21/11/2025
မိဘမေတ္တာ "အဆိပ်" မဖြစ်ဖို့ သတိထားစရာ အချက် (၃) ချက်🚨
၁။ကလေး ကိုယ်စား အကုန်လုံး လိုက်လုပ်ပေးခြင်း
ချစ်ခြင်းမေတ္တာနှင့်အစစအရာရာ ကူညီပေးခြင်းဟာ
မတူညီပါဘူး။
❌ မှားယွင်းတဲ့ လုပ်ဆောင်မှု
အဝတ်အစားဝတ်တာ၊ ကျောပိုးအိတ်ထဲ ပစ္စည်းထည့်တာကအစ ကလေးကိုယ်တိုင် လုပ်နိုင်တဲ့ အသေးအမွှားကိစ္စတွေကိုပါ အချိန်ကုန်သက်သာအောင်၊ ပုံပျက်ပန်းပျက် မဖြစ်အောင် မိဘက လိုက်လုပ်ပေးနေခြင်း။
ကလေး ကျရှုံးမှာကြောက်လို့၊ အမှားမဖြစ်စေချင်လို့ အမြဲတမ်း အတားအဆီးတွေကို ရှင်းပေး နေခြင်း
ဒီလိုလုပ်ခြင်းဟာ ကလေးရဲ့ "ကိုယ်တိုင် လုပ်နိုင်စွမ်း" (Self-Efficacy) ကို ဖျက်ဆီးလိုက်သလိုပါပဲ။ ကလေးဟာ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးတတ်တဲ့စိတ်၊ ပြဿနာတစ်ခုကို ကိုယ်တိုင်ဖြေရှင်းတတ်တဲ့ တာဝန်ယူစိတ် မရှိဘဲ "ဘယ်အရာမဆို မေမေ/ဖေဖေ လုပ်ပေးလိမ့်မယ်" ဆိုတဲ့ အားကိုးစိတ်သာ ကြီးစိုးသွားပါလိမ့်မယ်။
ဒါကြောင့်ကလေးကို ကိုယ်တိုင်လုပ်ဖို့ အခွင့်အရေးပေးပါ။ အမှားလုပ်ရင်တောင် စိတ်မပျက်စေဘဲ "နောက်တစ်ခါ သေချာစဉ်းစားပြီး ပြန်ကြိုးစားပါ" လို့ အားပေးပါ။
၂။ အရာရာကို အပေးအယူနဲ့ လုပ်ခိုင်းခြင်း (Bribing Habit)
ကလေးကို အလုပ်တစ်ခုခု လုပ်ခိုင်းရာမှာ ဆုပေးစနစ် (Reward System) ကို မှားယွင်းစွာ အသုံးပြုခြင်းပါ။
❌ မှားယွင်းတဲ့ လုပ်ဆောင်မှု
ဒီနေ့ စာကျက်ရင်၊ ကစားစရာ အသစ် ဝယ်ပေးမယ်။
အိမ်စာလုပ်ပြီးရင် မင်းကြိုက်တဲ့ ဂိမ်း အကြာကြီး ဆော့ခွင့်ပေးမယ်။
ထမင်းကုန်အောင်စားရင် မုန့်ဖိုး နှစ်ဆပေးမယ်။
ဒီလိုအပြင်ပန်း လှုံ့ဆော်မှု (Extrinsic Motivation) ကို အလွန်အကျွံ အသုံးပြုခြင်းဟာ ကလေးရဲ့ အတွင်းစိတ် လှုံ့ဆော်မှု (Intrinsic Motivation) ကို ပျောက်ကွယ်သွားစေပါတယ်။ကလေးဟာ စာလုပ်တာ၊ သန့်ရှင်းရေးလုပ်တာ စတဲ့ အပြုအမူတွေကို ကောင်းမွန်တဲ့ အလေ့အကျင့် သို့မဟုတ် တာဝန် အဖြစ် မမြင်တော့ဘဲ၊ တစ်ခုခုရဖို့အတွက် လုပ်ရတဲ့ အလုပ် တစ်ခုအဖြစ်သာ မြင်လာပါတော့တယ်။ တစ်ချိန်ချိန်မှာ ဆုမရတော့ရင် အလုပ်လုပ်တော့မှာ မဟုတ်ပါဘူး။
ဒါကြောင့်မိဘတွေအနေနဲ့"စာကျက်ခြင်းက ဗဟုသုတတွေ တိုးစေတယ်၊ ဒါမင်းရဲ့ အနာဂတ်အတွက် ကောင်းတယ်" စသဖြင့် အလုပ်ရဲ့ တကယ့်တန်ဖိုးကို ရှင်းပြပီး ဆုရချင်ရင် အမြဲတမ်း ပစ္စည်းမဟုတ်ဘဲ ချီးမွမ်းစကား၊ မိသားစုနဲ့ အတူတူ အချိန်ပေးခြင်းမျိုးကို ရွေးချယ်ပါ။
၃။ လူကြားထဲမှာ အပြစ်တင် ဆုံးမခြင်း သို့မဟုတ် နှိုင်းယှဉ် ပြောဆိုခြင်း။
လူမှုပတ်ဝန်းကျင်မှာ ကလေးရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေမယ့် စကားတွေ ပြောဆိုခြင်းဟာ စိတ်ဒဏ်ရာကို အလွယ်တကူ ဖြစ်စေပါတယ်။
❌ မှားယွင်းတဲ့ လုပ်ဆောင်မှု
"ဒီကောင်လေးကတော့ ဘယ်တော့မှ အိမ်စာ အချိန်မီ မလုပ်ဘူး" လို့ တခြားသူတွေကို ရယ်မောပြောဆိုခြင်း။
"မင်းရဲ့ အစ်ကို/အစ်မ/သူငယ်ချင်းက ကြိုးစားတယ်၊ မင်းကတော့... " ဆိုပြီး မောင်နှမ/သူငယ်ချင်းချင်း နှိုင်းယှဉ် ပြောဆိုခြင်း။
လူတွေရှေ့မှာပဲ အကျိုးအကြောင်း မရှင်းပြဘဲ အော်ဟစ် ဆူပူ ဆုံးမခြင်း။
ကလေးတွေဟာ လူကြီးတွေလိုပဲ ဂုဏ်သိက္ခာ (Dignity) ကို အလွန်တန်ဖိုးထားပါတယ်။
လူကြားထဲမှာ အပြစ်ဖော် ဆုံးမခံရခြင်းကြောင့် ကလေးဟာ ရှက်ရွံ့စိတ်၊ အဖေအမေအပေါ် မကျေနပ်စိတ် နဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို တန်ဖိုးထားစိတ် ကျဆင်းခြင်း ကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။
နှိုင်းယှဉ်ပြောဆိုခြင်းဟာ မနာလိုစိတ်၊ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းနဲ့ မိသားစုဝင် အချင်းချင်း မသင့်မမြတ် ဖြစ်ခြင်းတွေကို ဖန်တီးပေးပါတယ်။ ကလေးတစ်ဦးချင်းစီရဲ့ ထူးခြားတဲ့ စွမ်းရည်တွေကို အသိအမှတ်ပြုဖို့ ပျက်ကွက်စေပါတယ်။
ဒါကြောင့်ဆုံးမစရာရှိရင် နှစ်ဦးတည်း သီးသန့် ပြောဆိုပါ။ ကလေးရဲ့ အပြုအမူကိုသာ ဝေဖန်ပါ၊ ကလေးရဲ့ ပင်ကိုယ် စရိုက်ကို ပစ်မှတ်မထားပါနှင့်။(ဥပမာ: "မင်း တော်တော် ဆိုးတာပဲ" အစား "ဒီအပြုအမူက မကောင်းဘူး")။
ကလေးကို ချစ်တာ၊ မြတ်နိုးတာဟာ အမှန်ပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဒီအချစ်ကို "သူ့ဘဝ သူ ရပ်တည်နိုင်အောင် သင်ပေးခြင်း" ဆိုတဲ့ ပုံစံနဲ့ ဖော်ပြလိုက်မယ်ဆိုရင် ကလေးအတွက် ရေရှည်မှာ အကောင်းဆုံး ဖြစ်စေမှာပါ။
#သားသားမီးမီးတို့အတွက်