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਲਾਰਮ) ਵੱਜੇਗਾ, ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਜਗੇਗੀ ਬੁਝੇਗੀ ਤੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਲਈ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਲਰਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਅੱਜ 2 ਮਈ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਟੈਸਟ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਚ ਸੀ, ਹੋ ਸਕਦਾ ਅੱਗੇ ਪਿੰਡਾਂ ਚ ਵੀ ਹੋਵੇ।

ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਭ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿ ਬਾਕੀ ਵੀ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋਣ ਜੀ। ਧੰਨਵਾਦ

10/04/2026

ਸਹਾਰੇ ਦੀ ਆਦਤ ਨਾ ਪਾਓ ਸਿੱਖਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ

03/04/2026