01/06/2026
⚡🔋ශ්රී ලංකා බලශක්ති ඉතිහාසයේ අති දැවැන්තම පෙරළිය!
⠀
රටේ විදුලි අර්බුදයට සහ අහස උසට ගිය විදුලි බිලට ස්ථිර විසඳුමක් ගෙන එන රුපියල් බිලියන 40ක මහා ව්යාපෘතියක් මේ වන විටත් ශ්රී ලංකාව තුළ ක්රියාත්මක වෙමින් පවතින බව ඔබ දන්නවාද?
⠀
දහවල් කාලයේ දැවෙන ඉර එළියෙන් උපදවන විදුලිය, රාත්රී කාලය දක්වා බැටරි තුළ ගබඩා කර තබා ගන්නා ශ්රී ලංකාවේ ප්රථම වාණිජ මට්ටමේ බැටරි බලශක්ති ගබඩා පද්ධතිය (BESS) මේ වන විටත් දිවයිනට පැමිණ අවසන්.
⠀
මෙය හුදෙක් පුවතක් පමණක් නොව, ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථිකය සහ අනාගතය වෙනස් කරන ඓතිහාසික හැරවුම් ලක්ෂ්යයකි.
⠀
අද අප ඔබට ගෙන එන්නේ කිසිවෙකුත් මෙතෙක් ගැඹුරින් කතා නොකළ, මෙම දැවැන්ත ජාතික ව්යාපෘතියේ සියලුම තාක්ෂණික, ආර්ථික සහ නිෂ්පාදන තොරතුරු ඇතුළත් සම්පූර්ණ විස්තරයයි.
⠀
⚡ ඇයි අපිට මෙවැනි බැටරි පද්ධතියක් අවශ්ය වන්නේ?
⠀
ශ්රී ලංකාවේ වැඩිපුරම විදුලිය පරිභෝජනය කරන කාර්යබහුල වේලාව (Peak Hours) ලෙස සැලකෙන්නේ රාත්රී 6.00 ත් 10.00 ත් අතර කාලයයි.
⠀
නමුත් අපේ රටේ සූර්ය බලශක්තිය (Solar Energy) උපරිමයෙන් නිපදවෙන්නේ දහවල් කාලයට පමණක් වීම මෙතෙක් පැවති විශාලතම ගැටලුවයි.
⠀
දහවල් කාලයේදී ජාතික පද්ධතියට එක්වන අතිරික්ත සූර්ය බලශක්තිය අපතේ නොයවා ගබඩා කර තබා ගැනීම මෙහි ප්රධාන අරමුණයි.
⠀
ඉන්පසුව එම ගබඩා කරගත් විදුලිය, විදුලි ඉල්ලුම ඉහළම මට්ටමක පවතින රාත්රී කාලයේදී නැවත ජාතික විදුලිබල පද්ධතියට මුදා හැරීම මෙමඟින් සිදු කෙරෙනවා.
⠀
මෙම ක්රියාවලිය මගින් රාත්රී කාලයේදී විදුලිය නිපදවීම සඳහා යොදාගන්නා අධික මිලෙන් යුත් ඩීසල් සහ දැවි තෙල් භාවිතය සම්පූර්ණයෙන්ම වාගේ අවම කිරීමට හැකි වනු ඇත.
⠀
⚠️ අතීතයේ අප මුහුණ දුන් අඳුරු යුගය මතකද?
⠀
මීට වසර කිහිපයකට පෙර ශ්රී ලංකාව පැය ගණනාවක විදුලි කප්පාදුවකට මුහුණ දුන්නේ ඩීසල් සහ ගල් අඟුරු මිලදී ගැනීමට ප්රමාණවත් ඩොලර් සංචිත අප සතුව නොතිබූ නිසාවෙනි.
⠀
පසුගිය කාලය පුරාවටම ශ්රී ලංකාව තුළ සූර්ය කෝෂ පද්ධති විශාල වශයෙන් සවි කෙරුණත්, එම විදුලිය ගබඩා කරගැනීමට ක්රමයක් අප සතුව තිබුණේ නැහැ.
⠀
එමනිසා මෙම තාක්ෂණය හඳුන්වා දීම, නැවත කිසිදා රට අඳුරට නොයැවීමට ගන්නා ලද ලෝකයේ නවීනතම සහ ආරක්ෂිතම පියවර ලෙස හැඳින්විය හැකියි.
⠀
🏗️ නිෂ්පාදකයින් සහ තාක්ෂණික පිරිවිතරයන්
⠀
බැලූ බැල්මට කොළඹ වරායට පැමිණි තවත් එක් සාමාන්ය කන්ටේනර් තොගයක් සේ මෙය පෙනුණත්, මේ තුළ ගැබ්ව ඇත්තේ ලොව දියුණුම බැටරි තාක්ෂණයයි.
⠀
මෙම ව්යාපෘතිය සම්පූර්ණයෙන්ම පෞද්ගලික අංශයේ දැවැන්ත ආයෝජනයක් ලෙසයි ක්රියාත්මක වන්නේ.
⠀
මෙහි සම්පූර්ණ ආයෝජන වටිනාකම රුපියල් බිලියන 40ක් වන අතර, එය රජයට කිසිදු ආර්ථික බරක් නොවන සේ WKV Hydro Group සමාගමට අනුබද්ධිත Galilee BESS Ltd ආයතනය විසිනුයි මෙහෙයවනු ලබන්නේ.
⠀
WKV Hydro Group යනු ශ්රී ලංකාව තුළ පුනර්ජනීය බලශක්ති ක්ෂේත්රයේ පෙරළියක් සිදු කළ ප්රමුඛ පෙළේ සමාගමකි.
⠀
ලොව පුරා බලශක්ති ගබඩා කිරීමේ පද්ධති නිෂ්පාදනයේ ප්රමුඛස්ථානයේ පසුවන චීනයේ Sungrow Power Supply Co., Ltd විසින් මෙහි බැටරි පද්ධති තාක්ෂණය සපයනු ලබනවා.
⠀
මෙම සුවිසල් යන්ත්ර සූත්ර සහ නවීනතම බැටරි මෙරටට ගෙන ඒමේ දැවැන්ත ලොජිස්ටික් මෙහෙයුම ඉතා ආරක්ෂිතව සිදු කරනු ලැබුවේ Expolanka Project Logistics ආයතනය විසිනුයි.
⠀
මෙම කන්ටේනර් තුළ අන්තර්ගත වන්නේ සාමාන්ය බැටරි නොව, ඉතා ඉහළ ධාරිතාවකින් යුත් Lithium Iron Phosphate (LFP) තාක්ෂණයෙන් නිපදවූ කාර්මික මට්ටමේ බැටරි පද්ධතියි.
⠀
ශ්රී ලංකාවේ පවතින උණුසුම් කාලගුණයට ඔරොත්තු දීම සඳහා මෙම බැටරි තුළ Liquid-cooling (දියර මගින් සිසිල් කිරීමේ) තාක්ෂණය සහ ස්වයංක්රීය ගිනි නිවීමේ පද්ධති (Fire suppression) පවා අන්තර්ගත කර තිබෙනවා.
⠀
මීට අමතරව මෙම බැටරි පද්ධති සාමාන්ය බැටරි වලට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් වන්නේ ඒවායේ ඇති ස්මාර්ට් Battery Management System (BMS) තාක්ෂණය නිසාවෙනි.
⠀
මෙයින් සෑම බැටරි කෝෂයකම උෂ්ණත්වය සහ ක්රියාකාරීත්වය තත්පරයෙන් තත්පරය නිරීක්ෂණය කරන අතර, ජාතික පද්ධතියට අවශ්ය මොහොතේදී මිලි තත්පර කිහිපයක් ඇතුළත විදුලිය ලබා දීමේ අතිශය විශ්මිත හැකියාව මෙම පද්ධතිය සතුයි.
⠀
🌍 දිවයින පුරා විහිදෙන ව්යාපෘති ජාලයේ සම්පූර්ණ සැලැස්ම
⠀
මෙය හුදෙක් එක් ස්ථානයකට පමණක් සීමා වූ ව්යාපෘතියක් නොව, මුළු රටම ආවරණය වන පරිදි සැකසූ ජාතික සැලැස්මකි.
⠀
මෙහි පළමු අදියර යටතේ සම්පූර්ණ ධාරිතාව මෙගාවොට් 160ක් (160MW) ජාතික පද්ධතියට එක් කිරීමට නියමිතයි.
⠀
එය මෙගාවොට් 10 බැගින් වූ උප ව්යාපෘති 16ක් ලෙස දිවයින පුරා ප්රධාන විදුලි උපපොළවල් ආශ්රිතව ස්ථාපිත කෙරෙනු ඇත.
⠀
මේ යටතේ ජාත්යන්තර ටෙන්ඩර් කැඳවීම් හරහා සුදුසුකම් ලැබූ සමාගම් විසින් මෙම මධ්යස්ථාන ඉදිකිරීම් භාරව කටයුතු කරනවා.
⠀
දැනටමත් පළමු මෙගාවොට් 20ක ධාරිතාව සහිත පද්ධති කොළඹ වරායෙන් මුදාහැර ඇති අතර, ඒවා මේ දිනවල ගාල්ල සහ මාතර ප්රධාන උපපොළවල් වෙත සම්බන්ධ කරමින් පවතිනවා.
⠀
ගාල්ල උපපොළේ කටයුතු ජූලි මාසයේදීත්, මාතර උපපොළේ කටයුතු අගෝස්තු මාසයේදීත් සම්පූර්ණයෙන්ම අවසන් වීමට නියමිතයි.
⠀
මීට අමතරව තවත් බැටරි පද්ධති 6ක් පසුගියදා වරායට පැමිණි අතර, ඉන් තවත් මෙගාවොට් 60ක ධාරිතාවයක් අලුතින් පද්ධතියට එක් කිරීමට නියමිතයි.
⠀
සමස්තයක් ලෙස මෙම ජාලය දිවයින පුරා පහත සඳහන් ප්රධාන උපපොළවල් ආශ්රිතව ස්ථාපනය කෙරෙනවා:
⠀
📍 බස්නාහිර සහ දකුණු පළාත්: පන්නිපිටිය, හොරණ, කොස්ගම, පානදුර, අම්බලන්ගොඩ, ගාල්ල, මාතර සහ හම්බන්තොට.
⠀
📍 මධ්යම, වයඹ සහ සබරගමුව: කිරිබත්කුඹුර, කුරුණෑගල, බෝලවත්ත, මාදම්පේ සහ පන්නල.
⠀
📍 උතුරු සහ නැගෙනහිර පළාත්: මහව, වවුනියාව, චුන්නාකම්, කිලිනොච්චි, අනුරාධපුරය, පොළොන්නරුව සහ අම්පාර.
⠀
📍 ඌව සහ උතුරු මැද: මහියංගනය සහ මොණරාගල.
⠀
මෙම සෑම මධ්යස්ථානයකටම දහවල් කාලයේදී මෙගාවොට් පැය 40ක් (40 MWh) දක්වා දැවැන්ත විදුලි ප්රමාණයක් ගබඩා කර තබා ගත හැකි අතර, රාත්රී කාලයේදී මෙගාවොට් 10ක් බැගින් ජාතික පද්ධතියට මුදා හැරිය හැකියි.
⠀
📉 ආර්ථික වාසි සහ විදුලි බිල අඩු වීමේ රහස
⠀
අද වන විට ශ්රී ලංකාවේ විදුලිබල මණ්ඩලයට ඩීසල් හෝ දැවි තෙල් යොදාගෙන එක් විදුලි ඒකකයක් නිපදවීම සඳහා රුපියල් 115කට ආසන්න දැවැන්ත මුදලක් වැය වෙනවා.
⠀
නමුත් මෙම නවීනතම බැටරි ගබඩා පද්ධති හරහා එම පිරිවැය රුපියල් 30ක් වැනි ඉතා අවම මට්ටමකට අඩු කරගැනීමට හැකියාව ලැබෙනවා. මෙය රටේ ආර්ථිකයට ලැබෙන සුවිශාල සහනයක්!
⠀
මෙම ව්යාපෘතිය ක්රියාත්මක වීමත් සමඟ, ඉන්ධන මත පදනම් වූ විදුලි උත්පාදනය සඳහා මාසිකව වැය කරන ඩොලර් මිලියන 2.6ක පමණ විදේශ විනිමය ප්රමාණයක් ඉතිරි කර ගැනීමට හැකි වන බව රජය පෙන්වා දෙනවා.
⠀
එනම් මාසිකව රුපියල් මිලියන 200කට අධික මුදලක් ඉන්ධන ආනයනය වෙනුවෙන් රටින් පිටවීම මෙයින් නතර වනවා.
⠀
එය රටේ ඩොලර් අර්බුදයට සෘජු විසඳුමක් වනවා සේම, ඉදිරියේදී මහජනතාවගේ විදුලි බිල විශාල වශයෙන් අඩු කිරීමට සහ ස්ථාවර මිලක් පවත්වා ගැනීමට මෙය ප්රධානතම සාධකයක් වනු නිසැකයි.
⠀
🌱 පරිසර හිතකාමී සහ තිරසාර අනාගතයක්
⠀
ලෝකයේ දියුණුම රටවල් වන එංගලන්තය, ජර්මනිය සහ ඔස්ට්රේලියාව මෙන්ම චීනය ද මේ වන විටත් මෙවැනි BESS තාක්ෂණය ඉතා සාර්ථකව භාවිත කරනවා.
⠀
ෆොසිල ඉන්ධන දහනය අවම වීම හේතුවෙන් වාතයට එක්වන විෂ දුම් සහ කාබන් විමෝචනය සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කර, පිරිසිදු වාතාශ්රයක් රටට ලබා දීමට මෙම ව්යාපෘතිය විශාල දායකත්වයක් සපයනවා.
⠀
මෙම ව්යාපෘතිය විදුලිබල අමාත්යාංශය යටතේ පවතින ජාතික පද්ධති මෙහෙයුම් ආයතනයේ (NSO) පූර්ණ අධීක්ෂණය යටතේ ජාතික පද්ධතියට සම්බන්ධ කෙරෙන අතර නඩත්තු කටයුතු අදාළ නිෂ්පාදන සමාගම් විසින්ම සිදු කරනු ලබනවා.
⠀
🔮 ශ්රී ලංකාවේ බලශක්ති ක්ෂේත්රයේ ස්වර්ණමය යුගය
⠀
මෙය හුදෙක් එක් ව්යාපෘතියක් පමණක් නොව, ශ්රී ලංකාව ස්වයංපෝෂිත සහ තිරසාර බලශක්ති යුගයක් කරා ගෙන යන ඓතිහාසික ගමනේ සැබෑ ආරම්භයයි.
⠀
අපගේ සූර්ය බලශක්තියෙන් අපේම රට ආලෝකමත් කරගනිමින්, අන් රටවලට ණය නොවී නැගී සිටීමට මෙය අපට ලැබුණු කදිම අවස්ථාවක්.
⠀
රාජ්ය සහ පෞද්ගලික අංශයේ සාර්ථක ඒකාබද්ධතාවයක ප්රතිඵලයක් වන මෙය තාක්ෂණික වශයෙන් ශ්රී ලංකා ඉතිහාසයේ සැබෑ විප්ලවයක්!
⠀
මෙවැනි අති දැවැන්ත ජාතික ව්යාපෘති පිළිබඳව ඔබගේ අදහස කුමක්ද? මේ ගැන ඔබ හිතන දේ පහළින් කමෙන්ට් කරන්න.
⠀
රටේ අනාගතය වෙනස් කරන මේ වටිනා තොරතුරු ඔබේ මිතුරන්ටත් දැනගන්න අනිවාර්යයෙන්ම Share කරන්න!
⠀
