13/09/2025
ශාකයට මලකට පුලුවන්ද යුද්ධයක් ත්රස්තවාදයක් රටක ලෝකෙක ආර්ථිකයක් තීරණය කරන්න? කොටින්ම තරුණ ජීවිත අමු සොහොනක් අපායක් කරන්න? ඒකට උත්තරය මේ ලිපිය කියවලා ඔයාලම තීරණය කරන්න.
පොපි මල් සහ මත්ද්රව්ය: නීතිය, නිෂ්පාදනය සහ ගෝලීය වෙළෙඳපොළ
පොපි මල් (Papaver somniferum), එහි අලංකාර ස්වභාවය ඉක්මවා, ලොව පුරා නීති විරෝධී මත්ද්රව්ය වෙළෙඳපොළට විශාල වශයෙන් දායක වන ශාකයක් ලෙස ප්රචලිතයි. මෙම ලිපිය මඟින් ශ්රී ලංකාව ඇතුළු ලොව පුරා පොපි වගාවට අදාළ නීති, මත්ද්රව්ය නිෂ්පාදනය කෙරෙන ආකාරය සහ එහි ගෝලීය වටිනාකම පිළිබඳව පුළුල් විස්තරයක් ඉදිරිපත් කරයි.
"ශ්රී ලංකාවේ නීතිමය තත්ත්වය"
ශ්රී ලංකාවේ පොපි වගා කිරීම, සන්තකයේ තබා ගැනීම හෝ වෙළඳාම් කිරීම විෂ, අබිං සහ අන්තරායකර ඖෂධ ආඥා පනත යටතේ සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කර ඇත. මෙම නීති දැඩි ලෙස ක්රියාත්මක වන්නේ, පොපි ශාකයෙන් නිපදවන මත්ද්රව්ය හේතුවෙන් සමාජයට හා සෞඛ්යයට ඇති වන දැඩි හානිය නිසයි. පොපි ඇට (poppy seeds) පවා රටට ආනයනය කිරීම තහනම් කර තිබීමෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ මෙම ශාකයේ බරපතළකමයි.
"පොපි මල් වලින් මත්ද්රව්ය නිෂ්පාදනය කෙරෙන ආකාරය"
පොපි ශාකයෙන් ප්රධාන වශයෙන් අබිං (O***m) නිපදවනු ලැබේ. මෙම ක්රියාවලිය සරල නමුත් සියුම් ක්රියාවලියකි.
අමු අබිං (Crude O***m) නිස්සාරණය: පොපි මලේ පෙති හැලී ගිය පසු ඉතිරි වන කොළ පැහැති ගෙඩිය (capsule) ප්රධාන අමුද්රව්යය වේ. මෙම ගෙඩිය සම්පූර්ණයෙන් ඉදී නොගිය අවස්ථාවේදී, තියුණු පිහියක් වැනි උපකරණයකින් එහි පිටත පෘෂ්ඨය තිරස්ව හෝ සිරස්ව කැපීම සිදු කරයි.
කිරි එකතු කිරීම: මෙම කැපීමෙන් පසුව, ගෙඩියෙන් ඝන, කිරි පැහැති ද්රවයක් පිටවේ. මෙය වාතයට නිරාවරණය වූ විට කළු පැහැති දුඹුරු පැහැති දුම්මලක් බවට පත් වේ. මෙය අමු අබිං ලෙස හැඳින්වේ.
පරිවර්තනය: මෙම අමු අබිංවල මෝෆීන් (Morphine), කෝඩීන් (Codeine) සහ තියබයින් (Thebaine) වැනි මත්ද්රව්ය නිපදවීමට අවශ්ය ඇල්කලොයිඩ් (alkaloids) අඩංගු වේ.
"ප්රධාන මත්ද්රව්ය වර්ග"
මෝෆීන් (Morphine): අබිංවලින් නිස්සාරණය කරන ප්රධානතම සංයෝගය වන මෙය, දැඩි වේදනා නාශකයක් ලෙස වෛද්ය විද්යාවේදී භාවිතා කරයි. එහෙත්, එය ඉහළ ඇබ්බැහිවීමක් ඇති කරන අතර, නීති විරෝධී ලෙස භාවිතා කිරීම බරපතල ගැටලු ඇති කරයි.
හෙරොයින් (He**in): මෙය මෝෆීන් රසායනික ක්රියාවලියකින් වෙනස් කිරීමෙන් නිපදවන දරුණුතම මත්ද්රව්ය වර්ගයකි. හෙරොයින්, මෝෆීන්ට වඩා කිහිප ගුණයකින් ප්රබල වන අතර, ඇබ්බැහිවීම ඉතා වේගයෙන් සිදු වේ.
කෝඩීන් (Codeine): මෙය සාමාන්යයෙන් කැස්ස සහ වේදනා නාශක ඖෂධවල කුඩා ප්රමාණයකින් අඩංගු වන මත්ද්රව්යකි. නමුත් මෙයද අධික ලෙස භාවිත කිරීමෙන් ඇබ්බැහිවීම සිදුවිය හැකිය.
ගෝලීය වෙළෙඳපොළ සහ වටිනාකම
ලොව පුරා පොපි වගාව ප්රධාන වශයෙන් සිදුවන්නේ "රන් ත්රිකෝණය" (Golden Triangle) සහ "රන් අඩසඳ" (Golden Crescent) යන ප්රදේශවලයි.
රන් ත්රිකෝණය: මියන්මාරය, ලාඕසය සහ තායිලන්තය යන රටවලට අයත් මෙම කලාපය, අග්නිදිග ආසියාවේ ප්රධානතම අබිං සහ හෙරොයින් නිෂ්පාදන මධ්යස්ථානය ලෙස සැලකේ.
රන් අඩසඳ: ඇෆ්ගනිස්තානය, පාකිස්තානය සහ ඉරානය යන රටවලට අයත් මෙම කලාපය, ලෝකයේ විශාලතම අබිං නිෂ්පාදන කලාපය ලෙස ප්රසිද්ධයි. විශේෂයෙන්ම, ඇෆ්ගනිස්තානය ලෝකයේ සමස්ත අබිං නිෂ්පාදනයෙන් වැඩිම ප්රතිශතයක් සපයයි.
මෙම නීති විරෝධී වෙළෙඳපොළේ වටිනාකම අති විශාලයි. ජාත්යන්තර මත්ද්රව්ය ජාවාරම් ජාලයන් මඟින් මෙම නිෂ්පාදන ලොව පුරා බෙදා හරින අතර, එහි අවසාන වටිනාකම ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන ගණනක් ලෙස තක්සේරු කර තිබෙනවා. මෙම වෙළඳාම, රටවල් වල ආර්ථිකයන්ට හා ආරක්ෂාවට බරපතල තර්ජනයක් එල්ල කරන අතර, විවිධ අපරාධ ක්රියාකාරකම් සඳහා මුදල් සැපයීමට ද යොදා ගනී.
නිදසුනක් ලෙස, ඇෆ්ගනිස්තානයේ අබිං නිෂ්පාදනය, රටේ ආර්ථිකයට විශාල වශයෙන් දායක වන අතර, එමඟින් තලේබාන් සංවිධානය වැනි ත්රස්තවාදී කණ්ඩායම් වලට මූල්ය ශක්තිය ලැබෙන බව වාර්තා වේ.
"නිගමනය"
පොපි මල්, කලාත්මක සුන්දරත්වයෙන් ඔබ්බට, මානව වර්ගයාට හා සමාජයට බරපතල හානි ගෙන දෙන මත්ද්රව්ය වෙළෙඳපොළක කේන්ද්රස්ථානය බවට පත්ව තිබේ. ශ්රී ලංකාව ඇතුළු බොහෝ රටවල් මේ තත්ත්වය අවබෝධ කරගෙන, පොපි වගාවට එරෙහිව දැඩි නීති පනවා ඇත්තේ ඒ නිසයි. මේ පිළිබඳ නිවැරදි තොරතුරු සමාජගත කිරීම, මත්ද්රව්ය උවදුරට එරෙහි සටන සඳහා වැදගත් පියවරකි.
© Mamok👽
