Biz Byte, Metiyaggama, karambe, Maho (2026)

16/02/2026

රැයින් කෝටිපතියන් කරන "මැජික්" පිරමිඩ්
MTFE සහ ලංකාවම හොල්ලපු AI ට්‍රේඩින් මායාව

ඇත්තම කතාව නම්, ලංකාවේ මිනිස්සුන්ට මේ Enron හෝ FTX වගේ සිද්ධීන් හුඟක් ඈත දේවල් වගේ පෙනුණට, ඒ වංචාවලම "ස්වදේශීය මුහුණුවර" අපි ළඟටම ආවා. හුඟක් දෙනෙක් නොදන්න පැත්ත තමයි, MTFE (Metaverse Foreign Exchange) කියන ඇප් එක හරහා ලංකාවේ බිලියන ගණනක මුදලක් රටින් පිටට ඇදී ගිය එක. "කිසිම මහන්සියක් නැතුව AI හරහා සල්ලි හොයලා දෙනවා" කියන ඒ මායාවට අපේ රටේ උගතුන් වගේම සාමාන්‍ය මිනිස්සුත් අහු වුණේ පුදුම වේගයකින්.

කොහොමද මේ සෙල්ලම වුණේ? මේ අය පෙන්නුවේ තමන් ලෝකයේ විදේශ විනිමය (Forex) සහ ක්‍රිප්ටෝ වෙළඳපොළවල්වල AI රොබෝවරු යොදවලා සල්ලි හොයනවා කියලා. ඒත් ඇත්තම කතාව නම්, එතන කිසිම ට්‍රේඩින් එකක් සිද්ධ වුණේ නැහැ. මෙතන වුණේ අලුතින් එකතු වෙන අය දාන සල්ලිවලින්, පරණ අයට "ලාභය" විදිහට පොඩි කොටසක් ගෙවන එකයි. මේකට තමයි මූල්‍ය විද්‍යාවේදී "Ponzi Scheme" එකක් කියලා කියන්නේ. අර Enron වල වගේම මෙතනත් තිබුණේ නැති ලාභයක් පෙන්වලා මිනිස්සුන්ව මුළා කරන එකයි.

වැඩේ ලස්සන කරන්න මේ අය ලංකාව පුරාම මහා පරිමාණ හෝටල්වල "සෙමිනාර්" තිබ්බා, සුපිරි කාර් පෙන්වලා මිනිස්සුන්ව ඇදගත්තා. හැබැයි මේ හැමදේම ඇතුළේ තිබුණේ එකම එක "ගැප්" එකයි. ඒ තමයි සල්ලි ආපහු ගන්න (Withdraw) හදන වෙලාවේදී සිස්ටම් එක එකපාරටම "Freeze" වෙන එක. දවසක් ඇතුළත දහස් ගණනක් මිනිස්සුන්ගේ ගිණුම් බිංදුවටම බැස්සා. අන්තිමේදී මහ බැංකුව (CBSL) මැදිහත් වෙලා මේක තහනම් කරන වෙද්දී, කෝටි ප්‍රකෝටි ගණනක සල්ලි රටින් එළියට ගිහින් ඉවරයි.

Enron සහ FTX වලින් ඉගෙන ගත්ත පාඩම් අපේ රටේ මිනිස්සුන්ට මතක් වුණේ හැමදේම නැති වුණාට පස්සෙයි. ඕනෑම බිස්නස් එකක "තේරුම් ගන්න බැරි තරම් ලොකු ලාභයක්" පේනවා නම්, ඒක අනිවාර්යයෙන්ම මර උගුලක්. අදටත් මේ වගේ ඇප් වර්ග සහ වෙබ් අඩවි දහස් ගණනක් අලුත් වෙස්ගෙන අපේ රටේ මිනිස්සුන්ව රවට්ටන්න බලන් ඉන්නවා.

16/02/2026

බිලියන 32ක් "අළු" වුණු ඩිජිටල් මායාව
Enron වලටත් වඩා වේගයෙන් කඩාවැටුණු FTX ක්‍රිප්ටෝ අධිරාජ්‍යය

ඇත්තම කතාව නම්, 2022 අවුරුද්දේ ක්‍රිප්ටෝ ලෝකය උඩුයටිකුරු වුණේ හරියට "හීනයක්" එකපාරටම "බියකරු සිහිනයක්" වුණා වගේ. හුඟක් දෙනෙක් නොදන්න පැත්ත තමයි, FTX කියන්නේ ලෝකයේ තිබුණු දෙවැනි හෝ තුන්වැනි විශාලතම Crypto Exchange එක. ඒකේ අයිතිකාරයා වුණු සෑම් බෑන්ක්මන්-ෆ්‍රීඩ්ව හැමෝම හැඳින්වූයේ "ක්‍රිප්ටෝ ලෝකයේ ජේ.පී. මෝගන්" විදිහටයි. හැබැයි Enron වල වගේම, මේක ඇතුළෙත් තිබුණේ මහා පරිමාණ ගිණුම්කරණ සෙල්ලමක්.

කොහොමද මේ සෙල්ලම වුණේ? සරලවම කිව්වොත්, FTX එකට මිනිස්සු දාපු සල්ලි (Customer Funds), සෑම් තමන්ගේම තවත් සමාගමක් වුණු Alameda Research එකේ පාඩු පියවන්න හොර රහසෙම පාවිච්චි කළා. මේක හරියට ඔයා බැංකුවක සල්ලි තැන්පත් කළාම, බැංකුවේ අයිතිකාරයා ඒ සල්ලි අරන් තමන්ගේ වෙනත් බිස්නස් එකක පාඩු පියවනවා වගේ වැඩක්. Enron වල වගේම මෙතනත් තිබුණේ "පොත්වල ඉලක්කම් මැජික්" පෙන්වලා ලෝකය රවට්ටපු එකයි.

මේ සෙල්ලම අහුවුණේ එකපාරටම ආපු "Bank Run" එකක් නිසයි. මිනිස්සු තමන්ගේ සල්ලි ආපහු ඉල්ලද්දී, FTX එකේ සල්ලි තිබුණේ නැහැ. දවස් කිහිපයක් ඇතුළත ඩොලර් බිලියන 32ක් වටින සමාගම බිංදුවටම වැටුණා. අන්තිමේදී සෑම් බෑන්ක්මන්-ෆ්‍රීඩ්ට අවුරුදු 25ක සිරදඬුවමක් නියම වුණා. Enron වලට වඩා මේක භයානක වෙන්නේ, මේකේ සල්ලි නැතිවුණු වේගය සහ ඒ සඳහා පාවිච්චි කරපු තාක්ෂණික "ගැප්" එක නිසයි.

අදටත් මේ කතාව අපිට මතක් කරලා දෙන්නේ එකම දෙයයි—ටයි පටිය බැඳපු corporate හොරු වේවා, Shorts ඇඳපු ක්‍රිප්ටෝ හොරු වේවා, මූලික නීතිය එකමයි. ඒ තමයි "අනුන්ගේ සල්ලිවලින් තමන්ගේ මාලිගා හදන්න බැහැ" කියන එක. Enron වලින් පස්සේ ආපු SOX නීතිය වගේම, දැන් ලෝකය පුරාම ක්‍රිප්ටෝ සඳහාත් ඉතාම දැඩි නීති පද්ධතියක් (Regulation) හැදෙන්න මේක ප්‍රධාන හේතුවක් වුණා.

16/02/2026

CEO ලා පවා හීනෙන් බය වුණු "මරු පනත"
ලෝකයේ බිස්නස් නීති වෙනස් කළ Sarbanes-Oxley Act (SOX)

ඇත්තම කතාව නම්, Enron වංචාවෙන් පස්සේ ඇමරිකානු රජයට තේරුණා පරණ නීතිවලින් මේ වගේ මහා පරිමාණ "මූල්‍ය හොරු" අල්ලන්න බැරි බව. හුඟක් දෙනෙක් නොදන්න පැත්ත තමයි, මේ විනාශය නිසා සාමාන්‍ය මිනිස්සුන්ගේ විශ්‍රාම වැටුප් පවා අළු වෙලා ගිය එක. ඒ කෝපයත් එක්කම තමයි 2002 දී Sarbanes-Oxley Act එහෙමත් නැත්නම් SOX කියන නීතිය කරළියට ආවේ. මේක නිකන්ම නිකන් නීතියක් නෙවෙයි—මේක CEO ලාට සහ Auditors ලාට එල්ල කරපු මාරක අවියක් වගේ එකක්.

මේ නීතියෙන් ගෙනාපු ලොකුම වෙනස මොකක්ද දන්නවද? එතෙක් කල් සමාගමක හොර ගිණුම් අහු වුණාම CEO ලා කිව්වේ "මම ඕවා දන්නේ නැහැ, මම අත්සන් කළා විතරයි" කියලා. හැබැයි SOX ආවට පස්සේ ඒ සෙල්ලම් ඉවරයි. දැන් ඕනෑම ප්‍රසිද්ධ සමාගමක CEO සහ CFO තමන්ගේ Financial Statements වල නිරවද්‍යතාවයට පුද්ගලිකවම වගකියන්න ඕනේ. ඒ කියන්නේ, ගිණුම්වල හොරයක් තිබුණොත් "දන්නේ නැහැ" කියලා බේරෙන්න බැහැ—කෙලින්ම කූඩුවේ ලගින්නයි වෙන්නේ.

තවත් වැදගත් දෙයක් තමයි Auditor Independence. ඉස්සර Auditor Firm එකක් Audit එක කරන ගමන්ම ඒ සමාගමට වෙනත් උපදේශන සේවා (Consultancy) සපයලා අතයටින් විශාල මුදලක් ගත්තා. SOX හරහා ඒක තහනම් කළා. මොකද, වැඩිපුර සල්ලි දෙන client කෙනෙක්ගේ වැරදි පෙන්නන්න Auditor කෙනෙක් කැමති වෙන්නේ නැති නිසයි. ඒ වගේම තමයි, සමාගමක ඇතුළත තියෙන පාලන ක්‍රම (Internal Controls) කොයි තරම් ශක්තිමත්ද කියලා සහතික කරන්න වෙනම වාර්තාවක් (Section 404) ඉදිරිපත් කරන්නත් අනිවාර්ය වුණා.

ඇත්තටම අද ඔයාලා දකින ඕනෑම Multi-national කොම්පැනියක් Audit කරද්දී මේ නීතිවලට බයයි. මොකද එක පොඩි වැරදීමකින් මුළු සමාගමේම නම විනාශ වෙලා, අධ්‍යක්ෂවරුන්ට හිරේ විලංගුවේ වැටෙන්න සිද්ධ වෙන නිසයි. Enron දුන්නු ඒ තිත්ත පාඩම නිසා අද ලෝකයේ මූල්‍ය විනිවිදභාවය (Transparency) මීට වඩා ගොඩක් ඉහළ මට්ටමක තියෙනවා.

16/02/2026

සිස්ටම් එක හොල්ලපු ඒ රහස් ලිපිය
එන්රොන් (Enron) නිරුවත් කළ "Whistleblower" ශෙරන් වොට්කින්ස්ගේ කතාව

ඇත්තම කතාව නම්, එන්රොන් (Enron) වගේ මහා දැවැන්තයෙක් වැටෙන්න පටන් ගත්තේ පිටින් ආපු ප්‍රහාරයකින් නෙවෙයි—ඇතුළෙන්ම ආපු එකම එක හඬක් නිසයි. හුඟක් දෙනෙක් නොදන්න පැත්ත තමයි, මේ මහා මූල්‍ය වංචාවේ රෙදි ගැලෙව්වේ ඒ සමාගමේම උප සභාපතිනියක් (Vice President) වුණු Sherron Watkins. ඇය දැක්කා සමාගමේ ගිණුම් පොත් ඇතුළේ සිද්ධ වෙන අමුතුම සෙල්ලම. ඒත් එක්කම ඇය තේරුම් ගත්තා මේක නිකන්ම වැරදීමක් නෙවෙයි, ලෝකයම රවට්ටන මහා මංකොල්ලයක් කියලා.

ඔයාලා දන්නවද ඇය මුලින්ම මොකද කළේ කියලා? ඇය කෙලින්ම එන්රොන් සමාගමේ එවකට හිටපු ප්‍රධානියා (CEO) වුණු Kenneth Lay ට නිර්නාමික ලිපියක් යැව්වා. ඒ ලිපියේ තිබුණේ හදවත නතර වෙන විදියේ අනාවැකියක්. ඇය කිව්වා "අපේ සමාගම ගිණුම්කරණ වංචා කියන රැල්ලක් ඇතුළේ පිපිරෙන්න ඔන්න මෙන්න තියෙන බෝම්බයක්" කියලා. හැබැයි අවාසනාවකට එන්රොන් පාලනාධිකාරිය කළේ ඇයව නිහඬ කරන්න හදපු එකයි. ඒත් ශෙරන් කියන්නේ ලෙහෙසියෙන් පස්සට යන චරිතයක් නෙවෙයි.

ඇත්තටම මේක මාරම Risk එකක්. තමන්ගේ රක්ෂාව, තමන්ගේ වෘත්තීය ජීවිතය වගේම ජීවිත ආරක්ෂාව පවා පරදුවට තියලයි ඇය මේ දේ කළේ. ඇය සතුව තිබුණු ඒ සාක්ෂි සහ ඇය ලබා දුන්නු කටඋත්තර නිසා තමයි අර කලින් කිව්ව Auditor Firm එක වුණු Arthur Andersen සහ Enron නායකයන්ට කරපු දේ වසන් කරන්න බැරි වුණේ. අන්තිමේදී ඇයව හඳුන්වනු ලැබුවේ "Whistleblower" කෙනෙක් විදිහටයි. 2002 වසරේදී Time සඟරාව ලෝකයේ වසරේ පුද්ගලයා (Person of the Year) විදිහට ඇයව නම් කළේ ඒ නිර්භීතකම නිසයි.

අදටත් ඕනෑම ආයතනයක දූෂණයක් වෙද්දී ඒක එළියට දාන්න හදන අයට මේ ශෙරන්ගේ කතාව ලොකු හයියක්. ඇය පෙන්නලා දුන්නා කොච්චර ලොකු බලයක් තිබුණත්, ඇත්ත කියන එකම එක හඬකට ඒ හැමදේම කුඩු කරන්න පුළුවන් කියලා. හැබැයි මෙතනින් පස්සේ තමයි කතාවේ ලොකුම "ජවනිකාව" පටන් ගත්තේ—ඒ තමයි මේ වංචාව නිසා ඇමරිකාවේ මුළු නීති පද්ධතියම වෙනස් වෙච්ච එක.

15/02/2026

ලෝකයේ ලොකුම Auditor Firm එකේ මරණ සහතිකය
Enron නිසා Arthur Andersen අධිරාජ්‍යය අළු වුණු හැටි

ඇත්තම කතාව නම්, Enron කියන්නේ තනියම වැටුණු ගහක් නෙවෙයි. ඒක කඩාවැටෙද්දී ලෝකයේ තිබුණු දැවැන්තම සහ විශ්වාසවන්තම Auditor Firm එකක් වුණු Arthur Andersen ආයතනයත් බිමටම සමතලා කරගෙනයි වැටුණේ. හුඟක් දෙනෙක් නොදන්න පැත්ත තමයි, මේ ආයතනය එදා ලෝකයේ හිටපු "Big Five" කියන සුපිරිම Accounting & Auditing Firms පහෙන් එකක් වුණු එක. හැබැයි එකම එක වැරදි තීරණයක් නිසා අවුරුදු 89ක අභිමානය දූවිල්ලට මුසු වුණා.

කොහොමද මෙච්චර ලොකු Auditor Firm එකක් මෙහෙම අමාරුවේ වැටුණේ? එතන තමයි සෙල්ලම තිබුණේ. Enron සමාගම අර කලින් කිව්වා වගේ බොරු ලාභ පෙන්නද්දී, ඒක හරි කියලා Audit Report හරහා සහතික කළේ මේ අයයි. සාමාන්‍යයෙන් Audit එකක් කරනවා කියන්නේ සමාගමක විනිවිදභාවය පරීක්ෂා කරන එක වුණත්, Arthur Andersen ආයතනය කළේ Enron එකේ "කුණු කන්දල්" වහන්න උදව් කරපු එක. මේකට ප්‍රධානම හේතුව වුණේ Enron එකෙන් මේ අයට ලැබුණු අධික Consultancy Fees (උපදේශන ගාස්තු). සරලවම කිව්වොත්, සල්ලිවලට තමන්ගේ වෘත්තීය ගරුත්වය පාවා දුන්නා.

ඒත් ලොකුම විනාශය වුණේ Enron වංචාව එළියට එන්න ඔන්න මෙන්න තියෙද්දී. Federal පරීක්ෂණ පටන් ගනීවි කියලා බයට, Arthur Andersen ආයතනයේ නිලධාරීන් Enron එකට අදාළ වැදගත් ලියකියවිලි ටොන් ගණනක් Shred කරන්න (විනාශ කරන්න) පටන් ගත්තා. මේක නිකන් හොරෙක් සාක්ෂි මකනවා වගේ වැඩක්. හැබැයි මේ රහස එළියට ආපු ගමන්ම, ලෝකය පුරාම තිබුණු විශ්වාසය බිංදුවටම වැටුණා. යුක්තිය පසිඳලීමට බාධා කිරීමේ චෝදනාව (Obstruction of Justice) මත මේ දැවැන්ත ආයතනයට තමන්ගේ Auditing License එක අහිමි වුණා.

මේ සිද්ධිය නිසා තමයි අද ලෝකයේ "Big Five" වෙනුවට "Big Four" (Deloitte, PwC, EY, KPMG) විතරක් ඉතිරි වෙලා තියෙන්නේ. ඒ වගේම තමයි, මේ විනාශයෙන් පස්සේ තමයි Sarbanes-Oxley Act වගේ අලුත් නීති ආවේ—සමාගමක බොරු ගිණුම් පෙන්නුවොත් CEO කෙනෙක්ට කෙලින්ම හිරේ යන්න වෙන මට්ටමටම නීතිය තද වුණා. Enron සහ Arthur Andersen කියන්නේ සල්ලි සහ බලය හමුවේ සදාචාරය අමතක කළොත් වෙන දේට ලෝකයටම දෙන හොඳම උදාහරණයයි.

15/02/2026

බිලියන 63ක හීනය කුඩුපට්ටම් වුණු හැටි
ලෝකයම හොල්ලපු එන්රොන් (Enron) මහා පරිමාණ මූල්‍ය වංචාවේ ඇතුල්පැත්ත

මෙන්න මේකයි ඇත්තම කතාව—මේක නිකන්ම නිකන් සමාගමක් බංකොලොත් වුණු කතාවක් නෙවෙයි. මේක මාරම විදියේ "මූල්‍ය ක්‍රිල් එකක්". 90 දශකයේ අග වෙද්දී එන්රොන් කියන්නේ වෝල් ස්ට්‍රීට් එකේ හිටපු සුපිරිම තරු. ඒ දවස්වල හැමෝම හිතුවේ මේ සමාගම ලෝකයම අල්ලයි කියලා. Fortune සඟරාව අවුරුදු 6ක් පිට පිටම මේ ආයතනය "වඩාත්ම නවෝත්පාදන සමාගම" විදිහට තේරුවේ නිකන් නෙවෙයි—ඒ තරමටම බාහිර පෙනුම දිලිසුණා. හැබැයි හුඟක් දෙනෙක් නොදන්න පැත්ත තමයි, ඒ දිස්නය ඇතුළේ තිබුණේ නිකන්ම "හුළං" විතරක් වුණු එක.

ඇත්තටම ගෑස් පයිප්ප ලයින් එකකින් පටන් ගත්ත බිස්නස් එකක් මෙච්චර ලොකු වුණේ කොහොමද? එතන තමයි සෙල්ලම තිබුණේ. මේ අය සාමාන්‍ය විදිහට බිස්නස් කරන එක පසෙක තියලා, ශක්තිය (Energy) හරියට ස්ටොක් මාර්කට් එකේ කොටස් වගේ ට්‍රේඩ් කරන්න ගත්තා. හැබැයි ලොකුම ප්‍රශ්නය ආවේ එතනින් නෙවෙයි—පාලනාධිකාරියේ තිබුණු "අපි තමයි වැඩ්ඩෝ" කියන මාන්නය නිසා සල්ලි නැති තැන්වලත් සල්ලි තියෙනවා කියලා පෙන්වන්න ගත්ත උත්සාහය නිසයි.

ඒකට පාවිච්චි කරපු ප්‍රධානම ආයුධය තමයි Mark-to-Market (MTM) කියන ගිණුම්කරණ ක්‍රමය. සරලවම කිව්වොත්, අද අත්සන් කරන ඩීල් එකකින් අවුරුදු 20කට පස්සේ ලැබෙන්න පුළුවන් කියලා හිතන "සිතාසි" ලාභය මේ අය අදම තමන්ගේ පොත්වල ලාභය විදිහට සටහන් කරගත්තා. නිකමට හිතන්න—ඔයා ලබන සතියේ ලොතරැයියක් ඇදෙයි කියලා හිතාගෙන අදම ලක්ෂපතියෙක් වගේ ණයට බඩු ගන්නවා වගේ වැඩක් මේක. ඒත් පුදුමෙ කියන්නේ, එන්රොන් සමාගමේ ඔඩිටර්ස්ලා වුණු ආතර් ඇන්ඩර්සන් (Arthur Andersen) වගේ ලෝක ප්‍රසිද්ධ ආයතනත් මේ බොරුවට අනුබල දීපු එකයි.

බැරිම තැන ණය හංගන්න මේ අය "Special Purpose Entities" (SPEs) කියලා හොර සමාගම් ජාලයක් හැදුවා. ඒවට දාපු නම් දන්නවද? "Chewbacca" සහ "Jedi". හරියට ස්ටාර් වෝර්ස් ෆිල්ම් එකක වගේ! එන්රොන් එකේ තිබුණු හැම කුණු ගොඩක්ම, ඒ කියන්නේ පියවගන්න බැරි හැම ණයක්ම මේ හොර සමාගම්වල ගිණුම්වලට මාරු කරලා, ප්‍රධාන සමාගම පිරිසිදුයි කියලා ලෝකෙට පෙන්නුවා. හැබැයි 2001 වෙද්දී මේ හැම රංගනයක්ම අවසන් වුණා. ඩොලර් 90ට තිබුණු කොටසක මිල ඩොලර් එකටත් වඩා අඩු වුණේ ඇසිපිය ගහන සැනින්. බිලියන 63ක වත්කම් අළු වෙලා ගියා.

අදටත් මේ කතාව අපිට වැදගත් වෙන්නේ ඇයි? මොකද අදටත් "ලොකු ලොකු" පෙනුම තියෙන, ඒත් තේරුම් ගන්න බැරි තරම් සංකීර්ණ බිස්නස් කරන අය ඕනෑ තරම් ඉන්නවා. එන්රොන් අපිට ඉතිරි කරපු ලොකුම පාඩම තමයි—යම්කිසි බිස්නස් එකක් කරන විදිහ තේරුම් ගන්න පීඑච්ඩී එකක් ඕනේ කියලා හිතෙනවා නම්, අනිවාර්යෙන්ම එතන මොකක් හරි රහසක් තියෙනවා කියන එක.

13/02/2026

කාඩ්බෝඩ් පෙට්ටිවලින් ඇරඹුණු ලෝක විනාශයේ කතාව.
ලීමන් බ්‍රදර්ස්: සෙල්ලම ලෙල්ලම් වූ දවස.

වොල් ස්ට්‍රීට් එකේ ලොකු ලොකු මහත්වරු ටයි පටි ලිහිල් කරගෙන, තමන්ගේ බඩු බාහිරාදිය කාඩ්බෝඩ් පෙට්ටිවල දාගෙන ඔෆිස් එකෙන් එළියට බැහැපු ඒ හවස් වරුව ඔබට මතකද? ඒක නිකම්ම නිකම් බැංකුවක් වැහුණු දවසක් නෙවෙයි. මුළු ලෝකයේම මූල්‍ය පද්ධතිය කියන්නේ හරිම ශක්තිමත් දෙයක් කියලා හිතාගෙන හිටපු අපේ "බුද්ධියට" තඩි මිටියකින් ඇන්නා වගේ දවසක්. අඩිතාලම දිරලා තියෙද්දී අපි ඔක්කොම ඒ මත උඩ පැන පැන සින්දු කියමින් හිටපු හැටි මතක් වෙද්දී අදටත් ඇඟ හිරිවැටෙනවා.

හුඟක් දෙනෙක් නොදන්න පැත්ත තමයි මේ මිනිස්සු ගහපු "ලෙවරේජ්" (Leverage) කියන භයානක සූදුව. තමන් අතේ රුපියලක් තියාගෙන රුපියල් තිහක ඔට්ටු ඇල්ලීම තමයි මේ ආයතනයේ විනාශයට මුල. ඒක හරියට හුළං පුරවපු බැලුම් බෝලයක් ඇතුළේ තව තවත් හුළං පුරවනවා වගේ වැඩක්—පුපුරනකම්ම දැනෙන්නේ නැහැ. ඇත්තම කතාව නම්, ලීමන් බ්‍රදර්ස් කඩා වැටුණේ ඔවුන්ට සල්ලි නැති වෙච්ච නිසා නෙවෙයි, වෙළඳපොළේ "විශ්වාසය" කියන දේ බිංදුවටම වැටුණු නිසයි. ඒ විශ්වාසය බිඳුණාම ලෝකයේ ලොකුම සල්ලිකාරයා වුණත් එක රැයකින් හිඟන්නෙක් වෙනවා.

මේ විනාශය අස්සේ ඇමරිකානු රජයත් අත් දෙක බැඳගෙන බලාගෙන හිටපු එක ලොකු අභිරහසක්. අනිත් බැංකු බේරගනිද්දී ලීමන් බැංකුව විතරක් පාරට ඇදලා දාපු එකේ යටි අරමුණ මොකක්ද? ඒක ඇත්තටම නීතිමය ප්‍රශ්නයක්ද, නැත්නම් "වරදක් කළොත් දඬුවම් විඳිය යුතුයි" කියන පාඩම උගන්වන්න කරපු වැඩක්ද? මේ හැමදේම අස්සේ අදටත් අපිට මගහැරෙන ලොකුම දේ තමයි, එදා ඒ විනාශය වුණෙත් "කෑදරකම" නිසා නම්—අද අපි වටේට තියෙන අලුත් ආයෝජන රැලි පිටිපස්සෙත් තියෙන්නේ ඒ කෑදරකමම නේද කියන එක.

සල්ලි කියන්නේ වතුර වගේ දෙයක්—ගලාගෙන යනකම් විතරයි වටින්නේ. ලීමන් බ්‍රදර්ස්ලාගේ වතුර "අයිස්" වෙච්ච ඒ කළු ඉරිදා ගැන තව කතා කරන්න ඕනෑ තරම් දේවල් තියෙනවා. විශේෂයෙන්ම මේ කඩාවැටීම ලංකාව වගේ රටක අපිට අදටත් බලපාන්නේ කොහොමද කියලා දැනගන්න කැමතිද?

13/02/2026

වාහනයක් තෝරාගද්දී ලස්සන වගේම ලීටරයකට වැඩ කරන ප්‍රමාණයත්, පවුලේ ආරක්ෂාවත් ගැන දෙපාරක් හිතන ඔබට මෙන්න කදිම විසඳුමක්!

Nissan Almera: ඔබේ වේගයට ගැළපෙන ස්මාර්ට් ගමනක්

ශ්‍රී ලංකාවේ Nissan බලයලත් බෙදාහරින්නා වන AMW සමාගම, සිය නවතම Nissan Almera මෝටර් රථය පසුගියදා කොළඹදී නිල වශයෙන් එළිදැක්වූවා. මෙය හුදෙක් සෙඩාන් රථයක්ම පමණක් නොව, නවීන තාක්ෂණය සහ සුවපහසුව උපරිමයෙන් මුසු කළ "Intelligent" රිය පැදවීමේ අත්දැකීමක් ලෙස හඳුන්වන්න පුළුවන්.

අපි මේ රථයේ ඇති විශේෂතා ගැන පොඩ්ඩක් අවධානය යොමු කරමු:

බලය සහ කාර්යක්ෂමතාව: 1.0-ලීටර් ටර්බෝ එන්ජිම මඟින් ක්ෂණික වේගයක් (Pick-up) ලබා දෙන අතරම, ඉන්ධන පිරිමැසීම සඳහා Idling Stop විශේෂාංගයෙන් ද සමන්විතයි.

උපරිම ආරක්ෂාව: Nissan 360° Safety Shield තාක්ෂණය හරහා වාහනය වටා ඇති සියල්ල නිරීක්ෂණය කරන අතර, එයාර් බෑග් 6ක් සහ Lane Departure Warning වැනි උසස් ආරක්ෂණ පද්ධති මෙයට ඇතුළත්.

සුවපහසු අභ්‍යන්තරය: තාපය අවම කරන Quole Modure ආසන, Zero Gravity තාක්ෂණය සහ අඟල් 8ක නවීන ඉන්ෆොටේන්මන්ට් පද්ධතිය දිගු ගමන් වෙහෙස නිවාලීමට උපකාරී වෙනවා.

ඇත්තටම මෙතැනදී වැදගත්ම දේ තමයි AMW හරහා ඔබට ලැබෙන වසර 3ක හෝ කි.මී. 100,000ක වගකීම සහ රට පුරා විහිදුණු අලෙවියෙන් පසු සේවා ජාලය. තරුණ වෘත්තිකයෙකුට හෝ ව්‍යාපාරික විධායකයෙකුට ගැලපෙන ස්මාර්ට් පෙනුම වගේම ප්‍රායෝගික වටිනාකම Almera රථය සතුයි.

13/02/2026

හිරු එළියෙන් වැඩ ගන්න හරිත අත්වැලක්

අනාගතය තියෙන්නේ පුනර්ජනනීය බලශක්තිය මත කියලා අපි හැමෝම දන්නවා. ඒ ගමනට පාරිභෝගික ඔබට ශක්තියක් වෙන්න ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛතම බැංකුවක් වන කොමර්ෂල් බැංකුව සහ GAIA Greenenergy Holdings සමාගම අත්වැල් බැඳගෙන තිබෙනවා. මේ හවුල්කාරීත්වයේ ප්‍රධානම අරමුණ වෙන්නේ ඉතාම සහනදායී මිලකට සූර්ය බලශක්තිය (Solar Power) ඔබට ලබාදීමයි.

අපි මේ ගැන පොඩ්ඩක් හිතලා බලමු; මේ හරහා ඔබට ලැබෙන විශේෂ වාසි මොනවාද?

විශේෂ පොලී අනුපාත: 10.00% වැනි ඉතා අඩු පොලියක සිට ආරම්භ වන හරිත ණය සහ කල්බදු පහසුකම්.

දිගුකාලීන සහන: වසර 7ක් දක්වා ණය ආපසු ගෙවීමේ කාලය සහ වසරක නොමිලේ නඩත්තු සේවාවන් සමඟ රක්ෂණාවරණයක්.

උසස් තාක්ෂණය සහ විශ්වාසය: සූර්ය පැනල සඳහා වසර 12ක වගකීමක් සහ වසර 30ක කාර්ය සාධන වගකීමක් සමඟ තත්‍ය කාලීන (Real-time) නිරීක්ෂණ පහසුකම.

ඇත්තටම මෙතැනදී වෙන්නේ ඔබේ මාසික විදුලි බිල ඉතිරි කරගන්නා අතරම, රටේ බලශක්ති පිරිවැය අඩු කිරීමටත් දායක වීමට අවස්ථාව ලැබීමයි. විශේෂයෙන්ම කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාරිකයින්ට තමන්ගේ මෙහෙයුම් පිරිවැය අඩු කරගන්න මෙය කදිම ආයෝජනයක්.

12/02/2026

පළිබෝධ පාලනය වගේ සාම්ප්‍රදායික සේවාවකට AI තාක්ෂණය ආවම මොන වගේ වෙනසක් වෙයිද?

AI තාක්ෂණයෙන් පළිබෝධ පාලනයට නව මානයක්

ශ්‍රී ලංකාවේ පළිබෝධ පාලන ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රමුඛයෙකු වන Exterminators PLC සමාගම, AI බලයෙන් ක්‍රියාත්මක වන "Report Factory" පද්ධතිය හඳුන්වා දෙමින් ආසියාවේම අවධානය දිනාගෙන තිබෙනවා. ඇත්තටම මෙතැනදී වෙන්නේ නිකම්ම පළිබෝධ මර්දනයක් විතරක් නෙමෙයි, දත්ත මත පදනම් වූ විද්‍යාත්මක සහ ආරක්ෂිත ප්‍රවේශයක් ලබාදීමයි.

අපි මේ නවෝත්පාදනයේ වාසි ගැන පොඩ්ඩක් බැලුවොත්:

නිරවද්‍යතාවය: අතින් වාර්තා සැකසීමේදී සිදුවන මානව දෝෂ අවම කරමින්, ඉතා නිවැරදි සේවා සහ විගණන වාර්තා ස්වයංක්‍රීයව සකස් වීම.

විශේෂඥ අවධානය: දත්ත විශ්ලේෂණය AI මඟින් සිදු කරන නිසා, සමාගමේ විශේෂඥයින්ට ආහාර නිෂ්පාදන, හෝටල් සහ ආපනශාලා වැනි අත්‍යවශ්‍ය අංශවල අවදානම් අවම කිරීමට වැඩි කාලයක් වෙන් කළ හැකි වීම.

ගෝලීය ප්‍රමිතිය: IPM විගණන වාර්තා සහ ආහාර ආරක්ෂණ වාර්තා හරහා ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ සුරක්ෂිතතාවයක් තහවුරු කිරීම.

Exterminators PLC සමාගම ලැයිස්තුගත සමාගමක් ලෙස ලබාගෙන ඇති මෙම දියුණුව, ඔවුන්ට පමණක් සීමා නොකර අනෙකුත් සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාර වෙතත් ව්‍යාප්ත කිරීමට සැලසුම් කිරීම ඉතාම අගය කළ යුතු කරුණක්.

12/02/2026

තාක්ෂණය කියන්නේ දැන් අපේ ජීවිතවලින් වෙන් කරන්න බැරි කොටසක් නේද?

HUTCH 15: ඩිජිටල් ලෝකයට අසීමිතව පිවිසෙන්න අලුත් මගක්

අපේ රටේ ඩිජිටල් සාක්ෂරතාවය සහ වෘත්තීය නිපුණතාව ඉහළ නැංවීම ඉලක්ක කරගෙන HUTCH සමාගම ඉතාම කාලෝචිත පියවරක් තබා තිබෙනවා. ඒ තමයි වඩාත් ජනප්‍රිය ජංගම යෙදුම් 15ක් සඳහා එකම ගාස්තුවක් යටතේ අසීමිතව පිවිසිය හැකි "HUTCH 15" ස්මාර්ට්ෆෝන් සැලසුම හඳුන්වා දීම.

ඇත්තටම මෙතැනදී අපිට දකින්න ලැබෙන විශේෂත්වය තමයි, මෙය හුදෙක් විනෝදාස්වාදයට පමණක් සීමා නොවී ChatGPT, Gemini, සහ LinkedIn වැනි වෘත්තීය දියුණුවට සහ AI තාක්ෂණයට අත්‍යවශ්‍ය වේදිකාවන් මෙයට ඇතුළත් කර තිබීමයි.

මෙම පැකේජයේ ඇති සුවිශේෂී පහසුකම් කිහිපයක් මෙන්න:

AI සහ වෘත්තීය වේදිකා: ChatGPT, Gemini, Discord සහ LinkedIn සඳහා අසීමිත ප්‍රවේශය.

සමාජ මාධ්‍ය සහ සන්නිවේදනය: WhatsApp, YouTube, Instagram, TikTok, Facebook ඇතුළු තවත් ජනප්‍රිය ඇප් රැසක් අසීමිතව.

අමතර ප්‍රතිලාභ: අනෙකුත් අවශ්‍යතා සඳහා 35GB Data, ඕනෑම ජාලයකට අසීමිත ඇමතුම් සහ රු. 100ක ප්‍රසාද මුදලක්.

මිල: මේ සියල්ල රුපියල් 1,199ක් වැනි සහනදායී මිලකට ලබාගත හැකියි.

අපි මේ ගැන පොඩ්ඩක් හිතලා බැලුවොත්, මෙවැනි පහසුකම් හරහා අපේ තරුණ පරපුරට සහ ව්‍යවසායකයින්ට අලුත් තාක්ෂණයත් එක්ක ලෝකය දකින්න ඉතාම අඩු පිරිවැයකින් අවස්ථාව ලැබෙනවා. ඵලදායීතාවය වැඩි කරගන්න තාක්ෂණය නිවැරදිව භාවිත කිරීම අද කාලයේ දියුණුවේ රහසයි.

12/02/2026

ඕනෑම ආයතනයක සැබෑ ශක්තිය එහි තාප්ප හෝ ගොඩනැගිලි නෙමෙයි, ඒ පිටුපස සිටින මිනිසුන් නේද?

කැපවීමට උපහාරයක්: Stars of SLIIT 2025

ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු තාක්ෂණ ආයතනය (SLIIT) සිය කාර්ය මණ්ඩලයේ විශිෂ්ටත්වය අගයමින් පවත්වනු ලබන "Stars of SLIIT 2025" සම්මාන උළෙල පසුගියදා කොළඹ ෂැංග්‍රිලා හෝටල් පරිශ්‍රයේදී ඉතාම උත්කර්ෂවත් අන්දමින් පැවැත්වුණා. ආයතනයක අනාගතය තීරණය කරන්නේ එතැන සේවය කරන පිරිසගේ කැපවීම බව මේ උළෙල හරහා නැවතත් තහවුරු වුණා.

අපි මේ ගැන පොඩ්ඩක් හිතලා බැලුවොත්, සාර්ථක ආයතනයක් කියන්නේ හුදෙක් ලාභය ලබන තැනක් විතරක් නෙමෙයි, තමන්ගේ සේවකයින්ගේ වෘත්තීය දක්ෂතාව වගේම ඔවුන්ගේ මානව වටිනාකම් අගය කරන තැනක්.

මෙම උළෙලේදී විශේෂ අංශ කිහිපයක් යටතේ සම්මාන පිරිනැමුණා:

දීර්ඝකාලීන සේවා සම්මාන: වසර 10, 20 සහ 25ක් වැනි දීර්ඝ කාලයක් ආයතනය වෙනුවෙන් කැප වූ සේවකයින්ට උපහාර පිදීම.

ශාස්ත්‍රීය විශිෂ්ටත්වය: වසරේ විශිෂ්ටතම ගුරුවරයා සහ පර්යේෂකයා වැනි අංශ යටතේ අධ්‍යයන කාර්ය මණ්ඩලය ඇගයීම.

කලාත්මක වර්ණවත් බව: වෘත්තීය ගරුත්වය වගේම සෞන්දර්යාත්මක ප්‍රසංගයන්ගෙන් සපිරි රාත්‍රියක් වීම.

ඇත්තටම මෙතැනදී සිදුවුණේ සේවකයින්ගේ හදවතේ ආයතනය පිළිබඳව ආඩම්බරයක් සහ ලෙන්ගතුකමක් ඇති කිරීමයි. ඕනෑම වෘත්තිකයෙකුට තමන් කරන සේවය නිසි ඇගයීමකට ලක්වීම තරම් තවත් වටිනා දිරිගැන්වීමක් තවත් නැහැ.

Biz Byte

16/02/2026

16/02/2026

16/02/2026

16/02/2026

15/02/2026

15/02/2026

13/02/2026

13/02/2026

13/02/2026

12/02/2026

12/02/2026

12/02/2026

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category