https://www.facebook.com/764960786693449/

Life Log- Inner & Outer Worlds, Mandalay (2026)

07/03/2026

ကဲ... ဘာကြောင့်မှန်းမသိဘဲ လည်ပင်းမှာ အဝတ်စပတ်ပြီး အလုပ်သွားနေကြတဲ့ မိတ်ဆွေတို့ခင်ဗျာ

ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် Su***de လုပ်ဖို့ ကြိုးကွင်းစွပ်ထားတာမဟုတ်ဘဲ၊ ခန့်ညားအောင်ဆိုပြီး လည်ပင်းမှာ အဝတ်စတစ်ခုကို ပတ်၊ ဒုက္ခခံနေကြတဲ့ Necktie ဆိုတဲ့အရာကဘယ်ကစလာသလဲဆိုတာတွေးမိကြဖူးလားဗျ…

တကယ်တော့ ဒါက ဖက်ရှင်ထက် စစ်ပွဲနဲ့ ပိုဆိုင်နေတာပါ။
၁။ Cravat ရဲ့ အစ

၁၇ ရာစုလောက်မှာ ခရိုအေးရှားက ကြေးစားစစ်သားတွေဟာ ပြင်သစ်ကို စစ်ကူဖို့ ရောက်လာကြပါတယ်။ အဲ့ဒီအချိန်မှာ သူတို့က သူတို့ရဲ့ လည်ပင်းမှာ အဝတ်စလေးတွေ စည်းထားလေ့ရှိတယ်။ ဒါကိုမြင်တဲ့ ပြင်သစ်ဘုရင် Louis XIV (ဖက်ရှင်အလွန်မက်သူကြီး) က "ဟော... ဒါလေးက မိုက်သားပဲ" ဆိုပြီး သဘောကျသွားတာပါ။
ဒါကို "Cravat" လို့ ခေါ်ကြပါတယ်။ (စစ်သားတွေကတော့ ဖုန်မဝင်အောင်၊ သွေးသုတ်ဖို့ သုံးတာ ဖြစ်နိုင်ပေမယ့် ဘုရင်ကြီးကတော့ ဒါကို မြင်ပြီး "ဒါ ငါ့နိုင်ငံရဲ့ trend အသစ်ပဲ" လို့ သတ်မှတ်လိုက်ပါလေရော)

၂။ ဟင်းရည်မစင်အောင် ကာတာလား?

ရှေးတုန်းက လူကြီးမင်းတွေဟာ အခုခေတ်လို လက်သုတ်ပုဝါ (Napkin) သိပ်မသုံးကြသေးပါဘူး။ တချို့ကလည်း ဟာသအနေနဲ့ ပြောကြတာကတော့— စားရင်းသောက်ရင်း ဟင်းရည်တွေ အင်္ကျီပေါ်မကျအောင် ဒီအဝတ်စနဲ့ ခံထားရင်းကနေ Tie ဖြစ်လာတာတဲ့။ (တကယ်တော့ မဟုတ်ပါဘူး၊ ဒါပေမဲ့ အခုခေတ် Tie ပေါ် ဟင်းရည်ဖိတ်ရင်တော့ နှမြောဖို့ အရမ်းကောင်းသွားပါပြီ)

၃။ ဘာလို့ အခုထိ ဝတ်နေကြသေးတာလဲ?

တကယ်တော့ Necktie ဆိုတာ ဘာအသုံးမှမကျတဲ့ ခပ်သေးသေးအဝတ်စလေးပါ။ အနွေးဓာတ်လည်း မပေးဘူး၊ အိတ်ကပ်လည်း မပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အမျိုးသားတွေအတွက် Status & Professional Standard" လို့လည်း ဆိုနိုင်ပါတယ်။ ဒါကို ဝတ်ထားရင်

• Professional ဆန်တယ်လို့ ထင်ရတယ်။
• လူကြီးလူကောင်း ပုံစံပေါက်တယ်။
• အဓိကကတော့ "ငါကတော့ စမတ်ကျကျနဲ့ လည်ပင်းအညှစ်ခံထားရတဲ့ အလုပ်သမားတစ်ယောက်ပါ" ဆိုတဲ့ အထာမျိုးပေါ့ 😂

ကမ္ဘာ့စျေးအကြီးဆုံး Tie : ဒေါ်လာ ၂ သိန်းခွဲ တန်တဲ့ Tie တောင် ရှိပါတယ်။ စိန်တွေ၊ ရွှေတွေနဲ့ စီထားတာဆိုတော့ ဟင်းရည်စင်ရင်တော့ အိမ်ပါရောင်းရမယ့်ကိန်းပဲ။

15/11/2025

မှန်ကန်စွာသနားပါ

တခြားသူကိုသနားတယ်ဆိုတဲ့စိတ်ကတစ်ခါတစ်လေ စစ်မှန်တဲ့ကိုယ်ချင်းစာနာမှု (Empathy) တစ်ကယ်ရှိလို့လည်းဖြစ်နိုင်သလို တစ်ဖက်လူကိုသနားလိုက်လို့ ကိုယ့်ဂုဏ်ကို မြှင့်ပြီး မေတ္တာရှင်တစ်ယောက်လို အသာစီးနေရာ (Position of Superiority) မှာ ထားပြီးမှ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်တဲ့ ခံစားချက်ကြောင့်ဖြစ်တာလည်းရှိတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဘာနေနေ တစ်ဖက်လူကိုမသနားခင် သူ့ခံယူချက်ဘယ်လိုဆိုတာအရင်ဆန်းစစ်သင့်တယ်။ ကိုယ်တိုင်နဲ့တစ်ဖက်လူမှာ အခြေနေ၂မျိုးကမတူနိုင်ဘူး။ တစ်ဖက်လူကိုသနားနေတဲ့အရာက ကိုယ့်မှာရှိပြီး သူ့မှာမရှိလို့သနားနေတာမျိုးလည်းဖြစ်နိုင်တယ်။

ဒါပေမဲ့ အဲ့ဒီတစ်ဖက်လူမှာကျ အဲ့ဒီအရာကမရှိလည်းဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့အခြေမျိုးလည်းရှိနိုင်တယ်။ ဥပမာ-ခင်ဗျားကပိုက်ဆံရှိတယ် ချမ်းသာတယ် ပြည့်ပြည့်စုံစုံနေရတယ်။ ဒါပေမဲ့ ခင်ဗျားသူငယ်ချင်းကသိပ်မရှိရှာဘူး။ တစ်နေ့စာတစ်နေ့လောက်ငအောင်စားပြီး ဘဝဆက်နေရတယ်။ စီးပွါးရေးလည်းခင်ဗျားတို့လောက်မကောင်းဘူး။

အဲ့တာကိုခင်ဗျားကသနားနေနိုင်တယ်။ ကိုယ့်သူငယ်ချင်းလည်းဖြစ်တော့။ ဒါပေမဲ့ ခင်ဗျားသူငယ်ချင်းက အဲ့ဒီပိုက်ဆံရှိပြည့်စုံနေတဲ့အခြေနေကြီးကိုမျှော်မှန်းပြီးနေနေတာလည်း ဟုတ်ချင်မှဟုတ်မယ်။ သူဒီအခြေနေမှာရောင့်ရဲတင်းတိမ်နေမယ် အေးချမ်းနေမယ် လိုချင်တပ်မက်စိတ်မရှိတာလည်းဖြစ်နေနိုင်တယ်။

ဒါကိုခင်ဗျားသွားပြီးသနားနေလည်းအပိုပဲ။ အဲ့ဒီအခြေနေမှာ ခင်ဗျားကိုယ်တိုင်က ပိုက်ဆံကြောင့်ပူလောင်ကြောင့်ကြနေမယ် ဒီထက်ပိုတိုးပွါးဖို့လောဘတွေနဲ့ ပင်ပင်ပန်းပန်းရှာနေရမယ်။ ဒါဆို ခင်ဗျား သူငယ်ချင်းကိုမသနားခင် ခင်ဗျားဘာသာအရင်သနား။

အဲ့လိုပဲပိုက်ဆံမှမဟုတ်ဘူး။ အခြေနေတိုင်းကိုတွေးလို့ရတယ်။ ကိုယ့်မှာရှိတဲ့အရာကို သူ့မှာ မရှိတိုင်း မသနားပါနဲ့။ သူ့အတွက်အဲ့ဒီအရာကလိုအပ်ချင်မှလိုအပ်နေလိမ့်မယ်။ အဲ့ဒီအစား ခင်ဗျားမှာရှိတဲ့အရာက ခင်ဗျားအတွက် ဘယ်လောက်ထိစိတ်အေးချမ်းမှုပေးလဲ ခင်ဗျားအဲ့ဒီအရာကိုရှိနေလို့ရော တကယ်ပဲပျော်ရွှင်စိတ်ချမ်းသာမှုရရဲ့လားတွေးပါ။ သူများတွေထက် ကိုယ့်ကိုကိုယ် ပိုစိတ်ဝင်စားကြည့်ပါ။

Find joy in your 'more' before pitying their 'less'.🍀

05/11/2025

Imposter Syndrome💭

သင်ဟာ ကိုယ်ရထားတဲ့ အောင်မြင်မှုတွေ၊ ရာထူးတွေကို ကိုယ်နဲ့ မထိုက်တန်ဘူးလို့ တွေးဖူးလား? ကိုယ်က အရည်အချင်းမရှိဘဲ ကံကောင်းလို့ အလွယ်နဲ့ရောက်လာတယ်လို့ ခံစားရပြီး သူများတွေပြောခံရမှာကိုကြောက်နေမိလား?

ဒါဆိုရင်တော့ သင်တစ်ယောက်တည်း မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒါကို Imposter Syndrome (Imposter Phenomenon) လို့ခေါ်ပါတယ်။

Imposter Syndrome ဆိုတာဘာလဲ🤔

ကိုယ်ဟာ တကယ်အရည်အချင်းရှိတဲ့လူ၊ အောင်မြင်တဲ့လူတစ်ယောက်ပေမဲ့ ကိုယ်ရတဲ့အောင်မြင်မှု၊ ချီးမြှင့်မှုတွေဟာ ကိုယ်တကယ်ထိုက်တန်တာမဟုတ်ဘူး လို့ခံစားနေတဲ့ စိတ်အခြေအနေတစ်မျိုးပါ။

ဒါဟာ စိတ်ရောဂါတစ်ခုမဟုတ်ဘဲ လူတော်တော်များများ (အထူးသဖြင့် အောင်မြင်မှု မြင့်မားသူတွေ၊ CEO တွေ၊ ဆရာဝန်တွေ၊ Ph.D ဘွဲ့ရတွေ) ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိတဲ့ ခံစားချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါဘာကြောင့်ဖြစ်ရတာလဲ❓

🔹 ပြီးပြည့်စုံမှုဝါဒီ (Perfectionism) ကြောင့်: အမှားသေးသေးလေးကိုမှ လက်မခံနိုင်ခြင်း။
🔹 မိသားစုကြီးပြင်းလာပုံ: အောင်မြင်မှုကို အရမ်းတန်ဖိုးထားတဲ့ ဒါမှမဟုတ်ဝေဖန်မှုများတဲ့ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ကြီးပြင်းလာရခြင်း။
🔹 ပတ်ဝန်းကျင်သစ်: အလုပ်သစ်၊ ကျောင်းသစ်၊ ရာထူးတိုးလိုမျိုးကိုယ်နဲ့မရင်းနှီးသေးတဲ့ပတ်ဝန်းကျင်အသစ်ကို ရောက်သွားချိန်။
🔹 ပြိုင်ဆိုင်မှုများသော ပတ်ဝန်းကျင်: အမြဲတမ်း နှိုင်းယှဉ်ခံနေရတဲ့ နေရာတွေမှာ အလုပ်လုပ်ရခြင်း။

Imposter Syndrome မှာ အဓိက ပုံစံ ၅ မျိုးရှိပါတယ်။ သင့်မှာ Imposter Syndrome ရှိနေပြီလို့ခံစားရရင် ဘယ်အမျိုးအစားနဲ့ ကိုက်ညီနေလဲ ကြည့်လိုက်ပါ👇🏻

🎯 The Perfectionist (ပြီးပြည့်စုံမှုဝါဒီ)

အလုပ်တစ်ခုရဲ့ ၉၉% မှန်ပြီး ၁% မှားသွားရင်တောင် အဲဒီအမှားတစ်ခုတည်းကိုပဲ အာရုံစိုက်ပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အရည်အချင်းမရှိဘူးလို့ သတ်မှတ်သူ ။

🦸 The Superhuman

အခန်းကဏ္ဍတိုင်း (အလုပ်၊ မိသားစု၊ သူငယ်ချင်း) မှာ အကောင်းဆုံးဖြစ်မှ၊ အများကြီးလုပ်နိုင်မှ တန်ဖိုးရှိတယ်လို့ ခံစားရသူ။ အနားယူရမှာကို စိတ်မလုံခြုံသူ။

🧠 The Natural Genius (မွေးရာပါ ပါရမီရှင်)

အရာရာကို ပထမအကြိမ်တည်းနဲ့ အလွယ်တကူ၊ မြန်မြန်ဆန်ဆန် တတ်မြောက်ရမယ်လို့ ယုံကြည်သူ။ တစ်ခုခုကို ကြိုးစားသင်ယူရရင် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မတော်ဘူး လို့ ထင်သူ။

👨‍💻 The Soloist (တစ်ကိုယ်တော်သမား)

အကူအညီတောင်းတာဟာ ရှုံးနိမ့်ခြင်း၊ အရည်အချင်းမရှိခြင်းလို့ ယူဆပြီး အရာရာကို တစ်ယောက်တည်း လုပ်မှ တန်ဖိုးရှိတယ်လို့ ခံစားရသူ။

📚 The Expert (ကျွမ်းကျင်သူ)

အလုပ်တစ်ခုမစခင် သတင်းအချက်အလက်အားလုံး၊ သင်တန်းအားလုံး တတ်မြောက်ထားမှ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အရည်အချင်းရှိတယ်လို့ လက်ခံသူ။ "ငါမသိသေးတာတွေ အများကြီးပဲ" ဆိုပြီး အမြဲတွေးနေသူ။

❗️ဒီခံစားချက်တွေကို ဘယ်လိုကျော်လွှားမလဲ….

ဒီခံစားချက်တွေက သင့်ကို အခွင့်အလမ်းကောင်းတွေ လက်လွှတ်သွားစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါတွေကို ကျော်လွှားဖို့အတွက် —

▪️ခံစားချက်ကို မျှဝေပါ: ဒီအကြောင်းကို ယုံကြည်ရတဲ့ သူငယ်ချင်း၊ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်၊ ဆရာသမားတွေကို ဖွင့်ဟတိုင်ပင်ကြည့်ပါ။ သူတို့လည်း ဒီလိုခံစားရဖူးကြောင်း ကြားသိရခြင်းက သင့်ကို အထီးကျန်မှုကနေ လွတ်မြောက်စေနိုင်ပါတယ်။

▪️အတွေးတွေကို စိန်ခေါ်ပါ: "ငါကံကောင်းလို့ပါ" ဆိုတဲ့ အတွေးဝင်လာတိုင်း "မဟုတ်ဘူး၊ ငါဒီအတွက် ကြိုးစားခဲ့လို့၊ ငါ့မှာ အရည်အချင်းရှိလို့" ဆိုပြီး ပြန်လည်ချေပပါ။

▪️အောင်မြင်မှုတွေကို မှတ်တမ်းတင်ပါ: ကိုယ်လုပ်ခဲ့တဲ့ အောင်မြင်မှုတွေ၊ ရခဲ့တဲ့ Positive Feedback တွေကို Success File တစ်ခုလုပ်ပြီး ချရေးထားပါ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သံသယဝင်လာတိုင်း ပြန်ဖတ်ပါ။

▪️နှိုင်းယှဉ်ခြင်းကို ရပ်တန့်ပါ: social media ပေါ်က လူတွေရဲ့ အကောင်းဆုံး ဖော်ပြမှုတွေနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့နောက်ကွယ်က ကြိုးစားမှု တွေကို မနှိုင်းယှဉ်ပါနဲ့။

▪️တိုးတက်မှုစိတ်ဓာတ် (Growth Mindset) မွေးမြူပါ: အမှားလုပ်မိတာကို "ငါမတော်လို့" လို့ မသတ်မှတ်ဘဲ "သင်ယူခွင့်ရလိုက်တာ" လို့ မြင်ပါ။

သင်ဟာ အရည်အချင်းရှိပါတယ်။ သင် ဒီနေရာနဲ့ ထိုက်တန်ပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့တန်ဖိုးကို ကိုယ်တိုင်အသိအမှတ်ပြုပါ။ 💖

#စိတ်ကျန်းမာရေး
#စိတ်ကျန်းမာရေး

01/11/2025

"Social Burnout" ဆိုတာဘာလဲ?
(လူတွေနဲ့ နေရတာ ဘာလို့ ရုတ်တရက် ပင်ပန်းသွားရတာလဲ)

ကျွန်တော်တို့အားလုံးမှာ "Social Battery" (လူမှုဆက်ဆံရေး စွမ်းအင်) ဆိုတာ ကိုယ်စီရှိကြပါတယ်။ ဒီ Battery က အားပြည့်နေတဲ့အခါ ကျွန်တော်တို့ဟာ လူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံစကားပြောရတာကို ပျော်ရွှင်တယ်၊ စွမ်းအင်အသစ်တွေ ရသလို ခံစားရတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဒီ Battery ကုန်ခမ်းသွားတဲ့အခါ "Social Burnout" ဆိုတဲ့ အခြေအနေကို ရောက်လာပါတယ်။ ဒါဟာ သင်က လူမုန်းတီးသူ (Anti-social) ဖြစ်သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သင့်ရဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းအင်တွေ ယာယီ ကုန်ခမ်းသွားတာပါ။

🔋 Social Burnout ရဲ့ လက္ခဏာတွေက ဘာတွေလဲ?

၁။ ရုတ်တရက် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း (Exhaustion)

အရင်က ပျော်ပျော်ပါးပါး လုပ်ခဲ့တဲ့ လူမှုရေးတွေ့ဆုံမှုတွေ (သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ တွေ့တာ၊ Party သွားတာ) က အခုဆို စိတ်ရောကိုယ်ပါ ပင်ပန်းစေတဲ့ အလုပ်တစ်ခုလို ဖြစ်လာတယ်။

၂။ အာရုံခံစားမှုပိုလွယ်လာပြီး အပြစ်မြင်လွယ်လာခြင်း (Heightened Sensitivity & Irritability)

လူတွေရဲ့ အသေးအဖွဲ အပြုအမူ၊ အကျင့်စရိုက်လေးတွေ (ဥပမာ၊ စကားပြောပုံ၊ အစားစားပုံ) က အရင်ကထက် ပိုပြီး သင့်ကို စိတ်အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေပါတယ်။ သင့်ရဲ့ "သည်းခံနိုင်စွမ်း Filter" (Tolerance Filter) က ပါးသွားတဲ့အတွက် အရင်ကဆို သတိမထားမိတဲ့ အရာတွေက အခုမှ မျက်စိထဲ ထင်းနေတာပါ။

၃။ လူတွေနဲ့ ကင်းကွာတယ်လို့ ခံစားရခြင်း (Social Alienation)

"ငါနဲ့ သူတို့နဲ့ ပုံစံမတူဘူး"၊ "ငါ ဒီအသိုင်းအဝိုင်းနဲ့ အံမဝင်ဘူး" ဆိုတဲ့ ခံစားချက်တွေ ပြင်းထန်လာပါတယ်။ ဒါဟာ သင့်ရဲ့ စိတ်က ပင်ပန်းနေလို့၊ တူညီတာတွေကို မရှာဖွေနိုင်တော့ဘဲ ကွဲပြားမှုတွေကိုပဲ ပိုပြီး အာရုံစိုက်မိနေတာပါ။

၄။ တစ်ယောက်တည်း နေချင်စိတ် ပြင်းပြခြင်း (Intense Need for Solitude)

ဒါဟာ အရေးကြီးဆုံး လက္ခဏာပါ။ သင့်ဦးနှောက်က Recharge လုပ်ဖို့ အချိန်တောင်းနေတာပါ။ ဖုန်းတစ်လုံးကို အားကုန်ခါနီး သုံးမရတော့သလိုပါပဲ။ သင့်စိတ်ကို အားပြန်ဖြည့်ဖို့ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်မှုနဲ့ တစ်ကိုယ်တည်းရှိနေတဲ့ အချိန် လိုအပ်နေတာပါ။

ဒါဟာ Personalityနဲ့လည်း ဆိုင်ပါတယ်

Introverts

သူတို့ရဲ့ Social Battery ဟာ တစ်ယောက်တည်း အေးဆေးနေမှ အားပြန်ပြည့်ပါတယ်။ လူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံခြင်းက စွမ်းအင်ကိုကုန်စေပါတယ်။ ဒါကြောင့် သူတို့က ပုံမှန် အားသွင်းချိန် လိုအပ်နေတာပါ။

Extroverts

သူတို့က လူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံခြင်းကနေ စွမ်းအင်ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ Extrovert တစ်ယောက်ဖြစ်ရင်တောင် အဆက်မပြတ် လူတွေနဲ့ တွေ့နေရရင်၊ အဓိပ္ပာယ်မရှိတဲ့ စကားတွေ အများကြီး ပြောနေရရင် သူတို့လည်း Burnout ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ဒီလိုခံစားနေရရင် ဘာလုပ်သင့်လဲ?

ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အပြစ်မတင်ပါနဲ့: သင်ဟာ အကျင့်မကောင်းသွားတာ၊ လူမဆန်ဖြစ်သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုရဲ့ သဘာဝတုံ့ပြန်မှုပါ။

"No" လို့ ပြောဖို့ သင်ယူပါ: ကိုယ့် Battery ကုန်နေမှန်းသိရင်၊ လူမှုရေး ဖိတ်ကြားမှုတွေကို မအားသေးလို့ပါ လို့ ယဉ်ကျေးစွာ ငြင်းဆန်ပါ။

(Quality Alone-Time) ဖန်တီးပါ: တစ်ယောက်တည်း နေတဲ့အခါ ကိုယ်တကယ်ကြိုက်တဲ့အရာ (စာအုပ်ဖတ်တာ၊ သီချင်းနားထောင်တာ၊ ပုံဆွဲတာ) ကို လုပ်ပြီး စိတ်ကို အနားပေးပါ။ Social Media သုံးခြင်းက တစ်ခါတစ်ရံ အနားပေးတာ မဟုတ်ဘဲ စိတ်ကို ပိုပင်ပန်းစေနိုင်တာကို သတိပြုပေးပါ။

ဘယ်သူတွေက ကိုယ့်ကို အားကုန်စေလဲ သတိပြုပါ: တချို့ (Energy Vampires) တွေနဲ့ တွေ့ဆုံခြင်းက တခြားလူတွေထက် သင့်စွမ်းအင်ကို ပိုစုပ်ယူစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကို သတိထားမိရင် သူတို့နဲ့ တွေ့ဆုံချိန်ကို ကန့်သတ်ပါ။

သင့်ရဲ့ စိတ်ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ပါ။ လိုအပ်တဲ့အခါ အားပြန်ဖြည့်ပါ။🔋✨

May you all live a life of well-being.🍀

#စိတ်ကျန်းမာရေး

29/10/2025

ADHD ဆိုတာဘာလဲ?

ADHD ရဲ့ long form ကတော့ Attention Deficit Hyperactivity Disorder (အာရုံစူးစိုက်မှု ချို့ယွင်းခြင်းနှင့် လှုပ်ရှားမှုလွန်ကဲခြင်း ရောဂါ) ကို ခေါ်တာ ဖြစ်ပြီး အဖြစ်များတဲ့ ဦးနှောက်အာရုံကြောဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးမှုပုံမမှန်ခြင်း (neurodevelopmental disorder) တစ်မျိုးဖြစ်ပါတယ်။

ဒါဟာ မွေးရာပါ မျိုးရိုးဗီဇ (genetics)၊ ဦးနှောက် ဖွဲ့စည်းပုံ (brain structure) နဲ့ ဦးနှောက်ထဲက ဓာတုပစ္စည်းများ (neurotransmitters) မျှတမှုနဲ့သက်ဆိုင်ပြီး ကလေးအရွယ်မှာ အများဆုံး တွေ့ရတတ်ပါတယ်။ မသိလိုက်ပဲ ကုသမှုမရှိရင်တော့ အသက်ရွယ်ကြီးသည်အထိလည်းပါသွားနိုင်ပါတယ်။

ADHD ဆိုတာ ကြီးမှ ဖြစ်လာတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ၊ ကလေးဘဝတည်းကရှိခဲ့ပြီး မသိသာခဲ့တာကြောင့် အရွယ်ရောက်မှ သိလာတာမျိုးဖြစ်ပါတယ်။ အချို့သူတွေကတော့ ကလေးဘဝမှာ စိတ်ပင်ပန်းမှုများများစားစားမရှိခဲ့ပဲ၊ မိသားစုက ပံ့ပိုးပေးမှုရှိတာကြောင့် မပြသခဲ့ပေမဲ့ အလုပ်ခွင်ရောက်လာတဲ့အခါ အလုပ်တာဝန်တွေနဲ့အတူ စိန်ခေါ်မှုများလာတာကြောင့် လက္ခဏာတွေ ပိုသိသာလာတတ်ပါတယ်။

ADHD မှာ အဓိကအဖြစ်များတဲ့ လက္ခဏာ (၃) ခု ကတော့ _

၁။ အာရုံမစိုက်နိုင်ခြင်း (Inattention)

▫️အလုပ်တစ်ခုခုလုပ်နေချိန်မှာ အာရုံစူးစိုက်ဖို့ ခက်ခဲခြင်း
▫️အသေးစိတ်အရာများကို သတိမမူမိခြင်း ဒါမှမဟုတ် ပေါ့ဆသော အမှားများ လုပ်မိခြင်း
▫️စကားပြောနေစဉ် ဒါမှမဟုတ် တစ်ခုခုကို နားထောင်နေစဉ် အာရုံပြန့်လွင့်နေခြင်း
▫️လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို စနစ်တကျ မလုပ်နိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြီးဆုံးအောင် မလုပ်နိုင်ခြင်း
▫️နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများတွင် မေ့လျော့တတ်ခြင်း
▫️ မျက်မှန်၊ သော့၊ ဖုန်းစတဲ့နေ့စဉ်သုံးနေကျ ပစ္စည်းများ မကြာခဏ ပျောက်ဆုံးခြင်း

၂။ လှုပ်ရှားမှုလွန်ကဲခြင်း (Hyperactivity)

▫️တစ်နေရာတည်းတွင် ငြိမ်ငြိမ်မထိုင်နိုင်ခြင်း၊ ပြာယာခတ်နေခြင်း
▫️ထိုင်ခုံမှ မကြာခဏ ထထွက်ခြင်း
▫️ ကလေးငယ်တွေဆိုရင် မသင့်လျော်တဲ့ နေရာများတွင် ပြေးလွှားခြင်း သို့မဟုတ် လူကြီးတွေဆိုရင်တော့ အလွန် ဂနာမငြိမ်ဖြစ်ခြင်း
▫️အမြဲတမ်း သွားလာ လှုပ်ရှားနေသူ ကဲ့သို့ ဖြစ်နေခြင်း
▫️အလွန်အကျွံ စကားများခြင်း

၃။ စိတ်လိုက်မာန်ပါ ပြုမူခြင်း (Impulsivity)

▫️မေးခွန်းမဆုံးမီ အဖြေကို အလောတကြီး ဝင်ဖြေခြင်း
▫️မိမိအလှည့်ကို မစောင့်နိုင်ခြင်း
▫️အခြားသူတွေရဲ့ စကား၊ လှုပ်ရှားမှုများတွင် ဖြတ်ပြောခြင်း၊ နှောင့်ယှက်ခြင်း
▫️အကျိုးဆက်ကို မစဉ်းစားဘဲ ချက်ချင်း ပြုမူခြင်းတွေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။

ကိုယ့်မှာဒီလိုအချက်တွေအနည်းငယ်တွေ့ရတိုင်းလည်း ADHD လို့တော့တပ်အပ်မပြောနိုင်ပါဘူး။ လူတိုင်းမှာအနည်းငယ်စီတွေ့ရတတ်စမြဲမို့ ဒါတွေက ကိုယ့်ရဲ့နေ့စဉ်ဘဝကိုပါနှောက်ယှက်နေပြီဆိုရင်တော့သက်ဆိုင်ရာ mental health counsellor ဒါမှမဟုတ် therapist တို့နဲ့ ဆွေးနွေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

May you all live a life of well-being.🍀

30/08/2025

မြန်မာဇာတ်ကားတွေထဲကအတိတ်မေ့ခြင်းနဲ့ လက်တွေ့ဘဝ 🧠

အတိတ်မေ့ရောဂါကို (amnesia) လို့ခေါ်ပြီးတော့ ၊ ပုံမှန်အားဖြင့် ဒီလိုအမျိုးအစားတွေတွေ့ရတတ်ပါတယ်။

1. Retrograde amnesia (အတိတ်မေ့ခြင်း)

Accident တစ်ခုခုမဖြစ်ခင်က အဖြစ်အပျက်တွေကို မေ့သွားတာမျိုးဖြစ်ပါတယ်။

ဥပမာ - accident မဖြစ်ခင် ဘယ်သူနဲ့ သွားတယ်၊ ဘာလုပ်တယ်ဆိုတာတွေလောက် မမှတ်မိတော့တာပါ။ ပုံမှန်အားဖြင့် တစ်လ / တစ်နှစ်အတွင်းကအဖြစ်ပျက်တွေ မေ့သွားတတ်ပါတယ်။

2. Anterograde amnesia (အနာဂတ်အတွက်သိမ်းမထားနိုင်ခြင်း)

accident ဖြစ်ပြီးနောက် အဖြစ်ပျက်အသစ်တွေကို မှတ်မိဖို့ ခက်ခဲနိုင်တာမျိုးဖြစ်ပါတယ်။

ဥပမာ – လူတစ်ယောက်နဲ့တွေ့ပြီး အတူစကားပြောခဲ့တာတွေကို မှတ်ဉာဏ်ထဲသိမ်းဆည်းမထားနိုင်ပဲ နောက်တစ်နေ့ပြန်မေ့သွားတတ်ပါတယ်

3. Psychogenic (functional) amnesia

တကယ်တမ်း ဦးခေါင်းထိခိုက်ခြင်းမရှိဘဲ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ trauma ကြောင့် အတိတ်ရဲ့တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို မေ့သွားတာမျိုးလည်း ရှိတတ်ပါတယ်။ များသောအားဖြင့် အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ နည်းနည်းချင်း ပြန်မှတ်မိလာတတ်ပါတယ်။

ဥပမာ – စစ်, သဘာဝဘေး, လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအကြမ်းဖက်မှု

ဦးနှောက်လုပ်ဆောင်မှုအစိတ်အပိုင်းတွေမှာဆို _

▪️ Hippocampus ထိခိုက်ရင် → အသစ်တွေမှတ်မရ (Anterograde amnesia)
▪️ Temporal lobe ထိခိုက်ရင် → အတိတ်ကို မေ့သွားတတ် (Retrograde amnesia)
▪️ Frontal lobe ထိခိုက်ရင် → Memory ကို recall လုပ်ဖို့ခက် (တိကျစွာ ပြန်ထွက်မလာ)
▪️ Amygdala ထိခိုက်ရင် → စိတ်ခံစားချက် (emotion) နဲ့ မှတ်ဉာဏ် (memory) ချိတ်ဆက်မှု ပျက်

လက်တွေ့ဘဝမှာ ဦးခေါင်းထိခိုက်မှု (brain injury) ကြောင့် အတိတ်မေ့သွားတာမျိုးက ဖြစ်နိုင်ပေမဲ့ ဇာတ်ကားထဲကလိုတော့ ကိုယ့်ကိုကိုယ်၊ မိသားစု၊ ချစ်သူ၊ သူငယ်ချင်းတွေအကုန်မေ့ပြီး အသစ်တစ်ယောက်ဖြစ်သွားတာကတော့ မရှိသလောက်ကိုရှားပါတယ်။

ရုပ်ရှင်တွေမှာက ခေါင်းကို ရိုက်မိတာလောက်နဲ့တင် ဖြစ်တတ်ပေမယ့် လက်တွေ့မှာ ဦးနှောက်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ထိခိုက်မှု (Traumatic Brain Injury - TBI) ကြောင့်သာ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။

ရုပ်ရှင်တွေမှာလို အတိတ်မေ့နေရင်းက နောက်တစ်ခါ ခေါင်းကို ရိုက်မိရင် (ဒါမှမဟုတ်) အထိအတွေ့တစ်ခုခုကြောင့် ရုတ်တရက် ပြန်သတိရသွားတာမျိုးက မရှိသလောက်ပါပဲ။

လက်တွေ့မှာ မှတ်ဉာဏ်တွေ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာဖို့က ကုသမှုနဲ့ ပြန်လည်သင်ယူမှု (neurological treatment နဲ့ rehabilitation) ကို လိုအပ်ပြီး ဖြည်းဖြည်းချင်းသာ ပြန်ကောင်းလေ့ရှိပါတယ်။ တစ်ခါတလေ မှတ်ဉာဏ်အစိတ်အပိုင်းတွေ ပြန်မရတာမျိုးလည်း ရှိတတ်ပါတယ်။

အတိတ်မေ့ပြီး လူသစ်၊ ဘဝသစ်နဲ့ နေထိုင်သွားတာမျိုးကလည်း လက်တွေ့နဲ့ မကိုက်ညီပါဘူး။ လူနာက ကိုယ့်အကြောင်း မသိတော့ရင်တောင် လူမှုဆက်ဆံရေး၊ စရိုက်၊ ဘာသာစကားစတာတွေကတော့ ကျန်နေတတ်ပါတယ်။

09/08/2025

တစ်ခုခုလုပ်နေရင်း ငါဒါကို တစ်နေရာရာမှာဖြစ်ဖူး/ကြုံဖူး ပါတယ်ဆိုပြီး ခံစားမိတာမျိုးဖြစ်ဖူးကြလား?

ဒါပေမဲ့ ခင်ဗျားတို့ အဖြစ်အပျက်တစ်ခုလုံးကြီးကိုတော့ အချိန်ခရီးသွားထားသလို ကြိုသိနေမှာမဟုတ်ပဲ လုပ်ပြီးခါကျမှသာ လုပ်ဖူးသလိုခံစားကြရမှာပါ။

ဒါကို Déjà vu လို့ခေါ်ပါတယ်။ ပြင်သစ်စကားလုံးကဆင်းသက်လာတာဖြစ်ပြီး “Already Seen” “အရင်ကမြင်ဖူးပြီးသား” လို့အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ Emile Boirac ဆိုတဲ့ French philosopher တစ်ဦးကမိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး စတင်အသုံးပြုခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

Deja vu ဘာလို့ဖြစ်လဲ?

သိပ္ပံနည်းကျ အတိကျ အတည်ပြုထားတာတော့ မရှိသေးပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ သုတေသနများအရ ဖြစ်နိုင်မယ့် သီအိုရီ တချို့ကို ပုံအောက်မှာ ပြောပြထားပေးပါတယ်။

31/07/2025

MBTI ဆိုတာဘာလဲ?
ဘယ်လိုပေါ်လာခဲ့တာလဲ?
ကိုယ့်ရဲ့ MBTI ကရော ဘာလဲ?

MBTI (Myers-Briggs Type Indicator) ဆိုတာလူတစ်ဦးရဲ့ စိတ်နေစိတ်ထား၊ အပြုအမူ၊ အကျင့်စရိုက်နဲ့ အတွေးအခေါ်ပုံစံတွေကို အမျိုးအစား (၁၆) မျိုးအထိ ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားတဲ့ စိတ်ပညာအခြေပြုစမ်းသပ်တဲ့နည်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

MBTI ပေါ်ပေါက်လာပုံကတော့ 1921 ခုနှစ်မှာ ဆွစ်လူမျိုး စိတ်ပညာရှင် Carl Jung က “Psychological Types” ဆိုတဲ့ စာအုပ်ကိုထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်။ Jung က လူသားတွေရဲ့စိတ်နေစိတ်ထားကို

1. စွမ်းအင် စုဆောင်းပုံ (Energy Direction)

▫️ E (Extrovert) – အပြင်လူမှုဆက်ဆံရေးတွေထဲကနေ စွမ်းအင်ရယူသူ

▫️ I (Introvert) – တိတ်ဆိတ်မှုနဲ့ ကိုယ်ပိုင်အချိန်ထဲကနေ စွမ်းအင်ရယူသူ

2. အချက်အလက်လက်ခံပုံ (Information)

▫️ S (Sensing) – လက်တွေ့အတွေ့အကြုံ၊အချက်အလက် စတဲ့အာရုံ၅ပါးအပေါ်အခြေခံသူ

▫️ N (Intuition) – ကိုယ့်စိတ်ရဲ့ အလိုလျောက်သိမြင်တဲ့ခန့်မှန်းချက်၊ ထင်မြင်ချက် အပေါ် အခြေခံသူ

(“မဖတ်ရမြဲတတ်သည်” စာအုပ်မှာ ဒီ၂မျိုးကိုတွက်ချက်သိနဲ့ ဝမ်းတွင်းသိ လို့ဖော်ပြသလိုပါပဲ)

3. ဆုံးဖြတ်နည်း (Decision)

▫️ T (Thinking) – ဉာဏ်ဆန်ဆန် စဉ်းစားပြီး အချက်အလက်ကို အခြေခံကာ Logic ကျကျ ဆုံးဖြတ်သူ

▫️ F (Feeling) – ကိုယ့်ရဲ့စိတ်ခံစားချက်နဲ့ နှလုံးသားအပေါ် အခြေခံပြီး ဆုံးဖြတ်သူ ဆိုပြီး ခွဲခြားဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

1940 ခုနှစ်မှ Jung ရဲ့ Theory ကို အခြေခံပြီး စိတ်ပညာရှင် Katharine Cook Briggs နဲ့သူမရဲ့သမီး Isabel Briggs Myers တို့က ပိုမိုတိကျစွာ ချဲ့ထွင်ကာ

နေထိုင်မှုပုံစံ (Lifestyle)

• J (Judging) – အစီအစဉ်တကျ တိတိကျကျဆုံးဖြတ်ရတာ နှစ်သက်သူ / well organized ဖြစ်သူ

• P (Perceiving) – အခြေပေါ်မူတည်ပြီး အပြောင်းအလဲတွေကို လက်ခံနိုင်သူ / flexible ဖြစ်သူ ဆိုတဲ့ အချက်တစ်ခုကို ထပ်မံပေါင်းထည့်ခဲ့ပါတယ်။

သူတို့ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်
အတွင်း အမျိုးသမီးတွေကို သင့်တော်တဲ့အလုပ်အကိုင်ရွေးချယ်ရာမှ အထောက်အကူဖြစ်စေဖို့ဖြစ်ပါတယ်။

E နဲ့ I မှ တစ်ခု ၊ S နဲ့ N မှ တစ်ခု ၊ T နဲ့ F မှ တစ်ခု ၊ J နဲ့ P မှ တစ်ခု ပေါင်းစပ်ပြီး အမျိုးအစား (၁၆) မျိုး ထွက်လာပါတယ်။ (ဥပမာ - INFJ, ENTP, ISTJ စသဖြင့်ပေါ့)

MBTI ဟာ တိကျတဲ့သိပ္ပံနည်းကျစမ်းသပ်မှုမဟုတ်ပေမယ့် လူမှုဆက်ဆံရေး၊ အလုပ်ခွင်နဲ့ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေပါတယ်။

ကိုယ့် MBTI ကိုဘယ်လိုသိနိုင်လဲ?

ကိုယ့်ရဲ့ MBTI အမျိုးအစားကိုသိဖို့ website တွေမှာ Personality test / MBTI test စသဖြင့် စစ်ဆေးမှုတွေလုပ်ကြည့်နိုင်ပါတယ် ။

https://wizzdo.org/my/personality/test
( ဒါကတော့ မြန်မာဘာသာနဲ့စစ်ကြည့်လို့ရတဲ့ website ပါ)

ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်ကတော့ စစ်ကြည့်တိုင်းအမြဲပြောင်းနေတာကတစ်ကြောင်း၊ မေးခွန်းတွေဖြေရတာခေါင်းရှုပ်တာကတစ်ကြောင်း ကြောင့်အထက်ကဖော်ပြထားတဲ့ 4 ချက်ကို အကျယ်တဝင့် လေ့လာပြီး ၊ ကိုယ်နဲ့ မှန်ကန်ကိုက်ညီတဲ့ တစ်ခုဆီကိုဆွဲထုတ်လိုက်ပါတယ်။

- တစ်ယောက်တည်းအေးဆေး နေရတာကြိုက်လို့ Introvert / I

- အချက်အလက်တွေဘာတွေမစဉ်းစားပဲ ကိုယ့်ရဲ့အလိုလျောက်သိမြင်တဲ့အပေါ်ယုံကြည်လက်ခံတဲ့တွက် intuition / N

- တစ်ခုခုဆို စိတ်ခံစားချက်ပေါ်အခြေခံပြီးပဲဆုံးဖြတ်တာများတာကြောင့် Feeling / F

- ပြီးတော့ ကိုယ်စီစဉ်ထားတဲ့ အတိုင်း တိတိကျကျ လုပ်ရတာကိုပိုသဘောကျတာကြောင့် Judging / J

ဆိုပြီးတော့ ကျွန်တော့် Personality ကို INFJ အဖြစ်သတ်မှတ်လိုက်ပါတယ်။
စာဖတ်သူတို့ရဲ့ MBTI ကရော ဘာတွေဖြစ်မလဲ?

မှတ်ချက် : ( တစ်ခုချင်းစီကိုအသေးစိတ်ကျကျသိချင်ရင်တော့ ဆရာ ရာဇာဝိဇယရေးတဲ့ မဖတ်ရမြဲတတ်သည် စာအုပ်ကို recommend ပေးပါတယ်။ မာတိကာရဲ့ မတူညီကြခြင်းများ ၂ နဲ့ ၃ မှာဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ် )

27/07/2025

လူသားဖြစ်တည်လာပုံအဆင့်ဆင့် 🦠→🧍

လူတွေဘယ်ကစဖြစ်လဲဆိုတာကိုသိဖို့ဆိုရင် သက်ရှိတွေဘယ်လိုစဖြစ်လာလဲဆိုတာကို ပြောရပါမယ်။ ဒီနေရာမှာ လေ့လာထားသမျှ သိပ္ပံနည်းကျ သီအိုရီတွေကိုအခြေခံပြီး ဖြစ်စဉ်အဆင့်ဆင့်ကို ပုံအောက်မှာတစ်ခုချင်းရှင်းပြပေးထားပါတယ်။

26/07/2025

သီချင်းနားထောင်ရင်း နှလုံးခုန်နှုန်း ပြောင်းလဲသွားတာသိပါသလား?🎧

သီချင်းနားထောင်တဲ့အခါ သင့်နှလုံးခုန်နှုန်းဟာ သီချင်းရဲ့ Beat နဲ့ လိုက်ပြီးပြောင်းလဲတတ်ပါတယ်။

မြန်ဆန်ပြီးတက်ကြွတဲ့ သီချင်းတွေဟာ နှလုံးခုန်နှုန်းကိုမြန်စေပြီး ဖြည်းညင်းငြိမ်သက်တဲ့ သီချင်းတွေကတော့ နှလုံးခုန်နှုန်းကို နှေးကွေးစေပါတယ်။

ဒါဟာ တေးဂီတရဲ့rhythm လှိုင်းတွေက အာရုံကြော အလိုအလျောက်လုပ်ဆောင်မှုစနစ်တွေကို (နှလုံးခုန်တာလို) လွှမ်းမိုးထိန်းချုပ်လို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် စိတ်ငြိမ်စေတဲ့ Calming music တွေဟာ အနားယူဖို့၊ အိပ်ပျော်စေဖို့ကို ကူညီပေးပြီး upbeat music တွေကတော့ လူကိုလန်းဆန်းတက်ကြွစေနိုင်တာဖြစ်ပါတယ်။

25/07/2025

တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ သားဖွားမှုနှုန်းကျဆင်းခြင်း 🤱

တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံဟာ ကမ္ဘာ့သားဖွားမှုနှုန်းအနိမ့်ဆုံးနိုင်ငံ တွေထဲကတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ 2023 ခုနှစ်မှာဆိုစုစုပေါင်းသားဖွားနှုန်း (TFR) 0.72 သာ ရှိခဲ့ပါတယ်။
(TFR 0.72 - အမျိုးသမီးတစ်ဦးလျှင် မွေးကင်းစ ကလေး 0.72 ယောက်သာ မွေးမည်ဟုခန့်မှန်းခြင်း)

လူဦးရေတိုးပွါးမှုတည်ငြိမ်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ 2.1 နှုန်းထက် သိသိသာသာ နိမ့်ကျနေတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုအခြေအနေမျိုးက စီးပွားရေး၊ အလုပ်အကိုင်အင်အားနဲ့ လူမှုဖူလုံရေးစနစ်တွေပေါ် ပြင်းထန်တဲ့သက်ရောက်မှုတွေရှိစေပါတယ်။

အဓိကအားဖြင့် အိမ်ရာစျေးနှုန်း မြင့်မားမှု၊ အလုပ်အကိုင်မတည်ငြိမ်မှု၊ လူငယ်များအတွက် ဝင်ငွေနည်းပါးမှုတွေကြောင့် ကလေးမွေးဖွားတာကို ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတစ်ခုလို ခံစားစေတာဖြစ်ပါတယ်။
တောင်ကိုရီးယားမှာ ကလေးပြုစုစောင့်ရှောက်ဖို့ကုန်ကျစရိတ်က အတော်လေးမြင့်မားပြီး ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး စတဲ့ ကုန်ကျစရိတ်တွေကို စိုးရိမ်ကြတာများပါတယ်။

ဒါ့အပြင် နေထိုင်မှုဘဝဟာ အလှည့်ပြောင်းမရှိပဲ အလုပ်နဲ့အိမ် အိမ်နဲ့အလုပ် ပဲဖြစ်နေပြီးအိမ်ထက် အလုပ်ခွင်မှာရှိနေရတဲ့ အချိန်ကပိုများကြပါတယ်။ ဒီလိုလုပ်ငန်းခွင်ဖိအားတွေကြောင့် အိမ်ထောင်ပြုဖို့ အချိန်နည်းပါးလာတာမျိုးလည်းဖြစ်ပါတယ်။
နောက်တစ်ချက်ကတော့ အမျိုးသမီးတွေအတွက်အလုပ်နှင့်မိသားစု ဟန်ချက်ညီမှု (Work-life balance) မရှိခြင်းကြောင့် ကလေးယူရမှာကို ရှောင်ကြတဲ့သူတွေပိုများလာတာဖြစ်ပါတယ်။

တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံဟာ ကမ္ဘာ့ပျမ်းမျှသက်တမ်းရှည်မှုအမြင့်ဆုံးနိုင်ငံ (High life expectancy) 3ခုထဲကတစ်ခုဖြစ်ပြီး မွေးဖွားနှုန်းနဲ့အိုမင်းနှုန်းက မမျှပဲ လူအို ဦးရေသာတိုးပွါးလာကာ လူငယ်ဦးရေနည်းပါးလာခဲ့ပါတယ်။
2030-2050 လောက်မှာ တောင်ကိုရီးယားရဲ့ လူဦးရေသုံးပုံတစ်ပုံ ဟာ အသက် 65 နှစ်အထက် ဖြစ်နေမယ်လို့လည်း UN ကခန့်မှန်းထားပါတယ်။

မွေးဖွားနှုန်းတက်စေဖို့ ကိုရီးယားအစိုးရက ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေ လုပ်ဆောင်လျက်ရှိပါတယ်။

ငွေကြေးထောက်ပံ့ခြင်း

- ကလေးမွေးဖွားပါက ကလေးတစ်ယောက်လျှင် ဝမ်၂ သန်း (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁,၅၀၀ ခန့်) ထောက်ပံ့ခြင်း (with additional monthly payment )

အလုပ်ချိန်လျှော့ချခြင်း

- အလုပ်ခွင်မှခေတ္တအနားယူပြီးကလေးစောင့်ရှောက်ခွင့် (Parental leave)ကို တိုးမြှင့်ပေးခြင်း (ဥပမာ - အဖေ ၃ လ၊ အမေ ၁ နှစ်)
- အလုပ်ချိန်လျှော့ချရန် ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းခြင်း (တစ်ပတ်ကို 52 နာရီ သာအလုပ်လုပ်ခွင့်)

ပညာရေး နှင့် ကျန်းမာရေး ကုန်ကျစရိတ် လျှော့ချခြင်း

- အစိုးရမှ အခမဲ့သူငယ်တန်းပညာရေး (Free kindergarten) နဲ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အထောက်အပံ့

လူမှုရေး စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ခြင်း

- ကလေး ၂ ယောက်ထက် ပိုမွေးရန် စည်းရုံးရေး လှုံ့ဆော်မှု
- လူငယ်များအား အိမ်ထောင်ပြုရန် အားပေးသည့် အစီအစဉ်များ (Dating support programs)

နိုင်ငံခြားသားများအား လက်ခံခြင်း

- လူဦးရေတိုးတက်ရန် နိုင်ငံခြားသား အလုပ်သမားများကို ဗီဇာ လွယ်ကူစွာပေးခြင်း

တောင်ကိုရီးယားအစိုးရ၏ ကြိုးပမ်းမှုတွေကြောင့် 2024ခုနှစ်မှာ 0.72 ကနေ 0.75 အထိအနည်းငယ် မွေးဖွားနှုန်းတက်ခဲ့ပေမဲ့ ယခုအချိန်ထိတော့ ကမ္ဘာ့သားဖွားမှုအနိမ့်ဆုံးနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအဖြစ် တည်ရှိနေဆဲဖြစ်ပါတယ်။

21/07/2025

Dimensions ဆိုတာဘာလဲ?

Dimensions ဆိုတာဟာအရာဝတ္ထုတစ်ခုရဲ့ တည်နေရာ၊ ပုံသဏ္ဍာန်၊ ရွေ့လျားမှုနဲ့ အချိန် ကိုဖော်ပြဖို့သုံးတဲ့အတိုင်းအတာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။
Dimensions 11 မျိုးရှိပါတယ်။ အဲ့ဒီထဲကမှ 5th Dimension အထိရှင်းပြသွားပေးပါမယ်။

1. Zero Dimension ( 0D) 🔴

ဒါကတော့ရှင်းပါတယ် အလျားအနံအမြင့် မရှိတဲ့ ( spot/point )အစက်ပျောက်လေးတစ်ခုပါပဲ။

2. One Dimension (1D) •———•

1D ကတော့ Line မျဉ်းဖြောင့် (အလျား or အနံ or အမြင့်) တစ်ခုတည်း သာရှိတဲ့ မျဉ်းတစ်ကြောင်းပါ။

3. Two Dimensions (2D) ⬜️

2D ကတော့ အလျားနဲ့ အနံ ပါဝင်ပါတယ်။
ဥပမာ - စတုရန်း၊ စက်ဝိုင်း လိုအရာမျိုးပါ
(A4 စာရွက် = length 21 cm × width 29.7 cm)

4. Three Dimensions (3D)📦

3D ဆိုတာကတော့ အလျား၊ အနံ ၊ အမြင့် သုံးခုလုံးပါဝင်တဲ့ အရာပဲဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ကမ္ဘာကြီးမှာ မြင်နေရတဲ့အရာမှန်သမျှဟာ 3D တွေပါပဲ။( ဥပမာ ရေခဲသေတ္တာ , အိမ် ,ထိုင်ခုံ, etc.)

5. Four Dimensions (4D = 3D space + Time)⏳

4D မှာ အချိန် (Time) ကိုအတိုင်းအတာတစ်ခုအနေနဲ့ထည့်သွင်းသုံးစွဲပါတယ်။ Einstein ရဲ့ Theory of Relativity မှာ အချိန်ကို spacetime ဆိုပြီး 3D နဲ့ပေါင်းစပ်ထားပါတယ်။

ဥပမာ : သင့်ရဲ့အိမ်ဟာ 3D အဆောက်အဦး ဖြစ်ပေမယ့်၊ အိမ်ရဲ့သက်တမ်း၊ ပြောင်းလဲမှုတွေ ကို ထည့်တွက်မယ်ဆို 4D ဖြစ်သွားပါတယ်။

4th Dimension မှာ ကျွန်တော်တို့ အားလုံးဟာ Time Travellersတွေလို့ပြောလို့ရပါတယ်။ စက္ကန့်တိုင်း စက္ကန့်တိုင်းတဖြည်းဖြည်းနဲ့ ရှေ့ဆက်သွားနေကြတာပါ။ အနာဂတ်ကို ခုန်ကျော်လို့လည်းမရသလို ၊ အတိတ်ကိုလည်းပြန်သွားလို့မရပါဘူး။

Interstellar ရုပ်ရှင်အထဲမှ 4D Concept :
Miller’s Planet မှာ 1 နာရီက Earth မှာ 7 နှစ် ဖြစ်ပါတယ်။(Gravity ဆွဲအားပြင်းမှုကြောင့် Time Dilation ဖြစ်ပေါ်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်)

6. Fifth Dimension 5D (4D + All possible Timelines _ဖြစ်နိုင်ခြေအားလုံး တစ်ပြိုင်နက်တည်ရှိခြင်း) 🪄

အချိန်ကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအဖြစ်တင်မဟုတ်ပဲ လမ်းစဉ်အများအပြားရှိတဲ့ နောက်တစ်ဆင့်အနေနဲ့မြင်ရတဲ့ Dimensionဖြစ်ပါတယ်။ အချိန် (time) ကို တည်နေရာ တစ်ခုလို သွားနိုင်၊ ပြန်နိုင်၊ ကြည့်နိုင်၊ရွေးချယ်နိုင် တဲ့ dimension ဖြစ်ပါတယ်။

Interstellar ရုပ်ရှင်ထဲမှာ ဇာတ်ဆောင် Cooper ဟာ Time ကို Space တစ်ခုလို ပြန်သွားလာနိုင်ပါတယ်။ ချက်ချင်း အနာဂတ်နဲ့ အတိတ်တွေကို တိုက်ရိုက်ထိတွေ့နိုင်ပါတယ်။

4D မှာ အချိန်ဟာ တစ်ဖြောင့်တည်း စီးဆင်းနေပါတယ်
(Past အတိတ် → Present ပစ္စုပ္ပန် → Futureအနာဂတ်)
5D မှာတော့ အချိန်ဟာ ကွေးညွတ်နိုင်တဲ့ မြေပုံလိုဖြစ်ပြီး၊ ရွေးချယ်နိုင်တဲ့ လမ်းကြောင်းများစွာ ရှိပါတယ်။

ဥပမာ :
သင်မနက်ခင်းတစ်ခုမှာ ကော်ဖီသောက်ခြင်း နဲ့ လက်ဖက်ရည်သောက်ခြင်း အကြား ရွေးချယ်မှုတစ်ခုဟာ သင့်ဘဝကို အဆုံးအဖြတ်ပေးနိုင်ပါတယ်။
ကော်ဖီရွေးချယ်လိုက်တဲ့ Timeline မှာ ဆရာဝန်ဖြစ်နေနိုင်ပြီး လက်ဖက်ရည်ရွေးချယ်လိုက်တဲ့ Timeline မှာကျတော့အဆိုတော်ဖြစ်နေနိုင်ပါတယ်။
ဒါဟာ5D ၏ အခြေခံသဘောတရား ဖြစ်ပြီးတော့၊ သင်၏ဆုံးဖြတ်ချက်တိုင်းဟာ မတူညီတဲ့ ဘဝတွေ ကမ္ဘာတွေကို ဖန်တီးနိုင်ပါတယ်။

လူတွေပြော”နေတဲ့ Time Travel / parallel universe တွေကို 5D Concept တစ်ခုအနေနဲ့ပြောလို့ရပါတယ်။

5D ဟာအချိန်တစ်ခုမှာရှိလာနိုင်တယ်ဆိုပေမဲ့အခုတော့ သီအိုရီအနေနဲ့ပဲ ရှိနေပါသေးတယ်။

Life Log- Inner & Outer Worlds

07/03/2026

15/11/2025

05/11/2025

01/11/2025

29/10/2025

30/08/2025

09/08/2025

31/07/2025

27/07/2025

26/07/2025

25/07/2025

21/07/2025

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category