20/08/2026
ရန်ကုန်မြို့လယ်က သမိုင်းဝင် ရိုးကုန်တိုက် (Rowe & Co. Ltd.)
ရန်ကုန်မြို့၏ ကိုလိုနီခေတ်အမွေအနှစ်များထဲတွင် တစ်ချိန်က လူသိများကျော်ကြားခဲ့သည့် နေရာတစ်ခုမှာ ရိုးကုန်တိုက် (Rowe & Co. Ltd.) ဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် မြို့ပြအမွေအနှစ် တစ်ခုအဖြစ်သာ ကျန်ရှိနေသော်လည်း အတိတ်ကာလတွင် ရန်ကုန်မြို့၏ ခေတ်မီမှုနှင့် လူနေမှုပုံစံကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သော အထင်ကရကုန်တိုက်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
ကိုလိုနီခေတ်နောက်ခံ ဝတ္ထုများတွင် “ရိုးတိုက်” ဟူသော အမည်ကို မကြာခဏ တွေ့ဖူးကြသူများ ရှိကြမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်က ဘိလပ် (ဗြိတိန်) မှ တင်သွင်းလာသော ကုန်ပစ္စည်းများ၊ ပရိဘောဂများ၊ လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများနှင့် အဆင့်မြင့်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများကို ရိုးကုန်တိုက်တွင် ဝယ်ယူရရှိနိုင်ခဲ့သည်။
ရိုးကုန်တိုက်သည် ကုန်သွယ်ရေးနေရာတစ်ခုသာမက ဗြိတိသျှအရာရှိများ၊ ဥရောပတိုက်သားများနှင့် မြို့ပေါ်လူတန်းစားများ လာရောက်အပန်းဖြေ၊ တွေ့ဆုံရာ နေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုခေတ်က ရန်ကုန်မြို့၏ ခေတ်မီလူနေမှုဘဝကို ဖော်ပြပေးနိုင်သည့် အထင်ကရနေရာတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်။
ရိုးကုန်တိုက်၏ တည်နေရာမှာ ဘားလမ်းထိပ် (ယနေ့ မဟာဗန္ဓုလပန်းခြံလမ်း) နှင့် ဒါလဟိုဇီလမ်းမ (ယနေ့ မဟာဗန္ဓုလလမ်း) ထောင့်၊ မြို့တော်ခန်းမအနီး ဖြစ်သည်။ အဆိုပါနေရာသည် ရန်ကုန်မြို့လယ်၏ အချက်အချာကျသော နေရာတစ်ခုဖြစ်ပြီး လမ်းတစ်ဖက်ခြမ်းတွင် ဧမာနွေလဘုရားကျောင်း၊ ကြေးနန်းရုံးကြီး၊ Fytche Square (ယနေ့ မဟာဗန္ဓုလပန်းခြံ) နှင့် အနီးအနားတွင် ဆူးလေဘုရားတို့ တည်ရှိကြသည်။
မှတ်တမ်းများအရ ရန်ကုန်တွင် ပထမဆုံး ရိုးကုန်တိုက်ကို ၁၈၆၆ ခုနှစ်တွင် မဂိုလမ်း (ယနေ့ ရွှေဘုံသာလမ်း) တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်း မြို့လယ်ရှိ အဆောက်အဦးကြီးကို ၁၉၁၀ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်ဟု သိရသည်။
ထိုအဆောက်အဦးတွင် ထိုခေတ်ကာလက အလွန်ခေတ်မီသော ဓာတ်လှေကားများနှင့် မျက်နှာကျက်ပန်ကာများ ထည့်သွင်းတပ်ဆင်ထားခဲ့သလို၊ လေ၀င်လေထွက်ကောင်းစေရန် အထူးတည်ဆောက်ထားသဖြင့် ရန်ကုန်မြို့၏ အဆင့်မြင့်ဆုံး အဆောက်အဦးများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
ယင်းခေတ်က ရိုးကုန်တိုက်၏ အဆင့်အတန်းနှင့် ကျော်ကြားမှုကြောင့် လန်ဒန်မြို့၏ နာမည်ကျော် Harrods ကုန်တိုက် နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကာ “Harrods of the East” ဟုပင် တင်စားခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအချိန်က ဗြိတိသျှအင်ပါယာ၏ အရှေ့တိုင်းဒေသတွင် ရိုးကုန်တိုက်သည် ထင်ရှားသော သင်္ကေတတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်နိုင်ခဲ့သည်။
Rowe & Co. Ltd. သည် ရန်ကုန်တွင်သာမက မန္တလေး၊ ပုသိမ်၊ မော်လမြိုင်၊ ထားဝယ် စသည့် မြို့များတွင်လည်း ကုန်တိုက်ခွဲများ ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ အရေးပါသော ကုန်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
တစ်ချိန်က လူသိများကျော်ကြားခဲ့သော ရိုးကုန်တိုက်၏ အဆောက်အဦးဟောင်းသည် ရန်ကုန်မြို့၏ ကိုလိုနီခေတ်သမိုင်းနှင့် ရှေးဟောင်းမြို့ပြယဉ်ကျေးမှုကို ပြန်လည်သတိရစေသော အမွေအနှစ်တစ်ခုအဖြစ် ကျန်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။
Photo Credit - Philip Thornton
BSB - Behind Stories of Burma
Post by App
