03/09/2026
आंतरिक युद्ध – ३७
श्रीमाताजी : महत्त्वाकांक्षा अनेक योग्यांसाठी हानिकारक ठरली आहे. महत्त्वाकांक्षा हा जणू एक रोग असतो आणि तो दीर्घ काळ लपून राहिलेला असतो. बरेच लोक जेव्हा योगमार्गावर वाटचाल करायला सुरुवात करतात तेव्हा त्यांना त्यांच्यामध्ये लपून बसलेल्या या रोगाची जाणीवही नसते. पण जेव्हा त्यांना काही सिद्धी प्राप्त होऊ लागतात, तेव्हा त्यांच्यामधील ही छुपी महत्त्वाकांक्षा डोकं वर काढू लागते. बरेचदा ती आक्रमकपणे वर उफाळून येते, कारण ती महत्त्वाकांक्षा त्यांनी सुरुवातीलाच मुळापासून उपटून टाकलेली नसते.
एका योग्याची गोष्ट सांगतात. त्याला बऱ्याच अद्भुत सिद्धी लाभलेल्या होत्या. त्याच्या शिष्यांनी त्याला एकदा भोजनासाठी आमंत्रित केले होते. एका मोठ्या टेबलावर भोजनाची व्यवस्था केलेली असते. ‘आम्हाला तुमच्या सिद्धींचा चमत्कार दाखवाल का,' अशी विनंती शिष्यगण त्याला करतात. अशा रितीने सिद्धींचा वापर करणे योग्य नाही, हे त्या योग्याला माहीत असते. पण त्याच्या आतमध्ये कोठेतरी महत्त्वाकांक्षेचे बीज दडलेले होते. त्याने असा विचार केला की, “खरं तर ही अगदी साधीशीच गोष्ट आहे; मी चमत्कार करून दाखविला तर त्यामुळे अशा गोष्टी करणे शक्य असते हे शिष्यांना कळेल आणि त्यातून मी त्यांना ईश्वराची महती पटवून देऊ शकेन. तेव्हा असे करायला काहीच हरकत नाही.”
त्याने शिष्यांना सांगितले की, “फक्त हे समोरचे टेबल खालच्या खाली काढून घ्या. पण फक्त हे टेबलच हं. त्यावर आच्छादलेले वस्त्र तसेच राहू दे, त्याच्यावर ठेवलेली ताटंवाट्यादेखील तशाच राहू देत.” शिष्यगण म्हणू लागले, “पण असं कसं करता येईल? सगळ्या गोष्टी खाली पडणार नाहीत का?” पण तरीही त्या योग्याने त्याचा आग्रह तसाच कायम ठेवला आणि मग त्या शिष्यांनी त्याने सांगितले होते अगदी तसेच केले.
आणि काय आश्चर्य! ते टेबल बाजूला काढले तरी, ते वस्त्र आणि त्यावर असलेल्या सगळ्या गोष्टी जशाच्या तशा त्याच जागेवर राहिल्या होत्या. त्या गोष्टी अधांतरी राहिलेल्या पाहून शिष्यांना आश्चर्य वाटले. पण मग मात्र तो योगी ताडकन उठून उभा राहिला आणि सैरावैरा धावू लागला आणि आकांत करत म्हणू लागला की, “आता मी कधीच कोणाला शिष्य बनवणार नाही. माझा धिक्कार असो. मी माझ्या देवाशी प्रतारणा केली आहे.” त्याचे अंतःकरण पश्चात्तापाने पोळू लागले. त्याने दैवी शक्तीचा वापर स्वतःच्या स्वार्थासाठी केला होता.
सिद्धींचे असे प्रदर्शन करणे नेहमीच अयोग्य असते. म्हणजे सिद्धींचा काही उपयोगच नसतो, असा त्याचा अर्थ नाही. मात्र, सिद्धी ज्या कारणासाठी प्राप्त झालेल्या असतात, त्यासाठीच त्यांचा उपयोग केला गेला पाहिजे. म्हणजे असे की, ईश्वराशी एकत्व पावल्यामुळे त्या सिद्धी प्राप्त झालेल्या असतात; त्यामुळे त्यांचा उपयोग ईश्वरी इच्छेनुसारच झाला पाहिजे, प्रदर्शनासाठी त्यांचा वापर करता कामा नये.
समजा एखादा अंध मनुष्य तुमच्यासमोर आला आणि त्याला दृष्टी प्रदान करण्याचे सामर्थ्य तुमच्या अंगी असेल आणि त्या मनुष्याला दृष्टी प्राप्त व्हावी अशी जर ईश्वरी इच्छा असेल तर अशा वेळी, तुम्ही ‘त्याला दृष्टी प्राप्त होऊ दे,' अशी फक्त प्रार्थना करणे पुरेसे असते. त्यामुळे त्या मनुष्याला दिसू लागेल. पण त्याला दृष्टी प्राप्त व्हावी आणि तो बरा व्हावा अशी 'तुमची' इच्छा असेल आणि जर तुम्ही तुमच्या शक्तीचा वापर केलात तर तो तुम्ही तुमच्या वैयक्तिक महत्त्वाकांक्षेच्या पूर्तीसाठी केलेला असतो, हे लक्षात घ्या. अशा उदाहरणांमध्ये, बरेचदा, तुम्ही तुमची सिद्धी गमावून बसता आणि एवढेच नव्हे तर, त्यामुळे त्या मनुष्याच्या जीवनामध्येही काहीतरी प्रचंड गोंधळ निर्माण होऊ शकतो.
वरवर पाहता, दोन्ही प्रकार दिसायला सारखेच दिसतात. एका प्रकारामध्ये तुम्ही तुमच्या कोणत्यातरी वैयक्तिक हेतुने कृती केलेली असते आणि दुसऱ्या प्रकारामध्ये तुम्ही ईश्वरी इच्छेनुसार कृती केलेली असते.
- श्रीमाताजी (CWM 03 : 07-08)
(सौजन्य : – अभीप्सा मराठी मासिक)
आमच्या auromarathi.org या वेबसाईटला आणि AUROMARATHI या युट्यूब चॅनलला जरूर भेट द्या आणि सबस्क्राईब करा.
**
Inner Battle – 37
Ambition has been the undoing of many Yogis. That canker can hide long. Many people start on the Path without any sense of it. But when they get powers, their ambition rises up, all the more violently because it had not been thrown out in the beginning.
A story is told of a Yogi who had attained wonderful powers. He was invited by his disciples to a great dinner. It was served on a big low table. The disciples asked their Master to show his power in some way. He knew he should not, but the seed of ambition was there in him and he thought, "After all, it is a very innocent thing and it may prove to them that such things are possible and teach them the greatness of God."
So he said, "Take away the table, but only the table, let the table-cloth remain as it is with all the dishes upon it." The disciples cried out, "Oh, that cannot be done, everything will fall down." But he insisted and they removed the table from under the cloth.
Lo, the miracle! The cloth and all that was upon it remained there just as though the table was underneath. The disciples wondered. But all on a sudden the Master jumped up and rushed out screaming and crying, "Nevermore shall I have a disciple, nevermore! Woe is me! I have betrayed my God." His heart was on fire; he had used the divine powers for selfish ends.
It is always wrong to display powers.This does not mean that there is no use for them. But they have to be used in the same way as they came. They come by union with the Divine. They must be used by the will of the Divine and not for display.
If you come across someone who is blind and you have the power to make him see — if it is the Divine Will that the man shall see, you have only to say, "Let him see" and he will see. But if you wish to make him see simply because you want to cure him, then you use the power to satisfy your personal ambition. Most often, in such cases, you not only lose your power but you create a great disturbance in the man.
Yet in appearance the two ways are the same; but in one case you act because of the Divine Will and in the other for some personal motive.
- The Mother (CWM 03 : 07-08)
Do visit and subscribe to our website auromarathi.org and YouTube channel AUROMARATHI.
