30/08/2026
බල්ලෙක් හැපුවොත් "මම පලි නෑ" කියන්න අයිතිකරුට බෑ! ලංකාවේ නීතිය මෙන්න.
අල්ලපු ගෙදර බල්ලා ගේට්ටුව උඩින් බුරද්දී, තමන්ගේ දරුවාව බයෙන් වඩාගෙන පාරේ යන අම්මලා තාත්තලා අපේ රටේ ඕනෑතරම් ඉන්නවා. "ගේට්ටුව වහලයි තිබ්බේ, සතා පැන්නට මම පලි නෑ" කියලා බේරෙන්න බල්ලන්ගේ අයිතිකරුවන්ට දැන් බැහැ.
තමන්ගේ සුරතලා නිසා වෙනත් අයෙකුට, විශේෂයෙන්ම දරුවෙකුට අනතුරක් වුණොත් ලංකාවේ නීතියෙන් රුපියල් ලක්ෂ 10කට වඩා වැඩි වන්දියක් ලබාගන්න පුළුවන් බව ඔබ දන්නවාද?
අපේ සමාජයේ මුල්බැසගෙන තියෙන ලොකුම මිථ්යාවක් තමයි "අනේ මම දැක්කේ නෑ", "සතා දම්වැල කඩාගෙන ගිහින්" කිව්වම අයිතිකාරයා නීතියෙන් නිදහස් වෙනවා කියන එක. නමුත් ලංකාවේ ක්රියාත්මක වන රෝම ලන්දේසි නීතියේ එන 'Actio de Pauperie' (පෞපෙරියානු නඩුකරය) සංකල්පයට අනුව මෙහිදී ක්රියාත්මක වෙන්නේ ‘Strict Liability' (තදබල වගකීම) පිළිබඳ නීතියයි. එනම්, අනතුර සිදුවීමට අයිතිකරුගේ නොසැලකිල්ලක් තිබුණාද නැද්ද යන්න ඔප්පු කිරීමට වින්දිතයාට අවශ්ය නැත. සතා තමන්ගේ නම්, සතාගෙන් සිදුවන හානියට සම්පූර්ණයෙන්ම වන්දි ගෙවීමට අයිතිකරු බැඳී සිටී.
දණ්ඩ නීති සංග්රහය සහ අලුත්ම දඬුවම්
ලංකා දණ්ඩ නීති සංග්රහයේ 282 වගන්තිය (Penal Code Section 282) ප්රකාරව, තමන්ගේ සතෙකුගෙන් අන් අයට සිදුවන අනතුරු වළක්වා නොගැනීම පැහැදිලිවම සාපරාධී වරදකි. 2024 වසරේදී සිදුකළ නවතම නීති සංශෝධනවලට අනුව:
* මේ සඳහා වන උපරිම දඩ මුදල රුපියල් 10,000ක් දක්වා වැඩි කර ඇත.
* දඩයට අමතරව මාස 6ක් දක්වා සිරදඬුවම් නියම කිරීමටද අධිකරණයට ප්රතිපාදන ඇත.
* "වැඩකාරයා ගේට්ටුව ඇරියා" හෝ "හිතාමතා සිද්ධවුණේ නැහැ" වැනි නිදහසට කරුණු උසාවියේදී වලංගු නොවේ.
සිවිල් වන්දි ලබාගැනීමේ අයිතිය_____
ඉහත සාපරාධී නඩුවට අමතරව, අනතුරට පත් පාර්ශ්වයට දිසා අධිකරණය හරහා සිවිල් වන්දි නඩුවක් පැවරිය හැකිය. සුළු සපාකෑමකට පවා රුපියල් 50,000 සිට වන්දි ඉල්ලා සිටිය හැකි අතර, දරුවෙකුට සිදුවන බරපතළ තුවාලයක්, මානසික කම්පනයක් හෝ මුහුණේ ඇතිවන කැළලක් වෙනුවෙන් රුපියල් ලක්ෂ 10කට වඩා වැඩි වන්දි මුදල් අධිකරණය මඟින් ලබාදුන් නඩු තීන්දු ලංකාවේ පවතී. මේ නීතිමය අවදානම නිසාම වර්තමානයේ ලංකාවේ සමහර පිරිස් 'Pet Owner Insurance' (සුරතල් සතුන්ගේ අයිතිකරුවන් සඳහා වන රක්ෂණ) ලබාගැනීමට පවා පෙළඹී ඇත.
අනතුරක් වුවහොත් ඔබ වහාම කළ යුතු පියවර 4
නීතිමය වශයෙන් සාධාරණයක් සහ වන්දියක් ලබාගැනීමට නම්, අනතුර සිදු වූ වහාම ඔබ මෙම පියවර අනුගමනය කළ යුතුය:
1. පළමුවැනි පියවර: වහාම දරුවා හෝ අනතුරට පත් පුද්ගලයා රෝහල් ගත කරන්න. ජලභීතිකා අවදානමෙන් ආරක්ෂා වීම සහ ජීවිතය බේරාගැනීම සියල්ලටම වඩා වැදගත්ය.
2. දෙවැනි පියවර: ළඟම ඇති පොලිසියට ගොස් පැමිණිල්ලක් (Police Entry) දමන්න. අයිතිකරු පිටතදී සමථයකට පත්වීමට හැදුවද, පොලිස් පැමිණිල්ල යනු උසාවියේදී ඔබේ ප්රබලම සාක්ෂියයි.
3. තුන්වැනි පියවර: රෝහලේදී අනිවාර්යයෙන්ම JMO (අධිකරණ වෛද්ය නිලධාරී) ලවා තුවාල පරීක්ෂා කරවා නිල වාර්තාවක් ගන්න. එය තුවාලයේ බරපතළකම (Grievous Hurt) ඔප්පු කිරීමට අත්යවශ්ය වේ.
4. හතරවැනි පියවර: වහාම නීතීඥවරයෙකු හමුවන්න. නීතීඥ ගාස්තු ගෙවීමට අපහසු නම්, රජයේ තතු විමසීම් මධ්යස්ථානයේ 1919 අංකයට ඇමතීමෙන් හෝ නීති ආධාර කොමිසම (Legal Aid Commission) වෙතින් නොමිලේ නීති උපදෙස් හා සහාය ලබාගත හැක.
⚠️ විශේෂයෙන්ම මතක තබාගත යුතු කාල සීමාව:
සිවිල් වන්දි නඩුවක් පැවරීම සඳහා ඔබට නීතියෙන් හිමිවන්නේ අනතුර සිදු වූ දින සිට අවුරුදු 2ක (දින 730ක) උපරිම කාලයක් (2-Year Prescription Period) පමණි. ඒ කාලය ඉක්ම ගියහොත් වන්දි ඉල්ලීමේ අයිතිය සදහටම අහෝසි වේ.
මෙය ඕනෑම මොහොතක ඔබට හෝ ඔබේ හිතවතෙකුට ප්රයෝජනවත් විය හැකි අතිශය වැදගත් නීතිමය කරුණකි. මෙය අනෙක් අයගේ දැනුවත්වීම පිණිස Share කරන්න.
