15/07/2026
"မူးယစ်ဆေးဝါးတိုက်ဖျက်ရေးဘာကြောင့် နှစ်ပေါင်းများစွာကြာအောင်အပြီးသတ်
မအောင်မြင်သေးတာလဲ..သမိုင်း၊စီးပွား ရေး၊ နိုင်ငံရေးနှင့်လုံခြုံရေးရှုထောင့်
များမှသုံးသပ်ချက်"
လင်းလင်း (လားရှိုး)
မူးယစ်ဆေးဝါးပြဿနာသည် ယနေ့
ခေတ်မှစတင်ပေါ်ပေါက်လာသည့် ပြ
ဿနာမဟုတ်ပါ။ လူသားသမိုင်း တစ်
လျှောက်နှစ်ပေါင်းရာနှင့်ချီ၍ ရှိလာခဲ့
သည့် လူမှုရေးပြဿနာတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး
ယနေ့အချိန်အထိ နိုင်ငံတကာအသိုင်း
အဝိုင်းအနေဖြင့် နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့်
တားဆီးနှိမ်နင်းနေကြသော်လည်း
လုံးဝပျောက်ကွယ်သွားခြင်း မရှိ
သေးပေ။
ဘိန်း၊ဘိန်းဖြူ၊ကိုကင်း၊အမ်ဖက်တမင်း၊
ICE (မက်သမ်ဖက်တမင်း) စသည့် မူး
ယစ်ဆေးဝါးအမျိုးအစားများသည်ပုံစံ
များပြောင်းလဲလာသော်လည်း လူမှု အ
သိုင်းအဝိုင်းအပေါ် သက်ရောက်မှုက
တော့ ဆက်လက်ကြီးမားနေဆဲဖြစ်
သည်။
သမိုင်းကြောင်းအရ ကြည့်လျှင် မူးယစ်
ဆေးဝါးတိုက်ဖျက်ရေးသည် အချိန်တို
အတွင်း ဖြေရှင်းနိုင်သည့် ပြဿနာ
မဟုတ်ပါ။
သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် မူးယစ်ဆေး
ဝါးများသည် ကုန်သွယ်ရေး၊ နိုင်ငံရေး
နှင့် စစ်ရေးတို့နှင့်ပင် ဆက်နွယ်
ခဲ့သည်။
အချို့ဒေသများတွင် ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှု
သည် ဒေသခံများ၏အသက်မွေးဝမ်း
ကျောင်းနှင့် ဆက်နွယ်နေခဲ့ပြီးတား
ဆီးရန်မှာရာဇဝတ်မှုနှိမ်နင်းရေးတစ်ခု
တည်းဖြင့် မဖြေရှင်းနိုင်သည့်အခြေ
အနေများ ရှိခဲ့သည်။
အတိတ်ကာလများတွင် မူးယစ်ဆေးဝါး
ထုတ်လုပ်မှုကို ဖျက်ဆီးခြင်း၊ သယ်ယူ
ပို့ဆောင်ရေးလမ်းကြောင်းများ ပိတ်ဆို့
ခြင်းတို့ကို အဓိကထားခဲ့သော်လည်း
ယနေ့တွင်တော့ ပြဿနာ၏ အမြစ်ဖြစ်
သည့် ဆင်းရဲမွဲတေမှု၊ အလုပ်အကိုင်
ရှားပါးမှုနှင့် လူမှုဘဝအခက်အခဲများ
ကိုပါ ဖြေရှင်းရန် လိုအပ်လာသည်။
စီးပွားရေးအမြင်မူးယစ်ဆေးဝါး လုပ်
ငန်းသည် တရားမဝင်ဖြစ်သော်လည်း
ငွေကြေးအမြတ်အစွန်း ကြီးမားသော
မှောင်ခိုစီးပွားရေးတစ်ရပ် ဖြစ်
နေသည်။
ဝယ်လိုအားရှိနေသရွေ့ရောင်းချသူများ
ပေါ်ပေါက်လာနိုင်ပြီးအမြတ်အစွန်းကြီး
မားမှုကြောင့် အန္တရာယ်များကို သိရှိ
ထားသော်လည်း ပါဝင်သူများဆက်
လက်ရှိနေကြသည်။
ထို့အပြင် အချို့ထုတ်လုပ်ရာဒေသများ
တွင် တရားဝင်စီးပွားရေးအခွင့်အလမ်း
နည်းပါးခြင်းကြောင့် လူအချို့သည်
မူးယစ်ဆေးဝါးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ
ထဲသို့ ဆွဲသွင်းခံရနိုင်သည်။
ထို့ကြောင့် မူးယစ်ဆေးဝါးတိုက်ဖျက်
ရေးဆိုသည်မှာ ဖမ်းဆီးအရေးယူမှုသာ
မက ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေး၊ ပညာရေးနှင့်
အလုပ်အကိုင်ဖန်တီးပေးရေးတို့နှင့်ပါ
ဆက်စပ်နေသည်။
နိုင်ငံရေးအမြင်မူးယစ်ဆေးဝါးပြဿနာ
သည် နိုင်ငံရေးနှင့်လည်း ကင်းကွာခြင်း
မရှိပါ။အချို့ဒေသများတွင် တရားဥပ
ဒေစိုးမိုးမှု အားနည်းခြင်း၊ ပဋိပက္ခများ
ရှည်လျားနေခြင်းနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်
အားနည်းခြင်းတို့ကြောင့် မူးယစ်ဆေး
ဝါးကွန်ရက်များရှင်သန်ရန်အခွင့်အရေး
ရရှိတတ်သည်။
အထူးသဖြင့် နယ်စပ်ဒေသများတွင်
နိုင်ငံအများအပြားနှင့် ထိစပ်နေခြင်း၊
သွားလာရခက်ခဲသော မြေပြင်အခြေ
အနေများကြောင့် ထိန်းချုပ်ရန် ပိုမိုခက်ခဲလာသည်။
လုံခြုံရေးအမြင်ယနေ့ခေတ်တွင်မူးယစ်
ဆေးဝါးသည် ကျန်းမာရေးပြဿနာ
တစ်ခုသာမဟုတ်တော့ဘဲ နိုင်ငံလုံခြုံ
ရေးနှင့်ပါ ဆက်နွယ်လာသည်။
မူးယစ်ဆေးဝါးရောင်းဝယ်မှုမှ ရရှိသော ငွေကြေးများသည် တရားမဝင်အဖွဲ့
အစည်းများကိုအားပေးနိုင်ပြီး ဒေသ
တွင်း တည်ငြိမ်ရေးကို ထိခိုက်စေ
နိုင်သည်။
ထို့အပြင် လူငယ်များကြား စွဲလမ်းမှု
များပြားလာပါက လူ့စွမ်းအားအရင်း
အမြစ်၊ မိသားစုဘဝနှင့် လူမှုစီးပွား
ရေးဖွံ့ဖြိုးမှုကိုပါ ရေရှည်ထိခိုက်စေ
နိုင်သည်။
ဒါဆို မူးယစ်ဆေးဝါးတွေ လုံးဝပျောက်
ကွယ်နိုင်ပါသလားလက်ရှိအခြေအနေ
အရ ကမ္ဘာပေါ်မှ မူးယစ်ဆေးဝါးအား
လုံးကို လုံးဝဖယ်ရှားပစ်နိုင်မည်ဟု
ဆိုရန်မှာ ခက်ခဲနေဆဲဖြစ်သည်။
သို့သော် မဖြစ်နိုင်သောအရာလည်း မ
ဟုတ်ပါ။ အောင်မြင်သော မူးယစ်ဆေး
ဝါးတိုက်ဖျက်ရေးသည်ထိရောက်သော
ဥပဒေစိုးမိုးရေး နယ်စပ်လုံခြုံရေးပညာ
ပေးမှုစွဲလမ်းသူများအတွက်ပြန်လည်
ထူထောင်ရေးလူငယ်များအတွက် အ
ခွင့်အလမ်းဖန်တီးပေးမှုတို့ကို ပေါင်းစပ်
ဆောင်ရွက်မှသာ ရလဒ်ကောင်း ရရှိနိုင်
မည်ဖြစ်သည်။
မူးယစ်ဆေးဝါးသည် တစ်နေရာတည်း
တွင် တိုက်ဖျက်၍ အဆုံးသတ်နိုင်သည့်
ရန်သူမဟုတ်ပါ။ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်း
တစ်ခုလုံး၏ ပူးပေါင်းပါဝင်မှု လိုအပ်
သည့် ရေရှည်စိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ်
ဖြစ်သည်။
အဆုံးတွင် မေးခွန်းတစ်ခု ကျန်နေသည်
"မူးယစ်ဆေးဝါးကို အမြစ်ပြတ်ဖျက်နိုင်
မလား" ထက်"မူးယစ်ဆေးဝါးကြောင့်
လူ့အသိုင်းအဝိုင်း ထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှုကို
ဘယ်လောက်အထိ လျှော့ချနိုင်မလဲ"
ဆိုသည်က ပိုမိုအရေးကြီးသော
မေးခွန်းဖြစ်လာနေသည်။
လင်းလင်း (လားရှိုး)
Photo: Internet
