25/08/2026
YESUUS KIRISTOOS ABBAA MURTII ISA DHUMAA TI — MUHAMMAD MITI
Namoonni baay’een waa’ee yeroo dhumaa, deebi’uu Yesuus Kiristoos, Guyyaa Murtii fi wantoota yeroo dhumaa ilaalchisee yaada garaagaraa qabu. Garuu gaaffiin guddaan tokko jira:
Guyyaa Murtii irratti eenyutu ilmaan namaa irratti murtii raawwata? Yesuus Kiristoos moo Muhammad?
Gaaffii kanaaf deebii argachuuf, Qur’aanaa, Hadiisaa fi Injiila wal bira qabnee ilaaluun barbaachisaa dha.
Qur’aanni Yesuus Al-Masiih “mallattoo Sa’aatii” akka ta’e dubbata. Hadiisonni amanamoo immoo Yesuus yeroo dhumaa gara lafaatti deebi’ee hojii murtii fi haqaa akka raawwatu ibsu. Injiilli garuu dhimma kana caalaatti ifa godha: Waaqayyo Abbaan firdii hundumaa Ilmaaf, jechuun Yesuus Kiristoosiif, kenneera.
1. YESUUS AL-MASIIH SAMII IRRAA DEEBI’EE NI DHUFA
Hadiisa Abu Hurayraa irraa odeeffame, Sahih al-Bukhari 3448 keessatti, Yesuus Ilma Maryam gara lafaatti akka bu’u ibsameera.
Kun gaaffii guddaa tokko nuuf fida:
Yoo Yesuus yeroo dhumaa gara lafaatti deebi’ee hojii addaa raawwatu ta’e, maaliif inni? Aangoo fi gahee addaa kana eenyutu isaaf kenne?
Injiilichi immoo Yesuus gara samiitti ol ba’e akkuma inni ol ba’e sana deebi’ee akka dhufu ifatti dubbata.
Hojii Ergamootaa 1:11:
«“Yesuus kun isin biraa gara samiitti ol fudhatame, akkuma isin gara samiitti ol ba’uu isaa argitan, akkasuma deebi’ee ni dhufa.”»
Kanaaf, akka barsiisa Kiristaanaa, deebi’uun Yesuus yaada namaa qofa miti; waadaa Waaqayyoo keessatti hundaa’eera.
2. QUR’AANNI YESUUS “MALLATTOO SAA’AATII” AKKA TA’E DUBBATA
Qur’aanni Suuraa Az-Zukhruf 43:61 keessatti Yesuus ilaalchisee:
«“Inni mallattoo Sa’aatii ti.”»
jedha.
Kanaaf, Yesuus Al-Masiih fi Sa’aatiin ykn Guyyaan Murtii walitti dhufeenya qabaachuu isaanii Qur’aanni ni mul’isa.
Kun gaaffii cimaa tokko kaasa:
Maaliif Yesuus, nama biraa osoo hin taane, Sa’aatii dhumaa waliin akkasitti walqabsiifama?
Hadiisonni immoo Yesuus yeroo dhumaa deebi’ee hojii addaa akka raawwatu ibsu.
3. INJIILLI AANGOO MURTII YESUUSIIF KENNAMEE AKKA JIRU IFATTI DUBBATA
Kun dhimma kana keessatti ragaa ijoodha.
Yesuus Yohannis 5:22 keessatti akkana jedha:
«“Abbaan nama tokko illee hin faradu; firdii hundumaa Ilmaaf kenne.”»
Kun dubbii ifa ta’e dha.
“Firdii hundumaa Ilmaaf kenne.”
Kana jechuun, akka barsiisa Yesuusitti, Waaqayyo Abbaan aangoo firdii Ilmaaf kenneera.
Yesuus Yohannis 5:23 keessatti immoo:
«“Namoonni hundinuu Ilma akkuma Abbaa kabajanitti kabajuu qabu.”»
jedha.
Kanaaf, akka Injiilaa, Yesuus nama barsiisu ykn raajii qofa miti. Inni aangoo murtii Waaqayyo irraa kennameef qaba.
4. MAALIIF WAAQAYYO AANGOO MURTII YESUUSIIF KENNE?
Gaaffiin kun baay’ee barbaachisaa dha.
Yohannis boqonnaa 5 keessatti Yesuus aangoo murtii isaa ibsa. Akkasumas Ilmi akkuma Abbaa kabajamu akka kabajamu dubbata.
Kana irraa gaaffiin guddaan ka’a:
Yoo Yesuus nama qofa ta’e, maaliif Waaqayyo firdii hundumaa isaaf kenne?
Akka amantii Kiristaanaa garuu Yesuus nama qofa miti.
Inni Ilma Waaqayyoo, Dubbiin Waaqayyoo foon uffatee dhufe, Fayyisaa fi Gooftaa dha.
Yohannis 1:1 fi 1:14 keessatti Dubbiin Waaqayyoo Waaqa waliin akka ture fi Dubbiin sun foon uffatee akka nu gidduu jiraate ibsameera.
Kanaaf, aangoon Yesuus inni murtii irratti qabu eenyummaa isaa wajjin walitti dhufeenya qaba.
5. HADIISNI YESUUS YEROO DEEBI’U MAAL AKKA GODHU DUBBATA?
Hadiisota keessatti Yesuus yeroo deebi’u:
- fannoo cabsuu,
- booyyee ajjeesuu,
- jizyaa dhaabuu,
- haqaa fi murtii sirrii diriirsuu
akka raawwatu ibsameera.
Garuu as irratti gaaffiin guddaan ka’a:
Barumsi kun wanta Yesuus Injiila keessatti barsiise waliin akkamitti wal sima?
Gaaffiin kun arrabsoo ykn nama dhuunfaa irratti duuluuf osoo hin taane, barumsa lama wal bira qabnee qorachuuf gaaffii dhihaatu dha.
6. YESUUS FANNON MAALIIF CABSAA?
Akka amantii Kiristaanaa, fannoon mallattoo hojii fayyinaa Yesuus Kiristoos raawwateeti.
Yesuus fannoo irratti du’uun isaa cubbuu namaa fi araara Waaqayyoo waliin walitti dhufeenya qaba.
Kanaaf gaaffiin ka’u:
Yoo fannoon hojii fayyinaa Yesuus waliin walqabate, maaliif Yesuus yeroo deebi’u fannoo caba?
Kun bakka Hadiisaa fi Injiila wal bira qabnee qorachuu qabnudha.
7. YESUUS BOOYYEE FI QULQULLINA NAMA ADOOCHUUN MAAL BARSIISA?
Maarqos 7:15 keessatti Yesuus:
«“Wanti alaa nama keessa seenu tokko illee nama hin xureessu; wanti nama keessaa ba’u garuu nama xureessa.”»
jedha.
Yesuus achitti xiyyeeffannoo isaa gara qalbii namaatti geessa.
Namni kan xureeffamu wanta garaa isaa keessaa ba’uun — yaada hamaa, hawwii hamaa fi cubbuu — dha.
Kanaaf, yoo Hadiisni Yesuus yeroo deebi’u booyyee ajjeesa jedhe, gaaffiin biraa ka’a:
Kun akkamitti barumsa Yesuus Injiila keessatti kenne waliin wal sima?
8. YESUUS YEROO DEEBI’U ISLAAMA QOFA AKKA MIRKANEESSU JEDHAMUUN MAAL JECHUU DHA?
Hadiisota keessatti Yesuus yeroo deebi’u jizyaa akka dhaabu fi amantii Islaamaa ol kaasu akka jiru ibsameera.
Garuu Injiila keessatti Yesuus ofii isaa maal jedha?
Yohannis 14:6 keessatti:
«“Ani karaa, dhugaa fi jireenya; eenyu illee karaa koo malee gara Abbaa hin dhufu.”»
Yesuus namoota gara ofii isaatti waama.
Kanaaf gaaffiin guddaan:
Yoo Yesuus yeroo dhumaa deebi’u, inni barsiisa isaa duraan barsiise ni jijjiiraa? Moo wanta inni duraan dubbate mirkaneessa?
Kun gaaffii qorannoo amantii keessatti sirriitti ilaalamuu qabuudha.
9. GUYYAA MURTII IRRATTI YESUUS MAAL GODHA?
Injiilli Yesuus akka Abbaan aangoo firdii hundumaa Ilmaaf kenne dubbata.
Kana malees, Yesuus du’aa ka’uu fi murtii dhumaa waliin walqabatee barsiisa ifaa qaba.
Yohannis 5:28–29 keessatti Yesuus:
«“Warri awwaalamanii jiran hundinuu sagalee isaa dhaga’anii ni ba’u.”»
jedha.
Kun waan guddaa nu barsiisa:
Guyyaa tokko warri du’an sagalee Yesuus ni dhaga’u; achiis ni ka’u.
Kanaaf, akka barsiisa Injiilaa, Yesuus Guyyaa Murtii keessatti gahee murteessaa qaba.
10. MURTII JALATTI NAMNI AKKAMITTI BARAARAMA?
Gaaffiin murtii booda gaaffii fayyinaa fida:
Namni akkamitti baraaramuu danda’a?
Yesuus Yohannis 3:18 keessatti:
«“Namni isatti amanu hin faradamu; namni isatti hin amanne garuu duraanuu itti faradameera.”»
jedha.
Kana jechuun, akka barsiisa Injiilaa, amantiin Yesuus Kiristoos irratti godhamu dhimma jireenya bara baraa wajjin walqabata.
Namni Yesuusitti amanuu fi isa diduu gidduutti garaagarummaan guddaan jira.
11. YESUUS: “ANI KARAA, DHUGAA FI JIREENYA”
Yesuus Yohannis 14:6 keessatti:
«“Ani karaa, dhugaa fi jireenya. Eenyu illee karaa koo malee gara Abbaa hin dhufu.”»
jedha.
Yesuus:
“Ani karaa dha.”
“Ani dhugaa dha.”
“Ani jireenya dha.”
jedha.
Kanaaf, akka Injiilaa, Yesuus nama gara Waaqayyootti qajeelchu qofa miti; Inni ofii isaa karaa gara Abbaa geessu dha.
12. XUMURA: EENYUTU ABBAA MURTII ISA DHUMAA?
Qur’aanaa fi Hadiisaa keessatti Yesuus Al-Masiih waa’ee yeroo dhumaa fi Sa’aatii waliin walitti dhufeenya cimaa qaba.
Garuu Injiilli dhimma murtii irratti dubbii ifa ta’e qaba:
«“Firdii hundumaa Ilmaaf kenne.” — Yohannis 5:22»
Kanaaf, akka barsiisa Kiristaanaa:
YESUUS KIRISTOOS ABBAA MURTII ISA DHUMAA DHA.
Inni samii irraa deebi’a.
Inni warra du’an kaasuuf sagalee qaba.
Inni murtii raawwata.
Inni warra isa amananiif jireenya bara baraa kenna.
Inni warra isa didan irratti murtii labsuuf aangoo qaba.
Kanaaf gaaffiin keenya inni guddaan:
“Yesuus eenyu?”
qofa miti.
Gaaffiin guddaan:
“ATI YESUUS KIRISTOOSITTI AMANTAA?”
Yesuus akkana jedhe:
«“Ani karaa, dhugaa fi jireenya; eenyu illee karaa koo malee gara Abbaa hin dhufu.” — Yohannis 14:6»
Kanaaf, Guyyaa Murtii dura Yesuus Kiristoos beekuu, isa amanuu fi isa duukaa bu’uun dhimma jireenya bara baraati.
Yesuus Kiristoos Fayyisaa keenya, Gooftaa keenya, fi Abbaa Murtii isa dhumaa dha.
