25/12/2025
ဒိလ်မာမတ်က ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည် လုပ်ငန်းရှင် ၆ ဦးမှ တာကာငွေ သိန်း ၂၀ ညှစ်ယူ
MDN- ဒီဇင်ဘာ ၂၅ ရက်၊ ၂၀၂၅။
အသားထဲက လောက်ကောင်ဟု လူသိများသော စစ်ကောင်စီရဲ့ ဒလန် ဦး ဒိလ်မာမတ် ဆိုသူက ဘင်္ဂလားဒေ့ချ်နိုင်ငံ၊ ကော့စ်ဘာဇားခရိုင်၊ ဘာလူခါလီ ဒုက္ခသည်စခန်းအမှတ်(၉)ရှိ ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည် လုပ်ငန်းရှင် ၆ ဦးမှ တာကာငွေ သိန်း ၂၀ တိတိကို ငွေညှစ်ယူခဲ့တယ်လို့ ကာယကံရှင်တွေက ဆိုကြပါတယ်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ဘာလူခါလီ ဒုက္ခသည်စခန်းရှိ ကြိမ်ချောင်းစျေး (Bolibazar market)မှ ရိုဟင်ဂျာ ဆိုင်ရှင် ၆ ဦး ကို သွေးစုပ်ကောင်ဟု လူသိများသော ဒိလ်မာမတ် ဆိုသူက ဆင့်ခေါ်ပြီး ငါတို့က ရိုဟင်ဂျာလူထုအတွက် အလုပ်လုပ်နေတာ မင်းတို့လည်း ကြားသိမြင်နေရတယ်။ အလုပ်တွေ ဆက်လုပ်ဖို့အတွက် မင်းတို့ရဲ့ အကူအညီတွေ အင်မတန် လိုအပ်တယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ မင်းတို့ ရိုဟင်ဂျာ လုပ်ငန်းတွေက မဖြစ်မနေ ဖေးမကူညီရမယ်။ ငွေရေးကြေးရေးတွေနဲ့ မဖြစ်မနေ ကူညီပေးရမယ်။ ပေးကို ပေးရမယ် ဆိုပြီး ရိုဟင်ဂျာလုပ်ငန်းရှင် ၆ ယောက်ဆီကနေ ချက်ချင်း တာကာငွေ သိန်း ၂၀ ယူလိုက်ပါပြီဖြစ်ကြောင်း ကာယကံရှင်ကိုယ်တိုင်တွေက ပြောကြားခဲ့ချက်အရ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက MDN ကို ပြောတယ်။
ငွေညှစ်ခံရတဲ့ ရိုဟင်ဂျာ လုပ်ငန်းရှင်တွေမှာ
၁။ ဦး အာလီမျှ 👉 တာကာငွေ ၃ သိန်း
ဒုက္ခသည်စခန်းအမှတ်(၉)၊ ဘလောက် (C3)
၂။ ဦး မာမတ် ဆာလာမ် 👉 တာကာငွေ ၃ သိန်းခွဲ
ဒုက္ခသည်စခန်းအမှတ်(၉)၊ ဘလောက် (C10)
၃။ ဦး မာမတ်ရှား 👉 တာကာငွေ ၃ သိန်း
ဒုက္ခသည်စခန်းအမှတ်(၉)၊ ဘလောက် (C7)
၄။ ဦး ရှော်ခေါတ်အာလီ 👉 ၃ သိန်းခွဲ
ဒုက္ခသည်စခန်းအမှတ်(၉)၊ ဘလောက် (C9)
၅။ ဦး ဟာမီဒူရာဟ်မာန် 👉 တာကာငွေ ၃ သိန်းခွဲ
ဒုက္ခသည်စခန်းအမှတ်(၉)၊ ဘလောက် -(D3)
၆။ ဦး မူဟာမတ် အာလောမ် 👉 တာကာငွေ ၃ သိန်းခွဲ
ဒုက္ခသည်စခန်းအမှတ်(၉) (New arrival)
ဒိလ်မာမတ် ဆိုတာ ဘယ်သူလဲ။
==================
ဒိလ်မာမတ်ကို မသိသူ ၀.၁ ရာခိုင်းနှုန်းလောက် ရှိမယ်ထင်တယ်။ ရခိုင်ရော ရိုဟင်ဂျာပါ ၉၉.၉၉ ရာခိုင်နှုန်းခန့် သိသူများ ရှိမယ်လို့ ထင်တယ်။ မောင်တောမြို့ထဲက ရိုဟင်ဂျာပြည်သူတွေရဲ့ ပင်ရင်းကို သုတ်သင်ရှင်းလင်းခဲ့ပြီး ရိုဟင်ဂျာတွေဆီကနေ အနည်းဆုံး မြန်မာငွေ ၇,၀၀၀,၀၀၀,၀၀၀(သိန်းပေါင်း ခုနှစ်သောင်း)ထက်မနည်း သေနတ်ထောက် ဓားပြတိုက်လုယူပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ချ်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာသူပါ။ အသစ်ရောက်လာတဲ့ ရိုဟင်ဂျာ စစ်ရှောင်တွေက သူ့ကို ရရင် အရှင်လတ်လတ် သူ့အသားတွေကို ကိုက်စားတော့မယ်။
သူ့ကြောင့် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ရှာဖွေစုထားတဲ့ ဥစ္စာဓာနတွေကို ဆုံးရှုံးရခဲ့ပြီး တစ်ဖက်ဘဂ်လားဒေ့ချ်နိုင်ငံဖက်သို့ အသက်လုပြီး ထွက်ပြေးလာရလို့ပါ။
မောင်တောမြို့ခံရိုဟင်ဂျာတွေက သူ့ကို ဘာကြောင့် အသေမုန်းတာလဲ။
၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း ဒိလ်မာမတ် ဆိုသူက စစ်ကောင်စီနဲ့ ပူးပေါင်းကာ AA ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ဖို့ ဘင်္ဂလားဖက်မှ RSO တပ်ဖွဲ့ ၄၅ ယောက်ကို မောင်တောမြို့ထဲသို့ ခေါ်သွင်းခဲ့ပြီး အမိုးဖွင့်အကျဥ်းထောင်ကဲ့သို့ ပိတ်လှောင်ထားခံခဲ့ရတဲ့ မြို့ခံပြည်သူတွေကို သေနတ်ထောက်ပြီး အတင်းအဓ္ဓမ စစ်မှုထမ်းစေခဲ့တယ်။ အဲ့ချိန်မှာ မြို့ခံ ရိုဟင်ဂျာတွေ မြို့ပြင်ထွက်ပေါက်မရသလို တစ်ဖက်ဘဂ်လားဖက်သို့ ထွက်ပြေးဖို့ ထွက်ပေါက်လည်း မရရှိခဲ့ပါဘူး။ ၉၈ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရခိုင်ပြည်သူတွေ ၂ လအကြာခဲ့ကပင် လွတ်မြောက်နယ်မြေတွေဆီ ခိုလှုံနေခဲ့ကြပါပြီး။
အဲ့လိုမျိုးအခြေအနေမှာ ဒိလ်မာမတ်ဆိုသူက မောင်တော နခခ ၅ ရဲ့ တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် သူရိန်ထွန်းနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး မြို့ခံရိုဟင်ဂျာတွေကို စစ်မှုထမ်းစေခဲ့ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ရာ ရိုဟင်ဂျာလူငယ်တွေ ဟိုပြေးဒီပြေး တိမ်ရှောင်ခဲ့ရလို့ ပြည်သူ့စစ်သည်ကိစ္စ မအောင်မြင်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ရိုဟင်ဂျာ မြို့မိမြို့ဖတွေ၊ ရပ်လူကြီးတွေ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေ၊ ပညာတတ်လူငယ်တွေအပါအဝင် အိုလမအဖွဲ့တွေကို ဆင့်ခေါ်ပြီး ပါးရိုက်တာတွေ၊ ကန်ကျောက်တာတွေ၊ သေနတ်ထောက်ပြီး ခြိမ်းခြောက်တာတွေ ၊ ထည့်ပေါက်ထားတာတွေ စတဲ့ ပြစ်မှုကျူးလွန် ခဲ့တာကို မခံမရပ်နိုင်လို့ သားငယ်တွေကို စစ်မှုထမ်းစေခဲ့ရတယ်။
ဒါ့အပြင် စစ်မှုမထမ်းလိုတဲ့ မိဘတွေဆီက တစ်ယောက်စီက အနည်းဆုံး သိန်း ၅၀၀ ကျပ်စီ သေနတ်ထောက်ပြီး သူ လုယူခဲ့တယ်။ ဒိလ်မာမတ်က မြို့ခံရိုဟင်ဂျာလုပ်ငန်းရှင်ကြီးတွေဆီကနေ သိန်း ၅၀၀၀ ထက်မနည်း လုယူခဲ့တာရှိတယ်။ သိန်း ၅၀၀၀ မှ ၇၀၀၀ ကြား ယူခဲ့တာ ၇ ယောက် ရှိတယ်။ စာရင်းတွေ အတိအကျ ရှိပတယ်။ သူတွေရဲ့ လုံခြုံရေးအရ အမည်တွေကို မဖော်ပြနိုင်တာပါ။ သူက အနည်းဆုံးတော့ ၇,၀၀၀,၀၀၀,၀၀၀(သိန်းပေါင်း ခုနှစ်သောင်း) ကျော် ရရှိခဲ့တယ်။ သူက ဘီလျံနာသူဌေးကြီး ဖြစ်သွားပါပြီလို့ သတင်းရင်းမြစ်တခုက MDN ကို ပြောပြတယ်။
သူ့မှာ ရုံးခဲ့တယ်။ မောင်တောမြို့ ၊ ကညင်တန်းရပ်ကွက်ရှိ အ.ထ.က (၁)တွင် ရိုဟင်ဂျာသက်ကြီးရွယ်အိုမရွေး ခေါ်ယူပြီး နှစ်ထပ်ကျောင်းရဲ့ အပေါ်ထပ်တွင် နေ့ရောညပါ အစာရေစာပြတ်ပြီး ထည့်ပေါက်ခဲ့တယ်၊ ညှန်းပန်းနှိပ်စက်ခဲ့တယ်။ မြို့ထဲ ပိတ်မိခဲ့တဲ့ ရခိုင်ပြည်သူတွေကိုလည်း ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ကာ လူသားမဆန့်စွာ နှိပ်စက်ခဲ့တယ်။ AA ကလည်း မြို့ထဲရှိ လူနေရပ်ကွက်ပေါ်သို့ ဒရုန်းတွေနဲ့ ဗုံးကြဲချခဲ့မှုတွေ ၊ ရှော့တိုက်ဒုံးတွေ ပစ်ခတ်ခဲ့မှုတွေကြောင့် ရာနဲ့ချီ ရိုဟင်ဂျာတွေ အသက် ဆုံးရှုံးခဲ့ရတယ်။ ကြားထဲမှ စစ်ကောင်စီကလည်း လက်နက်ကြီးတွေ ပစ်ခတ်ခဲ့ပြီး AA ကို ထိုးချခဲ့တယ်။
တစ်ရက်နှစ်ရက် စစ်သင်တန်းပေးပြီး စစ်ကောင်စီတပ်တွေနဲ့အတူ
AA ကို တိုက်ခိုက်စေခဲ့တယ်။ ဒိလ်မာမတ်အဖွဲ့နဲ့ RSO တပ်တွေ မောင်တောမြို့မှ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ပြီးနောက် AA တပ်တွေ မြို့ထဲသို့ အလွယ်တကူ ဝင်ရောက်ပြီး စစ်ကောင်စီနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ဆိုကာ ရာနဲ့ချီ ရိုဟင်ဂျာလူငယ်တွေကို ဖမ်းဆီးပြီး လည်လှီးသတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်။
RSO က မောင်တောမြို့မှ ဆုပ်ခွာလာခဲ့ပြီးနောက် Jaliadwip ကျွန်းတွင် တပ်စွဲခဲ့ပြီး ဘင်္ဂလားဖက်ဖို့ အသက်လုပြီး ထွက်ပြေးလာတဲ့ ရိုဟင်ဂျာ စစ်ဘေးရှောင်တွေကို ဓားပြတိုက်ပြီး ရွှေ၊ ငွေတွေကို လုယူခဲ့တယ်။ ဒေသခံ ဘင်္ဂလီတွေကလည်း ဓားပြတိုက်ပြီး ရွှေ၊ငွေ တွေကို လုယူခဲ့တယ်။ တချို့လှေကိုတော့ သတင်းအစအန မရအောင် နစ်မြှပ်ခဲ့တယ်။ ရိုဟင်ဂျာတွေ နတ်မြစ်အတွင်းရှိ ငါးတွေအတွက် အစာဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ ရိုဟင်ဂျာစစ်ဘေးရှောင်တွေက ဆိုကြပါတယ်။
ဒိလ်မာမတ် က မောင်တောမြို့မှ သယ်ယူလာတဲ့ ပိုက်ဆံတွေကို သုံးပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ချ်နိုင်ငံရှိ ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေမှ မောလဝီတချို့ အပါအဝင် တိရိစ္ဆာဟု ခေါ်ရင် ငရဲမကျမယ့် ကိုယ်ကျိုးရှာတဲ့ ပညာတတ်လူငယ်တချို့ကို ငွေအင်အားဖြင့် ဝယ်ယူပြီး စခန်းအတွင်း လှုပ်ရှားနေတယ်။ သူများဆီက ငွေညှစ်ယူတာကို အကျင့်ပါသွားလို့ လက်ရှိတွင် ဒုက္ခသည်စခန်းအတွင်းမှ ငွေညှစ်ယူတာတွေ ပြန်လည် စတင်နေပါပြီလို့ အသစ်ရောက်ရှိလာတဲ့ ရိုဟင်ဂျာ စစ်ဘေးရှောင် တစ်ဦးက MDN ကို ပြောကြားခဲ့တယ်။
" ကဲ...ကြည့််...အိုရိုဟင်ဂျာတွေ... ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှာ ARSA က စစ်ကောင်စီနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး ရိုဟင်ဂျာ ၇ သိန်းကျော် ဘင်္ဂလားဖက်သို့ ထွက်ပြေးလာအောင် ကူညီပေးခဲ့တယ်။ မောင်တော၊ ဘူးသီးတောင်၊ ရသေ့တောင်မြို့နယ်မှာ ရိုဟင်ဂျာကျေးရွာတွေ မီးလောင်ပြင်ဖြစ်ပြီး တောတောင်ဖြစ်သွားတယ်။ ARSA ကြောင့် မောင်တောတောင်ပိုင်းနဲ့ မြောက်ပိုင်း ရိုဟင်ဂျာ ကင်းစင်နယ်မြေ ဖြစ်ကုန်ပြီ။ တစ်ဖန် ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း ဒိလ်မာမတ်အဖွဲ့(RSO) နဲ့ နော်ဘီဟူဆောင်းအဖွဲ့ ARA တို့ရဲ့ ကျေးဇူးကြောင့် မောင်တောမြို့နဲ့ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်မှ ရိုဟင်ဂျာတွေရဲ့ ပင်ရင်းတွေကိုတော့ သုတ်သင်ရှင်းလင်းခံရပြီး UNHCR ရဲ့ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်အရ ရိုဟင်ဂျာ ၁ သိန်းခွဲခန့် ဘင်္ဂလားဖက်သို့ ထပ်မံထွက်ပြေးရတယ်။
ရိုဟင်ဂျာအမည်ခံ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေက ရိုဟင်ဂျာတွေအတွက် ဘာတွေ လုပ်ပေးခဲ့လဲ။
၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း ARSA ကြောင့် ရိုဟင်ဂျာတွေရဲ့ သစ်ကိုင်းတွေ ခုတ်ဖြတ်ခံရခဲ့သလို ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း RSO နဲ့ ဒိလ်မာမတ်ကြောင့် ရိုဟင်ဂျာတွေရဲ့ ပင်ရင်းအမြစ်တွေ သုတ်သင်ရှင်းလင်းခံရခဲ့တာ မဟုတ်ပါလား။ ရိုဟင်ဂျာလူထုအား ကောင်းကျိုးမှုတွေ ပေးဖို့အတွက် ထူထောင်ခဲ့တာလား။ ဆိုးကျိုးမှုတွေ ပေးဖို့အတွက် ထူထောင်ခဲ့တာလား။ ဒုက္ခသည်စခန်းဟာ ရိုဟင်ဂျာတွေအတွက် အမြဲ နေထိုင်ရာ ဖြစ်နေပြီးလား။ ဘာကြောင့် ဘယ်သူတွေကြောင့် နေရပ်ပြန်ကိစ္စ မအောင်မြင်ခဲ့တာလဲ။ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေမှာ ၈ နှစ်ကျော်ကြာကြာ နေထိုင်ကြရတာ ဘာကြောင့်လဲ။ ယနေ့ထက်ထိ ဘယ်ရိုဟင်ဂျာ မိသားစုတစ်စုမှ တရားဝင် နေရပ်ပြန်ခွင့်ရခဲ့တာ ရှိပါလား။ ဦးနှောက်တွေ ရှိသူတိုင်း စဥ်းစားနားလည်တတ်တယ်။ AA က ရိုဟင်ဂျာ ကျေးရွာတွေကို သိမ်းယူပြီး ရခိုင်ရွာသစ်တွေ ဖန်တီးပေးနေတာ ဒီရိုဟင်ဂျာအမည်ခံ လက်နက်ကိုင်တွေက ဘာတွေ လုပ်နေလဲ။ AA က မြို့နယ် ၁၅ ခုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ရခိုင်တွေအား နေရာချပေးကာ ရခိုင်ပြည်သူတွေရဲ့ ထောက်ခံမှု ယုံကြည်မှု ရရှိနေစဥ် ဒီရိုဟင်ဂျာအမည်ခံ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေ ဘာတွေ လုပ်နိုင်ခဲ့လဲ။ ရိုဟင်ဂျာလူထုကို ကောင်းကျိုးတွေ ပေးဖို့အတွက် ထူထောင်ခဲ့တာ လား။ သူတွေ အကျိုးစီးပွားတွေအတွက် ထူထောင်ခဲ့တာလား။ ကိုယ်ဟာကိုယ် စဥ်းစားကြည့်ပါ”လို့ ရိုဟင်ဂျာပညာတတ်လူငယ်တွေ က သံသယဖြင့် မေးခွန်းထုတ်နေကြပါတယ်။
မောင်တောကို စစ်ကောင်စီ ထိန်းချုပ်ထားစဉ် RSO ကို စစ်ကောင်စီ ဗိုလ်မှူးချုပ်သူရိန်ထွန်းက လက်နက်ထောက်ပံ့ပေးပြီး လှုပ်ရှားခွင့်ပြုထားချိန် ဒိလ်မာမတ်က ကြီးလေးတဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေကို ပေါ်ပေါ်ထင်ထင် ကျူးလွန်ခဲ့ပါတယ်။ ရိုဟင်ဂျာစီးပွားရေးသမားတွေရဲ့ ငွေကြေးနဲ့ လက်ဝတ်ရတနာတွေကို တစ်အိမ်ဝင်တစ်အိမ်ထွက် အကျပ်ကိုင် ရယူနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ အမည်မဖော်လိုကြတဲ့ လုပ်ငန်းရှင် တစ်ဒါဇင်နီးပါးဆီကနေ ငွေကျပ်သန်းချီ ရွှေပိဿာနဲ့ချီ ဒိလ်မာမတ်က ခြိမ်းခြောက် ရယူခဲ့ပါတယ်။ မောင်တောမှာ RSO ရဲ့ အရပ်သားတွေကို သတ်ဖြတ်မှု၊ ခြိမ်းခြောက်မှု၊ ပြန်ပေးဆွဲငွေညှစ်မှုနဲ့ စစ်ကောင်စီအတွက် စစ်သားစုဆောင်းပေးမှုတွေအတွက် ဒိလ်မာမတ်က တာဝန်အရှိဆုံးဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော် ဒိလ်မာမတ်ကို စွပ်စွဲပြစ်တင်မှုတွေ ပေါ်ပေါ်ထင်ထင် ထုတ်မပြောရဲကြပါဘူး။
