Jiinka 24h New

15/07/2026

Deg deg: Xildhibaan Abdirahman Bulshaawi oo laga soo doortay Degmada Marka ee Gobolka Shabeelaha hoose ayaa eedeyn culus u soo jeediyay Gudoomiye Cabdifitax.

"Gobolka Shabeellaha Hoose wuxuu u baahan yahay hoggaan mideeya, ee ma aha mid sii kala fogeeya bulshada.

Inta aan ka warqabo xaaladaha Gobolka Shabeellaha Hoose, gaar ahaan Degmada Marka, dhibaatooyinka isa soo tarayay waxay si muuqata u billowdeen tan iyo maalintii Guddoomiyaha Gobolka loo magacaabay Abdifatah Sayid Ahmed Waxaa habboon in dib loogu noqdo xaaladdii gobolku ku sugnaa ka hor magacaabistiisa iyo halka uu maanta marayo, si xaqiiqadu u caddaato.

Waxaa murugo iyo nasiib darro weyn ah in Guddoomiyihii laga filayay inuu noqdo astaan mideysa bulshada uu isu beddelay mas'uul lagu eedeeyo inuu ka shaqeeyo dano gaar ah, halkii uu mudnaan siin lahaa danta guud, rabitaanka shacabka iyo xasilloonida gobolka.

Waxyaabaha lagu tilmaami karo guuldarrada maamulka waxaa ka mid ah:

1. Soo noqnoqoshada isku dhacyada beelaha iyo kala fogeynta bulshada.
2. Eedeymo la xiriira dhul-boob iyo dhexdhexaadin la'aan arrimaha dhulka.
3. In intii uu xilka hayay laga hirgeliyay maamul ka hor imanaya nidaamka Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed, taas oo dhaawac ku ah midnimada iyo kala dambeynta maamulka.

Dhacdooyinkan iyo kuwo kale oo badan waxay gobolka dib ugu celiyeen marxalado adag oo horay looga soo gudbay, taasoo niyad-jab ku abuurtay bulshada.

Anigoo ku hadlaya codka bulshada Degmada Marka ee aan matalo, waxaan si cad ugu baaqayaa Hoggaanka Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Soomaaliya inay dib u qiimeeyaan hoggaanka Gobolka Shabeellaha Hoose. Waxaan aaminsanahay in Guddoomiye Cabdifataax Sayid Axmed uusan ahayn qofka ku habboon inuu hoggaamiyo gobolka xilligan xasaasiga ah, isla markaana uusan kasban kalsoonida qayb weyn oo bulshada ka mid ah.

Gobolku maanta wuxuu u baahan yahay hoggaan leh hufnaan, caddaalad, dhexdhexaadnimo iyo karti uu bulshada ku mideyn karo, kana shaqeyn kara nabadda, horumarka iyo wadajirka shacabka. Sidaas darteed, waxaan ugu baaqayaa Hoggaanka Koonfur Galbeed inay qaataan go'aan geesinimo leh oo danta shacabka ku saleysan, kana hormariya badbaadinta gobolka, iyagoo magacaabaya hoggaan sumcad ku leh bulshada, kasbadayna kalsoonideeda, kana shaqeyn kara dib u heshiisiinta iyo xasilloonida Gobolka Shabeellaha Hoose.

15/07/2026

15/07/2026

02/01/2026

Halista Istiraatiijiga ah ee Mashruuca Dir Koonfur maxad ka ogsoon-tahay?

Aqoonsi-ku-sheegga ay Yahuuddu siiyeen Waqooyiga Soomaaliya ma aha dhacdo gooni ah oo ku kooban arrin diblomaasiyadeed, balse waa tallaabo si qoto dheer u taabanaysa Amniga qaranka, midnimada dhuleed, iyo mustaqbalka dowladnimo ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Waxa ay sidoo kale noqotay imtixaan siyaasadeed iyo wadaniyad oo si cad u kala saaray kuwa u taagan difaaca Qaranka iyo kuwa ka dhex kalluumeysanaya ee hunguri iyo hagardaamada nagula jooga.

Mid ka mid ah qalabyada ugu khatarsan ee arrintan lagu wajahay waa mashruuca loogu magac daray Dir Koonfur iyo Dir Waqooyi oo ka dhexjira Muqdisho, kaas oo ujeeddadiisu dhab ahaan tahay in la abuuro gaashaan siyaasadeed oo lagu difaacayo maamulka Soomaalinimo-diidka ah ee Isaaq, iyadoo saldhig looga dhigayo Koonfurta Soomaaliya. Mashruucan ma aha mid bulsho ka yimid, mana aha mid dan guud ku dhisan; waa qorshe siyaasadeed oo si xeeladaysan loo diyaariyay.

Waxa nasiib-darro ah in mashruucan ay si toos ah ama si dadban ugu lug leeyihiin xildhibaano iyo siyaasiyiin ka soo jeeda beelaha Biimaal iyo Surre, kuwaas oo arrimahan marka ay soo ifbaxday kaga jawaabay aamusnaan, maqnaansho, iyo garab-istaag dadban.

Caddeymaha arrintan muujinaya waxaa ka mid ah:

- Ka maqnaanshaha kulankii aan caadiga ahayn ee Baarlamaanka Federaalka, xilli Madaxweynaha Jamhuuriyadda uu si cad u muujinayay mowqifka Qaranka ee arintan.

- Aamusnaan buuxda oo ka muuqatay barahooda bulshada, iyagoo ka gaabsaday hal eray oo difaac ah oo ku wajahan midnimada Qaranka.

- Ku fashilmidda abaabul bulsho iyo isu-soo-baxyo ka dhaca deegaannada ay matalaan, halka guud ahaan dalka laga muujiyay dareen qaranimo oo xooggan.

- Xogta la hubo ee sheegaysa in qaar ka mid ah odayaal iyo siyaasiin la xiriira kooxahan ay tageen Hargeysa, laguna soo dhaweeyay, isla markaana ay halkaas kaga dhawaaqeen hadallo taageero iyo garab-istaag u muuqda ee aqoonsi-ku-sheegga.

Arrintani waxay tilmaamaysaa halis gudaha ah oo si ula kac ah layskaga indho-tirayo, taas oo ka khatar badan hadallada cad ee ka imanaya Soomaalinimo-diidka bannaanka jooga. Waa qalad istiraatiiji ah in masiirka ummad dhan lagu saleeyo hal garab oo tiro yar, lana iska indho-tiro garabka saxda ah ee ugu badan, si loogu qanciyo kooxo ku dul gambanaya Dir-nimo siyaasad ahaan loo sameeyay.

Taariikh ahaan, Biimaal waxay kala yihiin Udub iyo Afaaf, waana sida ay ahayd in matalaadda, kuraasta, iyo go’aamada siyaasadeed loogu saleeyo. Ka leexashada xaqiiqadan waxay keentay in Biimaal Afaaf laga saaro saaxadda siyaasadeed, halka Biimaal Udub-na la siiyay fursad siyaasadeed ay gadaal ka taagan yihiin qolyahan dir waqooyi oo ah mashruuc aan matalin dan Biimaal iyo mid Qaran toona, taasoo fursad u siisay reer Isaaq hal biimaal oo ay ku shaqeystaan oo ay gacantooda ku samaysteen ka abuuraan Koonfur.

Mashruuca Dir Koonfur iyo Dir Waqooyi ma wada jiri karaan. Isaaq waxa uu rabo wuu caddeeyay, wuu ku dhaqaaqay, wuuna muujiyay. Haddaba su’aasha qaran ee taagan waa: maxay rabaan xildhibaanada iyo siyaasiyiinta Biimaal-Udub iyo Surre ee ku hoos gambanaya mashruucan? Aamusnaantooda maanta waxay si toos ah u noqonaysaa go’aan dhinac loo qaatay.

In mowqifka reer Koonfur ee midnimada Qaranka lagu dhex milo dan Isaaq waxay muujinaysaa faham-yari siyaasadeed, masuuliyad-darro hoggaamineed, iyo khatar si toos ah u wiiqaysa wadajirka Qaranka. Taariikhdu ma iloobeyso cidda aamusatay marka loo baahnaa in la hadlo.

Qoraalkani waa digniin istiraatiiji ah oo ku saleysan xaqiiqooyin jira, kana tarjumaysa walaac qaran. Go’aannada maanta la qaato waxay go’aamin doonaan jihada berrito.

06/11/2025

Xildhibaan Xuseen Cali Xaaji oo Af-Soomaaliga Ku dhex Lumay.

Af-Soomaaligu waa astaanta qarannimada, balse nasiib darro, waxaa isa soo taraya masuuliyiin aan aqoon u lahayn qorista iyo higgaadinta luuqadda ay ku dhaarteen inay shacabka ugu adeegayaan.

Maalmihii la soo dhaafay, qoraalo uu soo dhigay bartiisa Facebook mid kamid ah xildhibaanada Federaalka ee loo yaqaano Xuseen Cali Xaaji ayaa si weyn uga yaabiyay bulshada. Qoraalkaas waxaa ku jiray in ka badan 15 khalad oo luqadeed. laga bilaabo higgaadda, naxwaha, iyo qaabka eray-bixinta.

Tani ma aha khalad caadi ah, waa digniin muujinaysa sida ay hoos ugu dhacday heerkii aqoonta iyo masuuliyadda Qaran ee qaar ka mid ah dadka Alle ku siiga ku yimid kuraasta. Sida la ogsoon yahay Mas’uulku waa muraayad, waana in uu noqdaa tusaale, ee ma aha ceeb qaran in uu noqdo oo dadka ku maadeystaan.

Af-keennu waa hantida ugu weyn ee aan leenahay. Haddii aan masuuliyiinta qaar ku aragno iyagoo si xun u qoraya, sidee bay dhalinyaradu u baran karaan qiimaha iyo astaanta Af-Soomaaliga?

Af aan la baran, aqoon looma yeesho waxaana bulshada uu xildhibaanka matalo muddo badan ay ku dhaliileen in uusan waxbaran ayna muhiim tahay macalin guriga (Home teacher) wax ku bara uu sameysto si sharaftooda iyo sharafkiisa u dhowrto.

06/11/2025

Qof iyo Cod oo si toos loogu dareeri doono sida uu ka dhawaajiyay Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya. Mudane Dr. Hassan Sheikh Mohamud

12/10/2025

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federal Soomaaliya oo Ummadda Soomaaliyeed ugu hambalyeeyay Munaasibadda Maalinta Calanka 🇸🇴

MADAXWEYNE XASAN SHEEKH OO SHACABKA SOOMAALIYEED UGU HAMBALYEEYAY MUNAASABADDA MAALINTA CALANKA

Muqdisho, Oktoobar 12, 2025: Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa dhammaan shacabka Soomaaliyeed u diray hambalyo ku aaddan maalinta qiimaha badan ee Calanka dalkeenna.

Madaxweynaha ayaa tilmaamay in maalinta 12 Oktoobar ay ahmiyad weyn u leedahay dhammaan ummadda Soomaaliyeed maadaama oo ay ku beegan tahay markii la gardaadiyey Calankeenna oo ah astaan ka turjumaysa gobannimada, wadajirka iyo midnimadeenna.

“Maanta waa maalin ku weyn dhammaan ummadda Soomaaliyeed. Waxa ay ku beegan tahay markii 71 sanno ka hor halyey Maxamed Cawaale Liibaan uu hindisay calanka Soomaaliyeed oo ka turjumaya Qarannimada, Gobonnimada, Midnimada iyo Wadajirka Shacabka Soomaaliyeed oo halgan dheer u soo galay sidii ay u hanan lahaayeen xornimadooda iyo talada dalkooda."

Madaxweynaha Jamhuuriyadda ayaa shacabka Soomaaliyeed ugu baaqay in ay u midoobaan xoojinta dowladnimadooda, difaaca dalkooda iyo ilaalinta danaha qarankooda, si loo ilaaliyo dhaxalka awooweyaasheenna, jiilasha danbe na loogu diyaariyo mustaqbal wanaagsan.

DHAMMAAD.

Mohamed Dugoow
Xafiiska Warfaafinta & Xiriirka Warbaahinta,
Madaxtooyada Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya
E-mail: [email protected]
[email protected]