30/08/2025
کوردی،اللغة العربية ،English:
دواجار بەغدا خۆی ڕادەستی کۆمپانیا نەوتی یەکانی ئەمریکا کرد
حکومەتی بەغدا دوای ٥٣ ساڵ لەململانێی خۆماڵی کردنی نەوت و گرێبەستی خزمەتگوزاری و بەڵێندەرایەتی پاشەکشەی کردو سەرەڕای ڕازی بوونی بەگرێبەستی دابەشکردنی داهات و بەڵێندانی بەچەند مەرجێک لەوانە( گەرەنتی شەفافیەت و ئاسایش هاوسەنگکردنی مەترسییەکانی گەندەڵی و کاریگەری چینی).ئینجا کۆمپانیا ئەمریکییەکان بڕیاری گەڕانەوەیان بۆ عێراق دا
گەڕانەوەی کۆمپانیا زەبەلاحەکانی ئەمریکا بۆ کارکردن لە عێراق دوای چەندین ساڵ لە کشانەوە هەنگاوێکی گرنگەو ئاماژەیە بۆ باشتربوونی کەشوهەوای وەبەرهێنان.
گەڕانەوەی کۆمپانیای "شێڤرۆن"ی ئەمریکی لە کێڵگەی ناسریە لە پارێزگای ذی قار دوای شەپۆلێکی پێشووی کشانەوە دێت لەلایەن ژمارەیەک کۆمپانیای گەورەی بیانییەوە. ئەم کشانەوەش بەهۆی پەرەسەندنی مەترسی یەکانی گەندەڵی و کەمی ئەزموون لە کارگێڕی گشتی و لاوازی توانای هەڵمژینی ڕۆیشتنی پارەی هاوکارییەکان، جگە لە پرسە تائیفیەکان و نەبوونی ئیرادەی سیاسی بۆ بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی بوو.
گەندەڵی بەرفراوان، چارەسەری ساختە، سپیکردنەوەی پارە، قاچاخی نەوت و بەرتیلدانی بیرۆکراتی بەربڵاو، بووەتە هۆی هەڵاتنی وەبەرهێنان و پێگەی وڵات لە خوارەوەی ڕیزبەندی نێودەوڵەتیی گەندەڵی، ئەمەش ڕێگری لە بنیاتنانی دەوڵەتی کاریگەر و پێشکەشکردنی خزمەتگوزارییەکان کردووە.
لە لایەکی دیکەوە گەڕانەوەی کۆمپانیا ئەمریکییەکان پەیوەستە بە چەند هۆکارێکەوە، دیارترینیان خواستی ئەمریکایە بۆ بەرپەرچدانەوەی کاریگەرییە بەرفراوانە کانی چین لە کەرتی نەوت و غازی عێراقدا. هەروەها ئەو گەرەنتیانەی کە حکومەتی عێراق سەبارەت بە شەفافیەت و سەقامگیری گرێبەستەکان و ئاسایش پێشکەشی کردبوو، وەک هاندەرێکی گرنگ کاری کرد.
گەڕانەوەی شیڤرۆن دوای ئەوە هات کە بەغدا بە سێ مەرجی کۆمپانیا ئەمریکییەکان ڕازی بوو: "یەکگرتوویی"، کە گەرەنتی تەواوکردنی ئەو ئاسانکاریانەی پەیوەستن بە پڕۆژەکانەوە؛ "ئاسایشی"، کە سەلامەتی کارمەند و پراکتیزەکردنی بازرگانی و یاسایی تەندروست لەخۆدەگرێت؛ و "ئاسانکاری ڕێکارەکان"، کە دڵنیای دەدات لەوەی گرێبەستەکە وەک خۆی دەمێنێتەوە بەبێ گوێدانە هەر گۆڕانکارییەکی حکومەت لە داهاتوودا.
لە گرێبەستە نوێیەکەدا هاتووە کە کۆمپانیاکە پشکێک لە داهاتی پڕۆژەکە وەردەگرێت دوای دەستپێکردنی بەرهەمهێنان، ئەمەش ڕەنگدانەوەی مۆدێلێکی نوێیە کە عێراق هەوڵدەدات بیگرێتەبەر بۆ ڕاکێشانی وەبەرهێنەرانی گەورە.
لەساڵی ٢٠٠٧ وە حکومەتی بەغدا دەستور جێ بەجێ ناکات و یاسای نەوت وگازی فیدراڵیش دەرناکات و بەهەموو شێوەیەک دژایەتی کورد دەکات و دەڵێت لەدەستور لایانداوەو گرێبەستی هاوبەشی لە بەرهەم هێنانیان. واژۆکردوەو سامانی وڵات بەهەدەر دەدەن کەچی لەکۆتاییدا پەنایان بۆئەو کۆمپانیانە برد کەلەهەرێمی کوردستانن و پێشبڕکێی هەرێم دەکەن بۆ هێنانی کۆمپانیا نەوتی یەکان.
لەکۆتایدا هیوام خوازین کە حکومەتی فیدراڵی عێراق لەهەموو ڕەهەندەکانی (دەستوری و یاسای ،ئابوری،سیاسی،سەربزی و ئاسایشی) بگات و هەم لەگەڵ هەرێم ڕێک بکەوێت هەم لەگەڵ کۆمپانیا نەوتیەکان و لەڕوانگەی دەستوری و کاریگەریە سیاسی و ئابوورییەکانی وڵاتانی سەرمایەداری جیهانی بگات و کۆتایی بەکێشەکانی بهێنێت.
مافناس: ڕێبوار محمد ئەمین
ماستەرلەگرێبەستەکانی نەوت وگاز
٣٠/٨/٢٠٢٥
Baghdad has finally surrendered to American oil companies.
After 53 years of struggle to nationalize oil, service, and transportation contracts, the Baghdad government has backed down. Despite agreeing to revenue-sharing contracts and promising several conditions, including transparency and security guarantees, and balancing the risks of corruption and Chinese influence, the return of American companies to Iraq after years of withdrawal is a significant step and indicates an improved investment climate.
Chevron's return to the Nasiriyah field in Dhi Qar Governorate follows a previous wave of withdrawals by several major foreign companies. This withdrawal is attributed to the growing threat of corruption, lack of experience in public administration, and the limited ability to absorb aid flows, in addition to sectarian issues and the lack of political will to combat corruption.
Rampant corruption, fraudulent settlements, money laundering, oil smuggling, and rampant bureaucratic bribery have deterred investment and placed the country at the bottom of international corruption lists, hindering state-building and effective service delivery.
On the other hand, the return of American companies depends on several factors, most notably the United States' desire to counter China's widespread influence in Iraq's oil and gas sector. The Iraqi government's assurances regarding contract transparency, stability, and security were also important incentives.
Chevron's return came after Baghdad agreed to three conditions from the American companies: "consistency," which guarantees the completion of project-related facilities; "security," which includes employee safety and sound commercial and legal practices; and "simplified procedures," which ensures the contract remains valid regardless of any future government changes.
The new contract stipulates that the company will receive a share of the project's revenues after production begins, reflecting a new model that Iraq seeks to adopt to attract major investors.
Since 2007, the Baghdad government has failed to implement the constitution and issue a federal oil and gas law. The Baghdad government accused the Kurdistan Regional Government of wasting the country's resources, but ultimately turned to companies based in the Kurdistan Region and competing with the region to attract oil companies. Finally, we hope that the Iraqi federal government will understand all aspects (constitutional, legal, economic, political, sovereign, and security) and reach an agreement with the region and the oil companies.
Rebwar Muhammad Amin
Master of Oil and Gas Contracts
August 30, 2025
استسلمت بغداد أخيرًا لشركات النفط الأمريكية.
بعد 53 عامًا من الكفاح لتامیم النفط وعقود الخدمات والنقاولات، تراجعت حكومة بغداد، ورغم موافقتها على عقود تقاسم الإيرادات ووعودها بشروط عدة، منها ضمانات الشفافية والأمن، وموازنة مخاطر الفساد والنفوذ الصيني، إلا أن عودة الشركات الأمريكية إلى العراق بعد سنوات من الانسحاب تُعدّ خطوة مهمة، وتُشير إلى تحسن مناخ الاستثمار.
تأتي عودة شركة شيفرون إلى حقل الناصرية في محافظة ذي قار في أعقاب موجة سابقة من انسحابات عدد من الشركات الأجنبية الكبرى. ويعود هذا الانسحاب إلى تنامي خطر الفساد، ونقص الخبرة في الإدارة العامة، وضعف القدرة على استيعاب تدفقات المساعدات، بالإضافة إلى القضايا الطائفية وغياب الإرادة السياسية لمكافحة الفساد.
أدى تفشي الفساد، والتسويات الاحتيالية، وغسيل الأموال، وتهريب النفط، وتفشي الرشوة البيروقراطية، إلى هروب الاستثمارات، ووضع البلاد في ذيل قائمة الفساد الدولية، مما حال دون بناء الدولة وتقديم الخدمات بفعالية.
من ناحية أخرى، تعتمد عودة الشركات الأمريكية على عدة عوامل، أبرزها رغبة الولايات المتحدة في مواجهة النفوذ الصيني الواسع في قطاع النفط والغاز العراقي. كما شكّلت الضمانات التي قدمتها الحكومة العراقية بشأن شفافية العقود والاستقرار والأمن حوافز مهمة.
جاءت عودة شيفرون بعد موافقة بغداد على ثلاثة شروط من الشركات الأمريكية: "الاتساق"، الذي يضمن استكمال المرافق المرتبطة بالمشاريع؛ و"الأمن"، الذي يشمل سلامة الموظفين والممارسات التجارية والقانونية السليمة؛ و"تبسيط الإجراءات"، الذي يضمن بقاء العقد ساريًا بغض النظر عن أي تغييرات حكومية مستقبلية.
ينص العقد الجديد على حصول الشركة على حصة من إيرادات المشروع بعد بدء الإنتاج، مما يعكس نموذجًا جديدًا يسعى العراق إلى اعتماده لجذب كبار المستثمرين.
منذ عام 2007، لم تُطبّق حكومة بغداد الدستور ولم تُصدر قانونًا اتحاديًا للنفط والغاز.واتهمت حكومة بغداد الإقليم بإهدار موارد البلاد.، لكنها في النهاية لجأت إلى الشركات الموجودة في إقليم كردستان والمنافسة مع الإقليم لجلب شركات النفط. أخيرًا، نأمل أن تتفهم الحكومة الاتحادية العراقية جميع الجوانب (الدستورية والقانونية والاقتصادية والسياسية والسيادية والأمنية) وتتوصل إلى اتفاق مع الإقليم وشركات النفط.
ريبوار محمد أمين
ماجستير في عقود النفط والغاز
٣٠/٨/٢٠٢٥
