Hari Deshaya, Colombo (2026)

31/05/2026

“සමාජ ප්‍රාග්ධනය” — ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලකයින්ගේ අලුත්ම මුහුණුවරද?

කැප්ටන් කොකෝගෙන්

මේ දවස්වල ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන වේදිකා, රූපවාහිනී සංවාද, රජයේ වැඩසටහන් සහ ප්‍රසිද්ධ සාකච්ඡාවල හැමවෙලේම කියවෙන වචනයක් තියනවා. ඒ තමයි “සමාජ ප්‍රාග්ධනය” (Social Capital). දේශපාලකයින් මෙම වචනය භාවිතා කරන්නේ හරියට මහා ජාතික සම්පතක් වගේ, හරිම ආඩම්බරයකින්. මේක ගැන සාමාන්‍ය ජනතාව හිතන්නෙත් හරිම බුද්ධිමත්, අර්ථාන්විත යෙදුමක් කියලා.

හැබැයි මෙතනදී මතුවෙන ඇත්තම ප්‍රශ්නය තමයි, අපේ දේශපාලකයින් මේ “සමාජ ප්‍රාග්ධනය” කියන එකේ ඇත්තම තේරුම හරියටම දන්නවාද? එහෙමත් නැත්නම්, එයාලා මේ වචනය පාවිච්චි කරන්නේ අර සුපුරුදු දූෂණයයි වංචාවයි අලුත් ලේබලයකින් වහගන්නද?

ඇත්ත තිත්ත වුණත් කියන්නම වෙනවා, අද ගොඩක් ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලකයින් “සමාජ ප්‍රාග්ධනය” ගැන ලොකුවට කතා කරන ගමන්ම, ඒකෙ අත්තිවාරමම විනාශ කරනවා.

ඇත්තම සමාජ ප්‍රාග්ධනය කියන්නේ සල්ලි, සුඛෝපභෝගී ගොඩනැගිලි, විදේශ ණය එහෙමත් නැත්නම් දේශපාලන බලය නෙමෙයි. සමාජ ප්‍රාග්ධනය කියන්නේ මිනිස්සු අතර තියෙන විශ්වාසයට. ඒ කියන්නේ අවංකකම, සාධාරණත්වය, වගවීම සහ සමාජ වගකීම වගේ දේවල්. සරලවම කිව්වොත්, ඒක තමයි ජනතාව තමන්ගේ නායකයින්, ආයතන සහ සමස්ත ක්‍රමය ගැන තියලා තියෙන විශ්වාසය. ශක්තිමත් සමාජ ප්‍රාග්ධනයක් තියෙන රටක නම්, නීතිය සාධාරණයි, මහජන මුදල් ආරක්ෂිතයි, ඒ වගේම නායකයෝ ඇත්තටම ජනතාවට සේවය කරනවා කියලා පුරවැසියෝ විශ්වාස කරනවා.

ඒත්, අපේ ශ්‍රී ලංකාව ගමන් කරන්නේ ඒ පැත්තටයි කියලා අපිට අවංකවම කියන්න පුළුවන්ද?

අද ගොඩක් දේශපාලකයෝ රට ගොඩනැගීම ගැන හරිම හැඟීම්බරව කතා කරනවා. හැබැයි ඒ අතරේ ජනතාව දූෂණය, නාස්තිය, දේශපාලන ඩීල් වගේම පොදු සම්පත් විනාශ කිරීම් නිසා දිගින් දිගටම බැට කනවා. ආචාර ධර්ම, සමාජ වටිනාකම් ගැන බණ කියන නායකයෝම ගොඩක් වෙලාවට කළු සල්ලි, හංගපු වත්කම්, කොමිස් ගැහිලි සහ බලය විකිණීම් වගේ චෝදනාවලින් වටවෙලයි ඉන්නේ. එහෙම තියෙද්දිත් එයාලා දිගින් දිගටම මේ “සමාජ ප්‍රාග්ධනය” ගැන කතා කරන්නේ, ඒ වචනේ දිගටම කිව්වාම මිනිස්සුන්ගේ තරහව නිවිලා යයි කියලා හිතාගෙන වගේ.

සාමාන්‍ය පුරවැසියන්ව මේ තරම්ම කලකිරීමට පත් කරන්නේ අන්න ඒකයි.

දැන් ඉන්න ජනතාව අන්ධ නැහැ. අවුරුදු ගාණක් තිස්සේ එයාලා ගොඩක් දේවල් දැකලා තියෙනවා. රට ණය බරින් අගාධයටම වැටෙද්දී, දේශපාලකයෝ කෝටිපතියෝ වෙන හැටි මිනිස්සු දැක්කා. බදු බර, බඩු මිල, විදුලි බිල් වගේම රැකියා ප්‍රශ්න නිසා පුරවැසියෝ ජීවත් වෙන්න සටන් කරද්දී, පොදු අරමුදල් අතුරුදහන් වෙලා යන හැටි එයාලා බලාගෙන හිටියා. තමන් නාමයකටවත් පිළිපදින්නේ නැති විනයක් සහ සදාචාරයක් ගැන නායකයෝ කියවන නිමක් නැති බයිලා කතා මිනිස්සුන්ට හොඳටම ඇහිලා තියෙනවා.

අද අපේ රටේ මේ “සමාජ ප්‍රාග්ධනය” කියන එකත්, තිත්ත ඇත්ත වහගන්න පාවිච්චි කරන තවත් එක දේශපාලන සටන් පාඨයක් බවට හිමීට පත්වෙමිනුයි තියෙන්නේ.

දූෂණය නැති කරනවා වෙනුවට සමහර දේශපාලකයෝ කරන්නේ එයාලගේ භාෂාව වෙනස් කරන එක විතරයි.
ඊයේ ඒක “සංවර්ධනය” වුණා. අද ඒක “සමාජ ප්‍රාග්ධනය” වෙලා. හෙට ඒක තවත් ෆැෂන් එකට කියන වචනයක් වෙන්න පුළුවන්. හැබැයි මේ ලස්සනට ඔපදාපු කතාවලට පිටිපස්සෙන් දුවන්නේ අර පරණ දේශපාලන සංස්කෘතියමයි; ඒ කියන්නේ හිතවත්කම්, රහස් ඩීල්, රාජ්‍ය දේපල විනාශ කිරීම් වගේම බලවතුන්ව ආරක්ෂා කරන එක.

මහජනතාවට මේක හරිම පැහැදිලිව පේනවා.

ලංකාව ඇතුළේ දේශපාලනය ගැන තියෙන විශ්වාසය මේ තරම් දරුණු විදිහට කඩාගෙන වැටෙන්න හේතුවත් මේකමයි. රට ඇතුළේ වෙනමම ලෝක දෙකක් තියෙනවා කියලා දැන් පුරවැසියන්ට දැනෙන්න අරගෙන - එකක් සාමාන්‍ය ජනතාවට, අනිත් එක දේශපාලකයින්ට. සාමාන්‍ය මිනිස්සුන්ට නීතිය තදින්ම ක්‍රියාත්මක වුණාට, බලය සහ සබඳතා තියෙන අයට ඒක වැඩ කරන්නේ වෙනස්ම විදිහකට. පොඩි බිස්නස් කරන මිනිහගෙන් බදු ගැන ප්‍රශ්න කරද්දී, මහා පරිමාණ මූල්‍ය වංචාවන් ගොඩක් වෙලාවට යට ගහනවා. සාමාන්‍ය මිනිස්සුන්ගෙන් රට වෙනුවෙන් කැපකිරීම් කරන්න කියලා ඉල්ලද්දී, සමහර දේශපාලකයෝ කිසිම වගකීමක් නැතුව මාරම සැපක් විඳිනවා. ඊටපස්සේ ඒ නායකයෝම ඇවිල්ලා “සමාජ ප්‍රාග්ධනය” රකින්න ඕනේ කියලා ලොකු කතා පවත්වනවා.

මේක හරිම වේදනාකාරී විහිළුවක්.

දූෂණය කියන එක සාමාන්‍ය දෙයක් වෙච්ච සමාජයක කවදාවත් ඇත්තම සමාජ ප්‍රාග්ධනයක් හැදෙන්න බැහැ. තමන්ගේ සල්ලි හොරාකනවා කියලා මිනිස්සු විශ්වාස කරද්දී කොහොමද ඒ අයගේ විශ්වාසය දිනාගන්නේ? දක්ෂකමට, සුදුසුකමට තැන දෙන්නේ නැතුව දේශපාලන පත්වීම් දෙන හැටි දකිද්දී, තරුණයින්ට කොහොමද මේ ආයතන ගැන ගෞරවයක් ඇතිවෙන්නේ? උඩින්ම ඉන්න නායකයෝ වැරදි ආදර්ශ දෙද්දී, පුරවැසියන් කොහොමද සමාජ වගකීමක් හදාගන්නේ?

ඇත්තටම කිව්වොත්, ආර්ථික අර්බුදවලට වඩා වේගයෙන් සමාජ ප්‍රාග්ධනය විනාශ කරලා දාන්නේ මේ දූෂණය විසින්ම තමයි.

මිනිස්සුන්ට නායකත්වය ගැන තියෙන විශ්වාසය නැති වුණාම, එයාලට මේ මුළු සිස්ටම් එක ගැනම තියෙන විශ්වාසය හිමීට නැතිවෙලා යනවා. එයාලා දෙන පොරොන්දු විශ්වාස කරන එක නවත්තනවා. නීති රීති පිළිපදින එක මගහරිනවා. අවංකකමේ කිසිම වටිනාකමක් තියෙනවද කියලා මිනිස්සුම ප්‍රශ්න කරන්න ගන්නවා. මේකෙන් වෙන්නේ, සදාචාරයට වඩා තමන්ගේ පැවැත්ම වැදගත් වෙන හරිම භයානක සංස්කෘතියක් හැදෙන එකයි.

ශ්‍රී ලංකාව දැනටමත් මේ ප්‍රශ්නයට මුහුණ දීලයි තියෙන්නේ.

ගොඩක් උගත් තරුණයෝ තවදුරටත් විශ්වාස කරන්නේ නැහැ, මහන්සි වෙලා වැඩ කරලා විතරක් මේ රටේ අනාගතයක් හදාගන්න පුළුවන් කියලා. සමහරු රට දාලා යන්නේ ආර්ථික ප්‍රශ්න නිසාම නෙමෙයි; මේ සිස්ටම් එකම අසාධාරණයි කියලා එයාලට දැනෙන නිසයි. දක්ෂකමට වඩා දේශපාලන පන්දම්වලට තැන දෙන හැටි එයාලා දකිනවා. දේශපාලන බලපෑම් නිසා රාජ්‍ය ආයතන දුර්වල වෙලා යන හැටි එයාලට පේනවා. නායකයෝ සදාචාරය ගැන කයිවාරු ගහන ගමන්ම, වැහුව දොරවල් පිටිපස්සේ දූෂණය රකින හැටිත් මේ තරුණයින්ට හොඳට පේනවා.

සමාජ ප්‍රාග්ධනය ගොඩනැගෙන්නේ ඔහොම නෙමෙයි - සමාජ ප්‍රාග්ධනය විනාශ වෙන්නේ ඔන්න ඔහොමයි.

පාලනයේ තියෙන බරපතළ කඩා වැටීම්වලින් මිනිස්සුන්ගේ අවධානය වෙන පැත්තකට හරවන්න, හැඟීම්බර කැම්පේන් පාවිච්චි කරන එකෙන් තත්ත්වය තවත් නරක අතට හැරෙනවා. විවේචන වැඩිවෙන හැම වෙලාවකම, දේශපාලකයෝ එකපාරටම දේශප්‍රේමය, විනය, සමාජයේ එකමුතුකම එහෙමත් නැත්නම් සදාචාරාත්මක වගකීම් ගැන කතා කරන්න පටන් ගන්නවා. මේ දේවල් වැදගත් තමයි; හැබැයි දූෂණයටයි නාස්තියටයි අත තියන්නේ නැතුව, තමන්ට ඕනෙ වෙලාවට විතරක් මේ වචන පාවිච්චි කරද්දී ඒවායේ කිසිම තේරුමක් නැතිවෙලා යනවා.

ජනතාවට තවත් කතා ඕනේ නැහැ. එයාලට ඕනේ අවංකකම. එයාලට ඕනේ, කටින් බතල හිටවන්නේ නැතුව කියන දේ ප්‍රායෝගිකව කරන නායකයෝ. එයාලට මහජන මුදල් ගැන විනිවිදභාවයක් ඕනේ. නීතිය හැමෝටම සාධාරණව ක්‍රියාත්මක වෙනවා දකින්න ඕනේ. තරාතිරම බලන්නේ නැතුව දඬුවම් දෙන, වගකියන ක්‍රමයක් එයාලට ඕනේ. වැදගත්ම දේ තමයි, සාමාන්‍ය පුරවැසියන්ගේ මොළේට ගරු කරන, හැමවෙලේම හැඟීම්වලින් එයාලව රවට්ටන්න හදන්නේ නැති දේශපාලන සංස්කෘතියක් අද ජනතාවට අවශ්‍ය වෙලා තියෙනවා.

අපේ ලංකාවේ සාමාන්‍ය ජනතාව අතරේ නම් සමාජ ප්‍රාග්ධනයේ කිසිම අඩුවක් නැහැ. ප්‍රශ්න ආපු වෙලාවට මිනිස්සු අදටත් අසල්වැසියන්ට උදව් කරනවා, පවුල්වලට අත දෙනවා, ආපදාවලදී තියෙන දේ බෙදාගන්නවා, වටපිටාවේ අය ගැන හොයලා බලනවා. මේ රටේ ඇත්තම සමාජ ශක්තිය අදටත් තියෙන්නේ සාමාන්‍ය මිනිස්සුන්ගේ අත්වලයි. හැබැයි දුකට කාරණාව තමයි, දේශපාලනය ඇතුළේ තියෙන අවංකකමේ අඩුව සහ බලය අයුතු විදිහට පාවිච්චි කරන එක නිසා, මිනිස්සුන්ගේ ඒ විශ්වාසයත් දිගින් දිගටම දුර්වල වෙලා යන එක.

ලස්සන කතාවලට මුවා වෙලා කළු සල්ලි හංගගෙන ඉන්න ගමන්, ජාතියකට කවදාවත් සමාජ ප්‍රාග්ධනයක් ගොඩනගන්න බැහැ.

ඇත්තම සමාජ ප්‍රාග්ධනයක් පටන් ගන්නේ, නායකයෝ තමන්ගේ වත්කම් ගැන විනිවිදභාවයකින් වැඩ කරද්දී; ඇත්තම සමාජ ප්‍රාග්ධනයක් පටන් ගන්නේ, තමන් කරන වැඩවලට වගකියද්දී; ඇත්තම සමාජ ප්‍රාග්ධනයක් පටන් ගන්නේ, මහජන මුදල්වලට ගරු කරද්දී, ඒ වගේම ඇත්තම සමාජ ප්‍රාග්ධනයක් පටන් ගන්නේ, සාමාන්‍ය පුරවැසියන්ට වගේම තමන්ටත් එකම නීතියක් ක්‍රියාත්මක වෙනවාට කැමති වෙද්දියි. ඒ දවස එනකම්, මේ “සමාජ ප්‍රාග්ධනය” කියන වචනය කටපාඩම් කරලා වගේ ආයෙ ආයෙ කිව්වා කියලා ඒක ඇත්ත නායකත්වයක් වෙන්නේ නැහැ;

ඒක පේන්නේ බොහොම පරිස්සමට හදාගත්ත තවත් එක දේශපාලන මුහුණුවරක් විදිහට විතරයි.

ජනතාව හිස් සටන් පාඨවලට වඩා යමක් ලැබිය යුතුයි.
ජනතාව ඇත්ත දැනගත යුතුයි.

31/05/2026

බිලියන 13ක සිදුර වහන SLBA මාධ්‍ය සංදර්ශනය

ශ්‍රී ලංකාවේ බැංකු ක්ෂේත්‍රය ස්ථාවර බවත්, මෑතකදී වාර්තා වූ දැවැන්ත මූල්‍ය වංචා හුදෙක් “හුදකලා සිදුවීම්” (Isolated incidents) පමණක් බවත් පවසමින් ශ්‍රී ලංකා බැංකු සංගමය (SLBA) පසුගියදා නිකුත් කළ විශේෂ නිවේදනය මේ වන විට දැඩි කතාබහකට ලක්ව තිබේ. මහජන තැන්පතුවලට ඉන් කිසිදු බලපෑමක් නොවන බවත්, අදාළ බැංකු විසින්ම එම පාඩු පියවා ගන්නා බවත් එහි වැඩිදුරටත් සඳහන් විය.

කෙසේ වෙතත්, මෙම ආයතනික ස්වයං-සහතික කිරීම් (Self-certifications) ආර්ථික විද්‍යාත්මක න්‍යායන් සහ මූල්‍ය කළමනාකරණ මූලධර්ම ඔස්සේ ගැඹුරින් විශ්ලේෂණය කරන විට පෙනී යන්නේ අන් යමක් නොව, මෙය පද්ධතියේ සැබෑ ස්ථාවරභාවය තහවුරු කිරීමකට වඩා පද්ධතිමය හිඩැස් වසා ගැනීමට දරන ලද සාම්ප්‍රදායික "හානිය අවම කිරීමේ" (Damage Control) උත්සාහයක් පමණක් බවයි.

"හුදකලා" සිදුවීමේ මිත්‍යාව සහ මෙහෙයුම් අවදානම

රුපියල් බිලියන 13.2 ක (කෝටි 1320ක) අභ්‍යන්තර මූල්‍ය වංචාවක් කිසිසේත්ම "හුදකලා සිදුවීමක්" ලෙස ලඝු කළ නොහැක. ආර්ථික විද්‍යාවේදී මෙය පැහැදිලිවම මෙහෙයුම් අවදානමේ (Operational Risk) බරපතල කඩාවැටීමකි. වසර දෙකකට ආසන්න කාලයක් තිස්සේ CEFTS (Common Electronic Fund Transfer Switch) පද්ධතියේ දුර්වලතා ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් මෙය සිදුවීමෙන් පෙනී යන්නේ කුමක්ද?

එයින් සෘජුවම ඔප්පු වන්නේ ඉහළ කළමනාකාරිත්වය සහ අභ්‍යන්තර විගණන අංශ දැඩි ලෙස අසමත් වී ඇති බවයි. ලෝක මට්ටමේ අවදානම් කළමනාකරණ පද්ධති (Advanced Fraud Risk Management) ක්‍රියාත්මක වන බව පවසන පසුබිමක මෙය හුදකලා සිදුවීමක් නොව, ආයතනික පාලනයේ මුල් බැසගත් දුර්වලතාවයක ප්‍රතිඵලයකි.

"මහජන තැන්පතු සුරක්ෂිතයි" යන්න පිටුපස ඇති අනතුර

මෙම පාඩු මහජන තැන්පතුවලින් පියවා නොගන්නා බවත්, එය බැංකුවේ ප්‍රාග්ධන සංචිත (Capital buffers) හරහා අවශෝෂණය කරගන්නා බවත් පැවසීම බැලූ බැල්මට පාරිභෝගිකයාට සහනයක් සේ පෙනිය හැක. නමුත් මූල්‍ය ස්ථාවරත්වය පිළිබඳ න්‍යායන්ට අනුව එහි බරපතල අනතුරක් සැඟවී ඇත.

බැංකුවක ප්‍රාග්ධන සංචිත යනු අනාගත ආර්ථික කම්පනවලට ඔරොත්තු දීම සඳහා ඇති අවසාන ආරක්ෂක පවුරයි. වංචාවන් නිසා මෙම සංචිත දිය වී යාමෙන් බැංකුවේ ද්‍රවශීලතාව සහ ආයතනික පැවැත්ම (Solvency) දැඩි අවදානමකට ලක් වේ. අනෙක් අතට අදාළ බැංකුවේ බහුතර කොටස් අයිතිය (51%) රජය සතු වන පසුබිමක, ආයතනික ප්‍රාග්ධනය මෙලෙස විනාශ වීම යනු වක්‍රව රටේ මහජන ධනය සහ ආයෝජකයින්ගේ වත්කම් විනාශ වීමක් නොවේද?

මහ බැංකුවේ නියාමන අසමත් වීම

බැංකුවල ද්‍රවශීලතා අනුපාත නියමිත මට්ටමට වඩා ඉහළින් පවතින බවත්, අවශ්‍ය නම් තාවකාලික ද්‍රවශීලතා ආධාර (Temporary liquidity support) ලබාදීමට සූදානම් බවත් මහ බැංකුව පවසයි. පද්ධතියට කිසිදු තර්ජනයක් නොමැති නම් "හදිසි ආධාර" දීමට මහ බැංකුව සූදානම් වන්නේ ඇයිද යන ප්‍රශ්නය මෙහිදී නිතැතින්ම මතු වේ.

මෙවැනි බිලියන ගණනක වංචා සිදුවන තෙක් මහ බැංකුවේ බැංකු අධීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (Bank Supervision Department) නිසි පියවර නොගැනීම, සමස්ත මූල්‍ය පද්ධතියේම නියාමන විශ්වසනීයත්වය පිළිබඳ බරපතල සැකයක් මතු කරයි.

වගකීමෙන් අත පිසදා ගැනීම

ඩිජිටල් ගනුදෙනුවලදී සිදුවන වංචා (Phishing ආදිය) පාරිභෝගිකයාගේ වරදක් සේ පෙන්වා බැංකු පද්ධතිය වගකීමෙන් මිදීමට උත්සාහ කිරීම තවත් ඛේදවාචකයකි. ආර්ථික විද්‍යාවේ එන තොරතුරු අසමමිතිය (Information Asymmetry) න්‍යායට අනුව බැංකුව සහ පාරිභෝගිකයා අතර තාක්ෂණික දැනුමේ විශාල පරතරයක් ඇත. ඩිජිටල් යුගයේදී බැංකු විසින් හඳුන්වා දෙන යෙදුම්වල ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම සහ ඩිජිටල් සාක්ෂරතාවය ලබාදීම බැංකුවල මූලික වගකීමකි. ජාත්‍යන්තර සයිබර් වංචා කල්ලි (Scam Gangs) ශ්‍රී ලංකාව කේන්ද්‍ර කරගනිමින් ක්‍රියාත්මක වන මෙවන් සමයක මුළු වගකීම පාරිභෝගිකයා මත පැටවිය නොහැක.

අතීතයේ මෙරට සිදු වූ ප්‍රමුඛ බැංකුව (Pramuka Bank) වැනි මූල්‍ය ආයතන බිඳවැටීම් දෙස බලන විට, මූල්‍ය පද්ධතිය තුළ මෙවැනි අර්බුද අලුත් දෙයක් නොවේ. වර්තමාන බැංකු පද්ධතිය තවමත් කඩාවැටී නොමැති බව සැබෑවක් වුවද, දැවැන්ත අභ්‍යන්තර වංචා සහ නියාමන දුර්වලතා හමුවේ එය තවදුරටත් කිසිදු අභියෝගයකින් තොරව "පරිපූර්ණ ලෙස ආරක්ෂිතයි" කියා නිසලව සිටිය හැකි මට්ටමක ද නොමැත.

මාධ්‍ය නිවේදන හරහා සිදුකරන සංදර්ශනාත්මක ප්‍රයත්නයන් මත පමණක් යැපිය නොහැක. ආයතනික ස්වයං-සහතික කිරීම් ඒ අයුරින්ම විශ්වාස කරනවාට වඩා, මහජනයා තම මූල්‍ය ගනුදෙනු, ඩිජිටල් හුවමාරුවන් සහ තැන්පතු පිළිබඳව වෙනදාට වඩා දහස් වාරයක් විමසිල්ලකින් කටයුතු කිරීම අද දවසේ අත්‍යවශ්‍යම කරුණක් බවට පත්ව ඇත.

30/05/2026

ලංකාවේ රාජ්‍ය තීන්දුවට සෞදියෙන් මක්කමේදී පළිගනියි: ෂෙයික් අර්කම් කොටු කළ කුමන්ත්‍රණය!

විශේෂ දේශපාලන විශ්ලේෂණයකි

සමස්ත ලංකා ජම්ඉයියතුල් උලමා (ACJU) සංවිධානයේ මහා ලේකම් අෂ්-ෂෙයික් අර්කම් නූරාමිත් මහතා ශුද්ධ වූ මක්කා නුවරදී සෞදි ආරක්ෂක අංශ විසින් අත්අඩංගුවට ගෙන ප්‍රශ්න කිරීමේ පුවත, හුදු ආගමික සිදුවීමකට එහා ගිය දැඩි දේශපාලන සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික කැළඹීමක් ලංකාව තුළ නිර්මාණය කර ඇත. රටවල් දෙකක නිල එකඟතාවයන් මත, ශුද්ධ වූ හජ් වන්දනාව සඳහා ගිය ලාංකික ආගමික නායකයෙකුව මිනා පිටියේදී මෙලෙස දඩයම් කිරීමට උත්සාහ කිරීම පිටුපස ඇත්තේ ලංකාවේ අභ්‍යන්තර රාජ්‍ය තීරණ පාවාදුන් නින්දිත ලාංකික කුමන්ත්‍රණයකි.

මෙය සෞදි අරාබිය විසින් ලංකාවේ ස්වෛරීභාවයට සහ පරිපාලන තීන්දුවලට කළ අතපෙවීමක්ද? නැතහොත් පටු පුද්ගලික පළිගැනීමක් වෙනුවෙන් සෞදි රජය පාවිච්චි කිරීමක්ද?

1. සෞදි පුරවැසි ලාංකිකයාගේ කුමන්ත්‍රණය සහ අසත්‍ය චෝදනා
මෙම නින්දිත ක්‍රියාවට මුල් වී ඇත්තේ සෞදි පුරවැසිභාවය ලබා සිටින, තමන් මක්කාවේ ලාංකික වන්දනාකරුවන්ගේ භාරකරු ලෙස හඳුන්වා ගන්නා පුද්ගලයෙකි. ඔහු විසින් සෞදි බලධාරීන්ට දුන් පැමිණිල්ල සෘජුවම ලංකා රජයට එරෙහි අභියෝගයකි.

පොත් තහනම සහ රේගු ගැටලුව: සෞදියෙන් ලංකාවට එවූ ආගමික පොත් සහ අල්-කුර්ආන් පිටපත් ලංකා රේගුව විසින් රඳවා තබා ගැනීමට ප්‍රධාන වගකිවයුත්තා ෂෙයික් අර්කම් බවට පැමිණිලිකරු චෝදනා කර ඇත.

සැබෑ තත්ත්වය: ෂෙයික් අර්කම් යනු මුස්ලිම් ආගමික කටයුතු අමාත්‍යාංශයේ "ඉස්ලාමීය ග්‍රන්ථ සමාලෝචන කමිටුවේ" නිල සාමාජිකයෙකි. රට තුළට එන ආගමික මතවාද පරීක්ෂා කිරීම ලංකා රජයේ අයිතියකි. රජයේ නිලධාරියෙකු තම රටේ ජාතික ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් ගත් තීන්දුවක්, වෙනත් රටකදී අපරාධයක් ලෙස පෙන්වීමට මෙම කුමන්ත්‍රණකරු උත්සාහ කර ඇත.

ආගමික ලේබල් ඇලවීම: ෂෙයික් අර්කම් "වෙළුණු වහබ්වාදයට" පටහැනි "සුෆි" මතධාරියෙකු බවත්, ඔහු සෞදි මතවාදයට විරුද්ධව වන්දනාකරුවන් අතර මත ප්‍රචාරය කරන බවත් පවසමින් ඔහුව සෞදියෙන් පිටුවහල් කරන ලෙස හෝ සිරගත කරන ලෙස කුමන්ත්‍රණකරු ඉල්ලා ඇත.

2. ජාත්‍යන්තර නීතිය උල්ලංඝනය කිරීමක්ද?

ජාත්‍යන්තර ඉස්ලාමීය සහයෝගිතා සංවිධානය (OIC) මඟින් ලංකාවට දෙන නිල හජ් කෝටාව යටතේ, වලංගු වීසා සහිතව ගිය ලාංකිකයෙකු, ලංකාව ඇතුළත කළ නිල රාජකාරියක් මුල් කරගෙන ප්‍රශ්න කිරීමට සෞදි බලධාරීන්ට කිසිදු සදාචාරාත්මක හෝ ජාත්‍යන්තර නෛතික අයිතියක් නැත.

දැඩි ස්ථාවරය: මෙය වෙනත් රටක අභ්‍යන්තර දේශපාලන හා පරිපාලන කටයුතුවලට සෞදි බලධාරීන් සෘජුවම මැදිහත් වීමකි. ලංකා රජයේ උපදේශක සභා සාමාජිකයෙකු මෙලෙස රඳවා තැබීම ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍යයට කළ නිහඬ අපහාසයකි.

3. කොළඹ පාලනය නිද්‍රාවෙන් මිදිය යුතුය: ගත යුතු ක්ෂණික පියවර

මෙම සිදුවීමෙන් පසු ෂෙයික් අර්කම් නිදහස් කර තිබුණද, සිදුවූ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික හානිය සුළුපටු නොවේ. මේ සම්බන්ධයෙන් ලංකා රජය සහ දේශපාලන අධිකාරිය වහාම ක්‍රියාත්මක විය යුතුය:

1. තානාපතිවරයා කැඳවීම: ලංකා විදේශ අමාත්‍යාංශය වහාම ක්‍රියාත්මක වී, කොළඹ සිටින සෞදි තානාපතිවරයාව කැඳවා රජයේ බලවත් විරෝධය සහ අප්‍රසාදය පළ කළ යුතුය.

2. නිල වාර්තා කැඳවීම: සෞදියේ සිටින ලංකා තානාපති අමීර් අජ්වාද් සහ ජෙද්දා කොන්සල් ජනරාල් (හිටපු අභියාචනාධිකරණ විනිසුරු) ලෆාර් තාහීර් වහාම මෙම ප්‍රශ්න කිරීම් පිටුපස ඇති කුමන්ත්‍රණය ගැන පූර්ණ වාර්තාවක් ලංකාවට එවිය යුතුය.

3. නෛතික සහ දේශපාලන බලපෑම: ලංකාවේ මුස්ලිම් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් සහ මුස්ලිම් නීතිඥ සංගමය එක්ව, රජයේ නිලධාරියෙකු ලෙස කටයුතු කළ ෂෙයික් අර්කම් වෙනුවෙන් සෞදි රජයෙන් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මට්ටමින් වන්දියක් සහ යුක්තියක් ඉල්ලා සිටීමට බලපෑම් කළ යුතුය.

අවසාන අදහස

ශුද්ධ වූ මක්කම යනු සෞදි පාලකයන්ට ලෝකයේ දේශපාලන පළිගැනීම් පිරිමසා ගැනීමට ඇති පෞද්ගලික බිම්කඩක් නොවේ. ලංකාවේ රජයේ තීන්දු තීරණවලට එරෙහිව ක්‍රියා කරන, සෞදි පුරවැසිභාවය ගත් ද්‍රෝහීන්ගේ කේලාම්වලට රැවටී, ලංකාවේ ආගමික නායකයන් දඩයම් කිරීමට සෞදි ආරක්ෂක අංශවලට ඉඩ දිය නොහැක. මේ සම්බන්ධයෙන් ලංකා රජය සෞදියට එරෙහිව කොන්ද කෙළින් තබා නිල විරෝධය පළ නොකළහොත්, ඉදිරියේදී ලංකාවේ ඕනෑම නිලධාරියෙකුට සෞදියේදී මෙවැනි ඉරණමකට මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇත.

30/05/2026

සුරේෂ් සලේට CIDයෙන් අමානුෂික වධහිංසා? බිරිඳගෙන් ජනපතිට ආන්දෝලනාත්මක ලිපියක්

“සලේ මහත්මිය ජනපති අමතයි”

පාස්කු ඉරිදා බෝම්බ ප්‍රහාරය පිළිබඳව පූර්ව දැනුමක් තිබීම, කුමන්ත්‍රණය කිරීම සහ සාක්ෂි වසන් කිරීම ඇතුළු චෝදනා එල්ල කරමින්, ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයාගේ රැඳවුම් නියෝග මත දින 80කට ආසන්න කාලයක් අත්අඩංගුවේ තබාගෙන සිටින හිටපු හමුදා බුද්ධි අධ්‍යක්ෂක සහ රාජ්‍ය බුද්ධි සේවයේ හිටපු අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්, විශ්‍රාමික මේජර් ජෙනරාල් සුරේෂ් සලේ ගේ බිරිඳ වන එස්. බී. එම්. එස්. බී. සලේ මහත්මිය විසින් 2026 මැයි 18 වැනි දිනැතිව ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක වෙත විශේෂ ලිපියක් යොමු කර තිබේ. ඇය එම ලිපිය මගින් පෙන්වා දෙන්නේ කිසිදු විශ්වසනීය සාක්ෂියක් නොමැතිව සිදුකරන මෙම රඳවා තබා ගැනීම මුල සිටම නීතිවිරෝධී සහ අසාධාරණ එකක් බවයි.

එමෙන්ම, පාස්කු ප්‍රහාරය වළක්වා ගැනීමට අපොහොසත් වීම සම්බන්ධයෙන් මීට පෙර අපරාධ චෝදනා ලැබ සිටින, දැනට කොන්ත්‍රාත් පදනම මත සේවය කරන අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ (CID) වත්මන් අධ්‍යක්ෂ ශානි අබේසේකර විසින්, බරපතළ බැඳියාවන් අතර ගැටුමක් (conflict of interest) නිර්මාණය කරමින් පෞද්ගලික පළිගැනීමක් මත මෙම පක්ෂපාතී විමර්ශනය සිදුකරන බවට ඇය සෘජුවම චෝදනා කර සිටින්නීය. මීයන්ගෙන් ගහන කුඩා සිරමැදිරියක අගුලු දමා තැබීම, රාත්‍රී කාලයේ බලහත්කාරයෙන් ඇඳුම් ගලවා නිරුවත් කර මාංචු දැමීම වැනි 1994 අංක 22 දරන වධහිංසා මර්දන පනත උල්ලංඝනය වන පහත්, කුරිරු සහ අමානුෂික වධහිංසාවලට තම ස්වාමිපුරුෂයාව ලක් කර ඇති බවත්, ඒ හේතුවෙන් ඔහුගේ ශාරීරික හා මානසික තත්ත්වය වේගයෙන් පිරිහෙමින් පවතින බවත් ඇය අනාවරණය කරයි.

එබැවින්, වත්මන් පාලනයේ බලවතුන්ගේ ද්වේශසහගත අරමුණු වෙනුවෙන් ජනාධිපති ධුරයේ අධිකාරී බලය අවභාවිත කිරීමට ඉඩ නොතබන ලෙසත්, තම ස්වාමිපුරුෂයා වහාම රැඳවුම් භාරයෙන් මුදාහැරීමට හෝ රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීමට කටයුතු කරන ලෙසත්, මෙම අමානුෂික සැලකීම් පිළිබඳව ස්වාධීන පරීක්ෂණයක් පවත්වා ඔහුගේ මූලික අයිතිවාසිකම් සහ ජීවිත ආරක්ෂාව සුරක්ෂිත කරන ලෙසත් සලේ මහත්මිය ජනාධිපතිවරයාගෙන් ඉතා ඕනෑකමින් ඉල්ලා සිටින්නීය.

සම්පූර්ණ ලිපිය 👇

30/05/2026

Wake Up Call

[The Admiral]

Fuel prices are going up. Again. The government is waiting for the right moment to announce it, which means they are waiting for people to forget the last increase before hitting them with the next one.

Four months. Four months of increase after increase landing on ordinary people like rain that never stops. Electricity up. Fuel up. Cost of living up. Salaries staying exactly where they were. The mathematics of this government is remarkably consistent. Everything goes up except the things that should go up.

Here is the question nobody in power wants to answer. Global oil prices go up and down, which is normal and understandable and nobody disputes that reality. When global prices rise, Sri Lankans should pay more at the pump. Fair enough. Painful but fair.

The real scandal is different. The real question is why Ceylon Petroleum Corporation runs like a luxury hotel for incompetent officials funded entirely by the wallets of ordinary citizens. CPC carries losses the way some people carry extra weight, comfortably and without any intention of changing. Corruption lives inside CPC like a permanent resident who never pays rent. Mismanagement runs the daily operations like a senior manager who cannot be fired.

Every time the government announces an energy price increase, the explanation is exactly the same three words. Costs have increased. That is all. No details. No breakdown. No explanation of how much is global oil prices and how much is CPC's own spectacular incompetence and corruption. People are simply expected to pay and be quiet and grateful they were informed at all.

The citizen becomes the relief fund for every bad decision, every corrupt deal, every mismanaged contract, every inflated salary, every unnecessary position filled with someone's cousin at an institution that should exist to serve the nation and instead exists to drain it.

This government promised to clean corruption and deliver accountability. Four months of relentless price increases later, CPC still bleeds, officials still thrive, and citizens still pay for sins they never committed.

Wake up. Paying for global oil prices is the citizen's reality. Paying for corruption and incompetence dressed as price increases is a different crime entirely.

29/05/2026

Clean Sri Lanka: Can We Really Clean a Country Without Cleaning the System?

By Captain CoCo

Sri Lanka is once again speaking about cleanliness, discipline, civic responsibility, and national pride through the government’s “Clean Sri Lanka” program. Roads are being cleaned, illegal posters removed, public places inspected, and institutions encouraged to maintain order and discipline. At first glance, this appears to be a positive and necessary initiative. After years of economic hardship, corruption scandals, political instability, and public frustration, many citizens naturally welcome any effort aimed at improving the country.

No one can deny that Sri Lanka needs cleaner cities, better public behaviour, and greater social responsibility. The campaign also reminds people that development is not only about highways, luxury buildings, or foreign investments. A country becomes truly developed when its citizens respect public spaces, obey laws, protect the environment, and behave responsibly in everyday life. In that sense, the program has successfully started an important national conversation about discipline and civic ethics.
However, beneath the attractive slogans and public campaigns lies a deeper and more uncomfortable reality. Many Sri Lankans are asking a simple question: can a country truly become “clean” without first cleaning the system itself?

This is the bitter truth that cannot be ignored. Garbage on roadsides is visible, but the deeper problems affecting Sri Lanka are hidden within institutions, politics, and public culture. Corruption, bribery, abuse of power, favouritism, misuse of public funds, and weak accountability have existed for decades. Citizens are often told to behave responsibly while many leaders themselves fail to set an example. This contradiction weakens public trust.

The issue facing Sri Lanka is not only about waste management. It is about attitude and culture. People complain about dirty streets while throwing garbage from vehicle windows. Public property is damaged because many still think government property belongs to “nobody.” Political parties speak about discipline during campaigns while violating laws through illegal posters, noise pollution, and misuse of public resources. These behaviours have slowly become normalised in society.

This is why many people remain sceptical about the long-term success of the “Clean Sri Lanka” initiative. Sri Lankans have seen many government campaigns begin with energy, media attention, strict inspections, and powerful speeches, only to disappear after a few months. The concern is that this program may also become another temporary publicity exercise rather than a genuine national transformation.

Cleaning roads for cameras is easy. Changing public mentality is far more difficult.
Another major concern is the issue of fairness. In Sri Lanka, laws often appear strict for ordinary citizens but flexible for the powerful. Small vendors and poor communities may face punishment for minor offences, while politically connected individuals continue illegal construction, environmental destruction, corruption, and misuse of authority without serious consequences. This unequal enforcement creates frustration and destroys confidence in the system.

People respect laws only when they believe the laws apply equally to everyone.
If the government truly wants discipline and civic responsibility, discipline must begin from the top. Citizens cannot be expected to act ethically while corruption, political privilege, wasteful public spending, and abuse of power continue inside the system itself. Ethical leadership is the foundation of a disciplined society. Without honest leadership, public campaigns alone cannot create lasting behavioural change.

There is also a danger that the campaign focuses too heavily on punishment while giving less attention to education. Fear may create temporary discipline, but sustainable civic responsibility comes through awareness, values, and long-term cultural change. Schools, universities, media institutions, and families all have an important role in shaping responsible citizens. Unfortunately, Sri Lanka has historically paid little attention to practical civic education. Students are taught how to pass examinations but rarely taught how to protect public property, manage waste responsibly, or contribute positively to society.

At the same time, the government must also recognise that citizens cannot maintain high standards without proper systems and infrastructure. In some areas, waste collection remains poor, drains are blocked, public toilets are limited, and urban planning is weak. Expecting world-class discipline without improving basic public services creates another contradiction. Responsibility must therefore exist on both sides - citizens and the state.

Technology and digital governance may help improve public management in the future. Many modern countries now use smart waste management systems, environmental monitoring technologies, and digital reporting platforms to support civic discipline. However, technology alone cannot solve ethical problems. A society with weak moral foundations may misuse even advanced systems. This is why leadership remains the most important factor.

True leadership is not about slogans, banners, or media campaigns. It is about setting an example through honesty, accountability, fairness, and respect for public resources. Citizens observe the behaviour of leaders more than they listen to speeches. If leaders demonstrate integrity, society slowly follows. But if those in power continue old political habits while demanding discipline from ordinary citizens, public trust will continue to weaken.

The “Clean Sri Lanka” initiative therefore stands at an important crossroads. It can either become another short-lived campaign that fades away with time, or it can become the beginning of a deeper national transformation. The outcome depends on consistency - consistency in law enforcement, political accountability, civic education, and ethical governance.

Most importantly, Sri Lanka must understand that cleanliness is not only physical. A truly clean country requires clean politics, clean institutions, clean administration, and clean public ethics. Garbage on roads can be removed within hours, but the corruption and dishonesty inside systems take years of courage and commitment to remove.

That remains Sri Lanka’s greatest challenge today.

29/05/2026

Sri Lanka Rupee Rebounds as Regional Currency Crisis Deepens

Sri Lanka’s rupee staged a notable recovery against the US dollar for the second straight trading session yesterday, easing fears of a prolonged currency slide after a week of severe market turbulence driven by global energy shocks and investor anxiety.

Interbank spot contracts for the rupee closed at Rs. 325.50 buying and Rs. 327.00 selling, a significant improvement from Friday’s close of Rs. 329.00 and Rs. 335.00. The local currency had plunged to its weakest level last week, touching Rs. 331 to Rs. 348 on Thursday, before the Central Bank of Sri Lanka (CBSL) intervened through moral suasion to stabilise the market and restore confidence among dealers.

The indicative telegraphic transfer exchange rate also improved sharply, closing yesterday at Rs. 326.01 buying and Rs. 336.42 selling compared to Thursday’s distressed levels of Rs. 342.63 and Rs. 354.03.

Analysts say the rupee’s sudden volatility reflects broader economic uncertainty across Asia rather than isolated domestic weaknesses. Frontier Research noted that several regional currencies have experienced similar fluctuations amid escalating global energy prices, capital outflows, and fears surrounding geopolitical instability.

The research firm pointed out that Sri Lanka’s current external buffers particularly its Balance of Payments surplus and improved foreign asset position within the banking system may help cushion the economy from immediate external shocks despite the heightened uncertainty.

Regional peers have suffered even sharper currency declines. Indonesia’s rupiah dropped to a record low of 17,658 against the US dollar this week as investors questioned the country’s fiscal outlook and governance framework. Meanwhile, India’s rupee has become emerging Asia’s worst-performing currency this year, depreciating by more than 6% as foreign investors pulled over $20 billion from Indian equity markets following the outbreak of war-related global tensions.

Thailand’s baht has also weakened considerably, falling 2.72% year-to-date under pressure from rising energy import costs and mounting fiscal concerns.

Economists warn that oil-importing economies across Asia are particularly exposed to simultaneous capital outflows and escalating import bills, while expectations of higher US interest rates continue to strengthen the dollar globally.

In contrast, currencies such as the Singapore dollar and Malaysian ringgit have shown resilience. Analysts attribute this to Singapore’s reputation as a financial safe haven and Malaysia’s advantage as a net energy exporter benefiting from elevated oil prices.

Despite the recent volatility, BMI, a unit of Fitch Solutions, believes Sri Lanka is unlikely to face another Balance of Payments crisis. Singapore-based analyst Carolyn Pang projected that the rupee could strengthen to around Rs. 320 per US dollar by the end of the year, supported by anticipated declines in global oil prices and tighter monetary policy by the CBSL.

Pang also suggested that geopolitical tensions linked to the Iran conflict may ease in the coming months, potentially reducing pressure on global energy markets and emerging-market currencies.

For now, Sri Lanka’s currency recovery offers temporary relief, but analysts caution that global developments particularly oil prices and US monetary policy will continue to dictate the rupee’s direction in the months ahead.

By a Special Correspondent

29/05/2026

Foreign Remittance Service Giants Face Tougher Sri Lankan Regulatory Crackdown

Sri Lanka is moving to tighten its grip on foreign money transfer operators amid growing concerns over regulatory loopholes, financial transparency, and compliance failures in the country’s remittance ecosystem.

The Cabinet of Ministers this week approved a major overhaul of regulations governing money and value transfer service providers, paving the way for stronger oversight of cross-border payment operators and bringing previously unregulated foreign entities under the direct supervision of the Central Bank of Sri Lanka (CBSL).

The revised framework, issued under the Payment and Settlement Systems Act, No. 28 of 2005, seeks to replace critical provisions in the earlier Payment or Value Transfer Service Providers Regulations No. 1 of 2024, which had inadvertently created gaps in the country’s financial monitoring structure.

Under the previous rules, only companies incorporated under Sri Lanka’s Companies Act, No. 07 of 2007, were permitted to register as money or value transfer service providers. This excluded foreign-registered entities, offshore companies, and companies limited by guarantee from obtaining formal authorisation.

However, despite the restrictions, several overseas remittance and payment operators reportedly continued conducting business in Sri Lanka through local agents and intermediaries. Financial authorities identified this as a serious compliance concern, warning that such operations existed outside the country’s direct regulatory net.

Analysts say the loophole created significant vulnerabilities in anti-money laundering and counter-terrorism financing enforcement mechanisms, particularly as digital remittance channels and informal payment systems continue to expand globally.

The newly introduced Money or Value Transfer Service Providers Regulations No. 1 of 2025, published through Extraordinary Gazette No. 2468/06 dated 23 December 2025, directly addresses the issue by formally allowing foreign transfer service providers to obtain registration in Sri Lanka, provided they comply with local regulatory obligations.

Officials believe the revised framework will improve transparency over cross-border financial flows while strengthening monitoring mechanisms linked to Anti-Money Laundering and Countering the Financing of Terrorism (AML/CFT) standards.

The changes are expected to significantly impact Sri Lanka’s remittance sector, which remains a critical source of foreign exchange earnings during a period of ongoing economic recovery and external financing pressures.

Industry observers note that the government is simultaneously attempting to encourage migrant workers and expatriates to use formal banking and licensed remittance channels rather than informal networks such as hawala systems, which often escape official scrutiny.

By bringing foreign operators into a legally recognised framework, authorities hope to improve accountability, increase confidence in digital payment systems, and reduce systemic risks associated with unregistered financial activity.

The proposal was submitted by President Anura Kumara Dissanayake in his capacity as Minister of Finance, Planning and Economic Development, underscoring the administration’s broader push to modernise Sri Lanka’s financial regulatory architecture while aligning the country with evolving global compliance standards.

By a Special Correspondent

Hari Deshaya

31/05/2026

31/05/2026

30/05/2026

30/05/2026

30/05/2026

29/05/2026

29/05/2026

29/05/2026

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category