12/07/2026
Г.Занданшатар ба Монгол Ардын Нам 2027: 45.5 хувь бол ялалт биш
Таамагт бус, шалгуулдаг туршлагад тулгуурлах стратеги
Улс төрд нэг түгээмэл эндүүрэл бий. Өнөөдрийн шуугианыг маргаашийн үнэн гэж боддог.
2027 оны Ерөнхийлөгчийн сонгууль өнөөдөр хэн сошиалд олон харагдаж байгаагаар шийдэгдэхгүй. Харин хэн өнгөрсөн туршлагаа бодит үр дүн, хариуцлага болгон харуулж чадах вэ гэдгээр шийдэгдэнэ.
Г.Занданшатарын хувьд энэ асуулт бүр ч чухал. Түүнд төрийн ажлын туршлага бий. Харин тэр туршлага олон нийтэд давуу тал болж харагдах уу, эсвэл “Том ахын дүү” гэсэн эргэлзээг улам бататгах уу? Гомбожавын Занданшатар Одонгийн Цогтгэрэл Tsogtgerel Odon Uchral Nyam-Osor
Өнөөдрөөс 2027 оны стратеги эхэлнэ.
Одоогоор Г.Занданшатар албан ёсны нэр дэвшигч биш. УИХ-д суудалтай нам дангаараа эсвэл хамтран нэр дэвшүүлж, Сонгуулийн ерөнхий хороо бүртгэн үнэмлэх олгосны дараа л хуулийн утгаар нэр дэвшигч болно.
45.5 хувь гэж юу вэ?
MDA-ийн гурван нэр дэвшигчтэй нөхцөлт тооцоонд Г.Занданшатар 45.5 хувийн дундажтайгаар эхний байрт гарсан.
Тоо бол сайхан. Гэхдээ тоог тайлбаргүй орхивол төөрөгдөл болно.
Г.Занданшатарын эхний байрт орох магадлал 49.6 хувь. Таамгийн 95 хувийн хүрээ нь 3.9–97.1 хувь. Ийм өргөн хүрээтэй тооцоо ялалтыг батлахгүй. Харин тодорхой бус байдал асар өндөр байгааг хэлнэ.
Загварын өнгөрсөн сонгуулиуд дээрх дундаж алдаа 14.3 нэгж хувь. Эхний байрт орсон нэр дэвшигчийг зөв тодорхойлсон үзүүлэлт 73 хувь (MDA, 2026).
Товчхондоо, 45.5 хувь бол рейтинг биш. Ялалтын баталгаа бүр ч биш. Одоогийн хэдэн таамаг үнэн хэвээр байвал гарч болох нэг хувилбар.
Нэр дэвшигчдийн жагсаалт өөрчлөгдвөл тоо өөрчлөгдөнө. Шинэ санал асуулга орж ирвэл өөрчлөгдөнө. Ирц, хоосон болон хүчингүй саналыг тооцвол бас өөрчлөгдөнө.
Загварын хэлж буй хамгийн үнэн үг нь “Г.Занданшатар ялна” биш. Харин “өрсөлдөөн нээлттэй байна” гэдэг дүгнэлт юм.
Олон намын сонгуулийг динамик загвараар тооцох боломжтой. Гэхдээ түүхэн үр дүн, өнөөгийн санал асуулга, нэр дэвшигчдийн бүрэн жагсаалт болон тодорхой бус байдлыг хамтад нь авч үзэх ёстой (Kang & Oh, 2024; Stoetzer et al., 2019).
Сонгууль тоон дээр биш, цаг үе дээр болдог
2025 оны зургаадугаар сард Г.Занданшатар 34 дэх Ерөнхий сайдаар томилогдов. 2026 оны гуравдугаар сарын 27-нд өөрийн хүсэлтээр чөлөөлөгдөв. Гуравдугаар сарын 30-нд Н.Учрал 35 дахь Ерөнхий сайд боллоо.
Ингээд Монгол Улс есөн сарын дотор гурав дахь Ерөнхий сайдтай болов (Монгол Улсын Их Хурал, 2025; 2026a; 2026b; Reuters, 2026).
Энэ зуур иргэдийн амьдрал хүндэрсээр.
2026 оны тавдугаар сарын инфляц 11.2 хувь хүрэв. Монголбанкны 1,848 иргэнийг хамруулсан судалгаанд оролцогчдын 73 хувь нь ирэх 12 сард үнийн өсөлт улам нэмэгдэнэ гэж хүлээжээ. Улаанбаатарын иргэдийн 12 сарын инфляцын хүлээлт 9.9 хувь байв. Ажил эрхлэлт, эдийн засгийн өсөлт, төгрөгийн ханшийн талаарх хүлээлт ч өөдрөг биш байна (Монголбанк, 2026; ҮСХ, 2026).
Тэгэхээр 2027 онд амьжиргааны өртөг, төрийн тогтвортой байдал, авлига, хариуцлага хүчтэй сэдэв болж мэднэ.
“Болж мэднэ” гэж байгаа нь учиртай. Өнөөдрийн асуудлыг жилийн дараах сонгуулийн гол сэдэв гэж шууд зарлаж болохгүй. Монгол дахь институцийн итгэлцэлд намын харьяалал, авлигын талаарх үнэлгээ, ардчиллын чанарын ойлголт нөлөөлдөг. Гэхдээ өмнөх үеийн судалгаагаар 2027 оны сонгогчийг шууд тайлбарлах боломжгүй (Jacob & Schenke, 2020).
Тиймээс сэдвээ таах биш, өөрчлөлтийг нь тогтмол хэмжих ёстой.
Нэгдүгээрт: Намын санал бол хүний итгэл биш
Одоогийн загварын дүн өмнөх намын дэмжлэгт мэдрэг байна. Харин Г.Занданшатарын өнөөгийн хувийн эерэг болон сөрөг үнэлгээ бүрэн тусгагдаагүй.
МАН-ын дэмжлэг өндөр байна гэдэг нь Г.Занданшатарын хувийн рейтинг мөн гэсэн үг биш.
Тиймээс эхлээд дөрвөн зүйлийг мэдэх шаардлагатай:
Г.Занданшатарт санал өгөхөд бэлэн байгаа суурь дэмжлэг;
түүнийг ямар ч нөхцөлд дэмжихгүй хэсгийн хэмжээ;
намын рейтингээс давж эсвэл дутуу байгаа хэмжээ;
хоёр дахь шатанд бусад нэр дэвшигчийн сонгогчдод хүлээн зөвшөөрөгдөх байдал.
45.5 хувийг сурталчлахаасаа өмнө энэ дөрвөн тоог мэдэх хэрэгтэй.
Хоёрдугаарт: Намтар бол ажлын тайлан биш
Г.Занданшатар санхүү, эдийн засгийн боловсролтой. Банк, Монголбанк, Засгийн газар, гадаад харилцаа, парламентын түвшинд ажилласан. 2009–2012 онд Гадаад харилцааны сайд, 2019–2024 онд УИХ-ын дарга байв (Монгол Улсын Их Хурал, n.d.).
Энэ бол урт намтар. Гэхдээ урт намтар өөрөө үр дүн биш.
Олон жил өндөр албан тушаал хашсан хүний өмнө нэг л асуулт ирнэ: “Тэгээд яг юу өөрчилсөн юм бэ?”
Үүнд ерөнхий үгээр хариулж болохгүй. Гол ажлуудыг:
хэрэгжсэн;
хэсэгчлэн хэрэгжсэн;
хэрэгжээгүй
гэж ангилсан “Нээлттэй ажлын түүх” хэрэгтэй. Шийдвэр нь юу байв, төсөв нь хэд байв, үр дүн нь юу болов, юу нь бүтсэнгүй, хариуцлагыг хэн хүлээх вэ гэдгийг эх сурвалжтай харуулна.
Алдаагаа нуусан намтар сурталчилгаа болно. Алдаагаа тайлбарласан намтар хариуцлага болно.
Туршлага дангаараа давуу тал биш. Тайлагнаж чадвал давуу тал.
Гуравдугаарт: Нэг байр суурь, шинэчлэгддэг асуудлууд
Үндэсний түвшинд олон арван мессеж хэрэггүй. Гурван ойлголт хангалттай:
Эв нэгдэл. Хууль ёс. Хариуцлага.
Харин иргэдийн тулгамдсан асуудлын жагсаалт тогтмол шинэчлэгдэнэ. Өнөөдөр инфляц байж болно. Маргааш эрчим хүч, ажилгүйдэл, авлигын шинэ хэрэг эсвэл гадаад бодлогын асуудал гарч ирж болно.
Нэг удаагийн санал асуулга, нэг өдрийн сошиал шуугианаар гол сэдэв сонгохгүй. Давтан судалгаагаар өндөр ач холбогдолтой гарч, бодит статистикаар батлагдсан асуудлыг л үндсэн агуулга болгоно.
Сурталчилгаа ид шид биш. АНУ-ын ерөнхий сонгуулийн 49 туршилтыг нэгтгэсэн судалгаагаар кампанит харилцааны дундаж ятгах нөлөө маш бага гарсан. Энэ нь Монголд яг адил үр дүн гарна гэсэн үг биш. Харин муу гүйцэтгэлийг олон сурталчилгаагаар нөхөж болдоггүйг сануулна (Kalla & Broockman, 2018).
Дөрөвдүгээрт: Сошиал бол Монгол Улс биш
Сошиалд хамгийн чанга ярьж байгаа хэсэг нийт сонгогчдыг төлөөлөх албагүй. Их Британийн төлөөлөх судалгаагаар Facebook болон Twitter-ийн хэрэглэгчид нийт хүн амаас нас, боловсрол, улс төрийн оролцоогоороо ялгаатай байжээ (Mellon & Prosser, 2017).
MDA-ийн үүрэг нь сошиалын шуугиан бүрийг улс төрийн чиглэл болгоход бус, олон нийтийн хандлага үнэхээр өөрчлөгдөж байгаа эсэхийг цаг тухайд нь танихад оршино.
Монголын 2017 оны сонгуульд хуурамч мэдээлэл, цахим популизм, үндэс угсаагаар ялгаварласан агуулга бодлогын хэлэлцүүлгийг шахаж байсныг судалгаа тэмдэглэсэн (Tserenjamts, 2018). Монголын хэвлэл мэдээлэл улс төр, бизнесийн нөлөөлөлд орох эрсдэлтэйг өөр нэг судалгаа харуулсан (Baasanjav et al., 2024).
Ийм орчинд илүү их сурталчилгаа бус, илүү их ил тод байдал хэрэгтэй.
Эцэст нь
MDA-ийн 45.5 хувь Г.Занданшатарыг баталгаатай тэргүүлэгч болгохгүй. Харин өнөөгийн мэдээлэл хангалтгүй, өрсөлдөөн нээлттэй байгааг харуулж байна.
Гол эрсдэл нь түүнд онцгойрох эерэг дүр байхгүй байгаа нь хангалттай өөрчлөлт хийж чадаагүй улс төрч гэж харах хандлага.
Үүнийг хиймэл шинэ дүрээр засахгүй. Нэмээд хэдэн пост бичсэнээр ч засахгүй. Харин шалгуулж болох ажлын түүх, Ерөнхийлөгчийн бодит бүрэн эрх, хэрэгжээгүй ажилдаа өгсөн үнэн тайлбар, хүлээсэн хариуцлагаар өөрчилж болно.
2027 оны нотолгоонд суурилсан стратеги гэдэг нь таамгийг үнэн мэт ярихыг хэлэхгүй.
Нөхцөл өөрчлөгдөх бүрд дүгнэлтээ шинэчилж чаддаг байхыг хэлнэ.
Ашигласан эх сурвалж
Baasanjav, U., Nielsen, P. E., & Myagmar, M. (2024). Patronage media in post-communist Mongolia. Central European Journal of Communication, 17(2), 247–267. https://doi.org/10.51480/1899-5101.17.2(36).573
Jacob, M. S., & Schenke, G. (2020). Partisanship and institutional trust in Mongolia. Democratization, 27(4), 605–623. https://doi.org/10.1080/13510347.2019.1711060
Kalla, J. L., & Broockman, D. E. (2018). The minimal persuasive effects of campaign contact in general elections: Evidence from 49 field experiments. American Political Science Review, 112(1), 148–166. https://doi.org/10.1017/S0003055417000363
Kang, S., & Oh, H.-S. (2024). Forecasting South Korea’s presidential election via multiparty dynamic Bayesian modeling. International Journal of Forecasting, 40(1), 124–141. https://doi.org/10.1016/j.ijforecast.2023.01.004
MDA. (2026). Монгол Улсын 2027 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн эхний шатны нөхцөлт таамаг: Загварын оношилгооны дотоод тайлан [Нийтлэгдээгүй дотоод тайлан].
Mellon, J., & Prosser, C. (2017). Twitter and Facebook are not representative of the general population. Research & Politics, 4(3), 1–9. https://doi.org/10.1177/2053168017720008
Stoetzer, L. F., Neunhoeffer, M., Gschwend, T., Munzert, S., & Sternberg, S. (2019). Forecasting elections in multiparty systems: A Bayesian approach combining polls and fundamentals. Political Analysis, 27(2), 255–262. https://doi.org/10.1017/pan.2018.49
Tserenjamts, M. (2018). Digital populism and the social media impact on the 2017 Mongolian presidential election. In Political change (pp. 81–92). Konrad-Adenauer-Stiftung.
![[2026-6] МАН-ын үйл ажиллагааны талаарх олон нийтийн хандлага](https://img5.medioq.com/453/560/122206489604535605.jpg)
![[2026-6] АН-ын үйл ажиллагааны талаарх олон нийтийн хандлага](https://img4.medioq.com/053/560/122206489190535605.jpg)
![[2026-6] УИХ-ын үйл ажиллагааны талаарх олон нийтийн хандлага](https://img4.medioq.com/053/560/122206489070535605.jpg)
![[2026-6] Олон нийтэд үзүүлэх нөлөөллийн индекс](https://img3.medioq.com/253/560/122206103282535605.jpg)
![[2026-6] Олон нийтийн сүлжээний хандлагын сентимент](https://img3.medioq.com/253/560/122206098452535605.jpg)
