20/07/2026
२० जुलै १९६९ रोजी नील आर्मस्ट्रॉंग आणि बझ आल्ड्रिन चंद्राच्या पृष्ठभागावर उतरले.
अपोलो ११ या अंतराळयानातून चंद्राच्या मोहिमेवर जाणा-या अंतराळवीरांना मोहिमेपूर्वी पश्चिम अमेरिकेतल्या दुर्गम, चंद्रसदृश वाळवंटावर काही महिने प्रशिक्षण देण्यात आलं होतं. त्या प्रदेशात अमेरिकी आदिवासी समाज राहत होता. स्थानिक लोक आणि अंतराळवीर यांच्यात झालेल्या संवादाबद्दलची ही कथा वा दंतकथा आहे-
एके दिवशी प्रशिक्षण चालू असताना स्थानिक आदिवासी जमातीच्या एका वृद्ध व्यक्तीशी काही अंतराळवीरांची भेट झाली. 'तुम्ही काय करत आहात?' असं वृद्धांन अंतराळवीरांना विचारलं. तेव्हा चंद्रावर शोध घेण्यासाठी प्रवासाला निघणा-या एका मोहिमेत सहभागी होणार असल्याचं अंतराळवीरांनी सांगितलं. ते ऐकल्यावर विचारणारा क्षणभर स्तब्ध झाला आणि त्यानं अंतराळवीरांना त्याच्यावर एक कृपा करण्याची विनंती केली.
अंतराळवीरांनी विचारलं “कसली कृपा ?''
तो म्हणाला “माझ्या जमातीतल्या लोकांची चंद्रावर राहणा-या पवित्र आत्म्यांवर श्रद्धा आहे. माझ्या लोकांचा एक महत्त्वाचा संदेश तुम्ही त्यांच्यापर्यंत पोहोचवू शकाल का?'
अंतराळवीर म्हणाला “कोणता संदेश?''
म्हातारा आपल्या जमातीच्या भाषेत काहीतरी बोलला आणि तो संदेश अचूक पाठ होईपर्यंत त्यानं अंतराळवीरांकडून तो पुन:पुन्हा वदवून घेतला.
याचा अर्थ काय?'' एका अंतराळवीरानं विचारलं.
ते एक गुपित आहे. फक्त आमची जमात आणि चंद्रावरचे आत्मे यांनाच ते माहीत करून घेण्याची परवानगी आहे."
सराव आटोपून अंतराळवीर जेव्हा तळावर उरतले, तेव्हा त्यांनी ती भाषा येणा-या व्यक्तीचा पुष्कळ शोध घेतला. अखेरीस त्या जमातीची भाषा बोलणारी एक व्यक्ती त्यांना भेटली. त्यांनी त्या गूढ संदेशाचा अर्थ त्या व्यक्तीला विचारला. जेव्हा तो पाठ केलेला संदेश त्यांनी त्या व्यक्तीला म्हणून दाखवला, तेव्हा ती खो खो हसायला लागली. पाठ केलेल्या त्या संदेशाचा अर्थ तिचं हसणं थांबल्यावर अंतराळवीरांनी विचारला, तेव्हा तिनं उत्तर दिलं “हे लोक जे सांगत आहेत, त्यातल्या एकाही शब्दावर विश्वास ठेवू नका. ते तुमचा प्रदेश बळकावण्यासाठी आले आहेत."
(सेपियन्स पुस्तकातून)
#सेपियन्स