15/06/2026
ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸੁਖਦੇਵ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਘੁਮਿਆਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਘੜੇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਪੂਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਹੁਨਰ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਸੁਖਦੇਵ ਕੋਲ ਇੱਕ ਗਧਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਉਸ ਨੇ 'ਚੰਦੂ' ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਚੰਦੂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਿਹਨਤੀ ਅਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਸੀ।
ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਸੁਖਦੇਵ ਚੰਦੂ ਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਘੜੇ ਲੱਦਦਾ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੇਚਣ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪੈਂਦਾ। ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਸਾਂਝ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘੀ ਸੀ।
ਇੱਕ ਅਣਜਾਣ ਗਲਤੀ
ਇੱਕ ਦਿਨ, ਗਰਮੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ। ਸੁਖਦੇਵ ਨੇ ਚੰਦੂ ਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘੜੇ ਲੱਦ ਦਿੱਤੇ। ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਪਥਰੀਲਾ ਅਤੇ ਉਬੜ-ਖਾਬੜ ਸੀ।
ਅੱਧੇ ਰਸਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਚੰਦੂ ਦਾ ਪੈਰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਗਿਆ। ਚੰਦੂ ਆਪਣਾ ਸੰਤੁਲਨ ਖੋਹ ਬੈਠਾ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਲੱਦੇ ਹੋਏ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘੜੇ ਟੁੱਟ ਗਏ।
ਸੁਖਦੇਵ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ-ਸਮਝੇ ਚੰਦੂ 'ਤੇ ਚੀਕਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ:
"ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪੂਰੇ ਦਿਨ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ! ਹੁਣ ਮੈਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਵੇਚਾਂਗਾ?"
ਚੰਦੂ ਚੁੱਪਚਾਪ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਅਹਿਸਾਸ ਦੀ ਘੜੀ
ਸੁਖਦੇਵ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਤੁਰ ਪਿਆ, ਪਰ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ। ਚੰਦੂ ਲੰਗੜਾ ਕੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਸੁਖਦੇਵ ਦਾ ਦਿਲ ਭਰ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ:
"ਗਲਤੀ ਚੰਦੂ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਮੇਰੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉਸ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੋਝ ਪਾ ਦਿੱਤਾ।"
"ਰਸਤਾ ਖ਼ਰਾਬ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।"
ਸੁਖਦੇਵ ਤੁਰੰਤ ਚੰਦੂ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਚੰਦੂ ਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪੱਗ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਪਾੜ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ 'ਤੇ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਸੁਖਦੇਵ ਨੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਘੜੇ ਖੁਦ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਚੁੱਕ ਲਏ ਅਤੇ ਚੰਦੂ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਇਆ।
ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ
ਸਿੱਖਿਆ: ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਜਾਂ ਬੇਜ਼ਬਾਨ ਜਾਨਵਰਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਗਲਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਹਾਲਾਤ ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਆਪਣਾ ਲਾਲਚ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਹਮਦਰਦੀ ਅਤੇ ਦਿਆਲਤਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗੁਣ ਹੈ।