29/07/2026
കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ കടലുണ്ടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന വളരെ പുരാതനവും ചരിത്രപ്രസിദ്ധവുമായ ഒരു ആരാധനാലയമാണ് മണ്ണൂർ മഹാ ശിവക്ഷേത്രം (Mannur Maha Shiva Temple). കേരളത്തിലെ 108 പ്രശസ്തമായ ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.
ഈ ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
ഐതിഹ്യവും ചരിത്രവും
പരശുരാമ പ്രതിഷ്ഠ: കേരളത്തിലെ മറ്റ് പല പ്രമുഖ ക്ഷേത്രങ്ങളെയും പോലെ പരശുരാമനാൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന 108 ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.
ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, ശ്രീപരശുരാമൻ തിരുവണ്ണൂരിൽ ആരംഭിക്കുന്ന ശിവലിംഗ പ്രതിഷ്ഠകൾ ഓരോ ദിവസവും ഉച്ചയോടെ സമാപിപ്പിക്കുന്നത് മണ്ണൂർ മഹാശിവക്ഷേത്രത്തിലാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇവിടുത്തെ ഉച്ചപൂജ വളരെ വിശേഷപ്പെട്ടതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
അഘോരമൂർത്തി സങ്കൽപ്പം: പരമശിവന്റെ രൗദ്രഭാവമായ അഘോരമൂർത്തി സങ്കൽപത്തിലാണ് ഇവിടെ ഭഗവാനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്. ദക്ഷയാഗത്തിനുശേഷമുള്ള ശിവന്റെ ഉഗ്രഭാവമായാണ് ഇവിടെ ആരാധന നടക്കുന്നത്. ഭഗവാന്റെ കോപം ശമിപ്പിക്കാനായി ഇവിടെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ സാന്നിധ്യവും പ്രധാനവഴിപാടുകളും ഉണ്ട്.
വാസ്തുവിദ്യയും പ്രത്യേകതകളും
ഗജപൃഷ്ഠാകൃതി: ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ശ്രീകോവിൽ ആനയുടെ പുറംപോലെയുള്ള ഗജപൃഷ്ഠാകൃതിയിലാണ് (Gajaprathista style) നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. കേരളീയ വാസ്തുവിദ്യയുടെയും ദ്രാവിഡ ശൈലിയുടെയും മനോഹരമായ സംയോജനമാണിത്.
ചുവപ്പുകല്ല് നിർമ്മിതി: ലേറ്ററൈറ്റ് അഥവാ വെട്ടുകല്ല് ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ച ഈ ശ്രീകോവിലിന് നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ പഴക്കമുണ്ട്. ഇതിന്റെ ഭിത്തികളിൽ മനോഹരമായ കൊത്തുപണികളും ശില്പവേലകളും കാണാം.
പടിഞ്ഞാറ് ദർശനം: പടിഞ്ഞാറ് ദർശനമായാണ് പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠയായ ശിവലിംഗം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
ഉപദേവതകളും മറ്റ് പ്രത്യേകതകളും
മഹാവിഷ്ണു സാന്നിധ്യം: ശിവന്റെ ഉഗ്രത ശമിപ്പിക്കാൻ പരശുരാമൻ ഇവിടെ മഹാവിഷ്ണുവിനെയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ശിവക്ഷേത്രത്തിന് സമീപത്തായി മറ്റൊരു ശ്രീകോവിലിൽ മഹാവിഷ്ണുവും കുടികൊള്ളുന്നു.
കൂടാതെ ഗണപതി, ശാസ്താവ് തുടങ്ങിയ ഉപദേവതകളും ഇവിടെയുണ്ട്.
ആഘോഷങ്ങൾ: എല്ലാ വർഷവും മഹാശിവരാത്രിയും ധനുമാസത്തിലെ തിരുവാതിരയുമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആഘോഷങ്ങൾ. ശിവരാത്രി നാളുകളിൽ വലിയ തോതിൽ ഭക്തജനങ്ങൾ ഇവിടെയെത്താറുണ്ട്.
കടലുണ്ടി ഗ്രാമത്തിന്റെ തനിമയിലും പ്രകൃതിഭംഗിയിലും നിലകൊള്ളുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം മലബാർ പ്രദേശത്തെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ഹൈന്ദവ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം കൂടിയാണ്.
