Su Myat Phyo

10/01/2026

ဖေ့စ်ဘုတ် (Facebook) စာမျက်နှာထက်မှာ တွေ့နေရတဲ့ ပို့စ်တချို့က ကျွန်တော့်ရင်ကို နင့်ခနဲ ဖြစ်စေတာ အမှန်ပဲ။ အသက်အရွယ်အားဖြင့် "အဘိုး" လောက် ရှိနေတဲ့ ဥရောပသား၊ အမေရိကန် အဖိုးကြီးတွေနဲ့ တွဲရိုက်ထားတဲ့ ပုံတွေကို ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားစွာ တင်ပြီး "အနောက်တိုင်းသား ယောက်ျားတွေကမှ တကယ့် အိမ်ထောင်ဖက်ကောင်း၊ မြန်မာယောက်ျားတွေထက် အဆများစွာ သာတယ်" ဆိုပြီး ပြောဆိုနေကြတဲ့ မြန်မာမိန်းကလေးတချို့ကို တွေ့နေရလို့ပါ။ သူတို့ကတော့ "ဒါ အချစ်ပါ" လို့ ပြောကြလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘေးကကြည့်နေတဲ့ ကျွန်တော်တို့ မြန်မာယောက်ျားလေးတွေရဲ့ မျက်လုံးထဲမှာတော့ ဒါဟာ ကိုယ့်နှမတစ်ယောက်ကို ငွေကြေးအာဏာနဲ့ အဝယ်ခံလိုက်ရသလို ခံစားရတယ်။

ဒါက အနောက်တိုင်းသားတွေနဲ့တင် ပြီးသွားလားဆိုတော့ မဟုတ်ပြန်ဘူး။ အခု ၂၀၂၆ မှာ ခေတ်စားလာတာက တစ်မျိုး။
အာရှတိုက်သားချင်းတူတဲ့ ဂျပန်တို့၊ ကိုရီးယားတို့ဘက်ကို အကြည့်ရောက်လာကြပြန်ပြီ။ "အိုပား" တွေ၊ "ဆာကူရာ" မြေက လူတွေဆိုရင် ဘာမဆို အထင်ကြီးနေကြတယ်။ ဂျပန်မှာ၊ ကိုရီးယားမှာ သွားရောက် လုပ်ကိုင်နေကြတဲ့ မြန်မာအမျိုးသမီးငယ်လေးတွေတချို့ ဟိုက နိုင်ငံသားတွေနဲ့ အိမ်ထောင်ကျတာကို "ဘဝအောင်မြင်မှု" တစ်ခုလို ပြောနေကြတာ ကြားရတယ်။ ဟိုဘက်နိုင်ငံက အမျိုးသားတွေက အသက်ကြီးသည်ဖြစ်စေ၊ ရုပ်ရည် အဆင်မပြေသည်ဖြစ်စေ "နိုင်ငံခြားသား" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်တစ်ခုတည်းနဲ့ နှမတို့ရဲ့ စံနှုန်းတွေကို လျှော့ချပေးလိုက်ကြတာလား။

တချို့နှမတွေက ပြောကြတယ်။ "မြန်မာယောက်ျားတွေက အသုံးမကျဘူး၊ ရှေးရိုးစွဲတယ်၊ နိုင်ငံခြားသားတွေကမှ တကယ့် လေဒီဖာစ့် (Lady First)" တဲ့။
ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော် မေးချင်တာက... နှမတို့ အထင်သေးနေတဲ့ "မြန်မာယောက်ျား" ဆိုတာ ဘယ်သူ့ကို ပြောတာလဲ။
တိုင်းပြည်အတွက် တရားမျှတမှုနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ရရှိအောင် အသက်နဲ့ရင်းပြီး ကြိုးပမ်းနေကြတဲ့ သူတွေကို ပြောတာလား။ သေချာ ပြန်ကြည့်ပါဦး။ ကျွန်တော်တို့ဟာ အိမ်ဦးခန်းမှာ ထိုင်နေတဲ့ ယောက်ျားတွေ မဟုတ်တော့ပါဘူး။ မီးဖိုချောင်ထဲမှာ ဝင်ချက်ပြုတ်နေကြသလို၊ နှမတို့ရဲ့ အဝတ်အစားတွေကို လျှော်ဖွပ်ပေးဖို့လည်း ဝန်မလေးတော့တဲ့ ခေတ်လူငယ်တွေပါ။ ဒီလို ခေတ်ကာလ ဆိုးကြီးထဲမှာ အမေအို၊ အဖွားအိုတွေကစလို့ ညီမလေး၊ သမီးလေးတွေအဆုံး မိသားစုတစ်ခုလုံးရဲ့ တာဝန်ကို ပခုံးနဲ့ထမ်းပြီး နှမတို့နဲ့အတူတူ ဘဝကို ရုန်းကန်နေကြတာ ဘယ်သူတွေလဲ။ အနောက်တိုင်းသားတွေမှ ဂရုစိုက်တတ်မှု ရှိတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ဆီမှာလည်း သူတို့နဲ့ တန်းတူ၊ တခါတလေ သူတို့ထက်တောင် သာလွန်တဲ့ ခေတ်မီစိတ်ဓာတ်နဲ့ ဂရုစိုက်တတ်မှုတွေ ရှိနေပါတယ်ဗျာ။

သူတို့ဆီမှာ "ငွေကြေး" ရှိမယ်ဆိုရင်၊ ကျွန်တော်တို့ဆီမှာ "နားလည်မှု" ရှိပါတယ်ဗျ။ နှမတို့ ဝမ်းနည်းတဲ့အခါ၊ အိမ်ကိုလွမ်းတဲ့အခါ... ဘာသာစကားမတူတဲ့ သူစိမ်းတစ်ယောက်က နှမတို့ရဲ့ နှလုံးသားကို ဘယ်လောက် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း နားလည်ပေးနိုင်မှာလဲ။ ဒါ့အပြင် ဘာသာတရားချင်း မတူရင် လောကအမြင်လည်း ကွဲပြားစမြဲပါ။ သူတို့ရဲ့ မျက်လုံးနဲ့ မြင်တဲ့ ကမ္ဘာနဲ့ နှမတို့ ဗုဒ္ဓဘာသာအဆုံးအမအောက်မှာ ကြီးပြင်းလာတဲ့ ဘဝအမြင်က ထပ်တူကျဖို့ ခဲယဉ်းပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ကတော့ နှမတို့ရဲ့ မျက်နှာကို ကြည့်လိုက်တာနဲ့ ဘာလိုနေလဲဆိုတာ သိတဲ့ "သွေးတူ သားတူ" တွေပါ။
မြန်မာယောက်ျားတွေကို အထင်မသေးလိုက်ပါနဲ့။ ကျွန်တော်တို့ဟာ ကမ္ဘာ့အလယ်မှာ မျက်နှာမငယ်ရအောင် ကြိုးစားနေကြတဲ့၊ နှမတို့နဲ့ တန်းတူ လျှောက်လှမ်းချင်တဲ့ ယောက်ျားကောင်းတွေပါ။
နိုင်ငံခြားသားကို ယူတာ အပြစ်မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ "မြန်မာယောက်ျားတွေက ညံ့တယ်" ဆိုတဲ့ စိတ်နဲ့ ကိုယ့်လူမျိုးကို ကျောခိုင်းတာကတော့ ကိုယ့်သိက္ခာကို ကိုယ်တိုင် ချနင်းသလို ဖြစ်နေပြီ။ သူများဆီက ပြောင်လက်နေတဲ့ ကျောက်တုံးကို မက်ပြီး၊ ကိုယ့်ဆီက သွေးရောင်လွှမ်းနေတဲ့ ပတ္တမြားစစ်စစ်တွေကိုတော့ အမှိုက်လို သဘောမထားကြပါနဲ့လို့... စေတနာနဲ့ သတိပေးပါရစေ နှမတို့ရယ်။

Kyaw Tun

10/01/2026

10/01/2026

ရှမ်းမလေး

Su Myat Phyo


゚

#မြန်မာ

10/01/2026

‎နီကိုလပ်စ် ဝင်တန် သည် ၁၉၃၈ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် အသက် ၂၉ နှစ်သာ ရှိသေးသော်လည်း စကိတ်နှင်းလျှောစီးအားလပ်ရက်ကို ပယ်ဖျက်၍ ပရက်ဂ်မြို့ (ချက်ကိုစလိုဗားကီးယား )သို့ ထွက်ခွာလာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ပရက်ဂ်တွင် ဂျူးမိသားစုပေါင်းများစွာသည် နာဇီတို့၏ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုမှ လွတ်မြောက်ရန် နိုင်ငံနယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ကာ ထွက်ပြေးခိုလှုံ‌နေကြသည်။ သူရောက်ရှိချိန်တွင် စစ်ဘေးဒဏ်နှင့် နီးကပ်လာနေသည်။ ကလေးများသည် လူထူထပ်နေသော ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် အလွန်အမင်း အန္တရာယ်ကျရောက်နေသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။
‎
‎ဟိုတယ်တစ်ခုအတွင်းရှိ စေတနာ့ဝန်ထမ်းအုပ်စုငယ်တစ်ခုနှင့် ပူးပေါင်း၍ ဝင်တန်သည် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းကို စတင်ခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ချက် ကင်ဒါထရန်စပို့ (Czech Kindertransport) အမည်ဖြင့် ကျော်ကြားခဲ့သည်။ သူသည် ကလေးများစာရင်း ပြုစုခဲ့သည်၊ ဓာတ်ပုံများ ရိုက်ကူးခဲ့သည်၊ ရန်ပုံငွေများ ရှာဖွေခဲ့သည်၊ ကလေးများကိုမွေးစားမည့် ဗြိတိသျှလူမျိုးမိသားစုများကို ရှာဖွေခဲ့သည်၊ စာရွက်စာတမ်းများ အတုပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အာဏာပိုင်များအားလည်း လာဘ်ထိုးခဲ့သည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ် မတ်လမှ ဩဂုတ်လအတွင်း သူသည် ကလေး ၆၆၉ ဦးကို ဗြိတိန်သို့ သယ်ဆောင်ရန် ရထား ၈ စီး စီစဉ်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် စီစဉ်ထားသော နဝမမြောက်ရထားမှာမူ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်စတင်ချိန်တွင် မထွက်ခွာနိုင်ခဲ့သဖြင့် ထိုကလေးအများစုသည် နောက်ပိုင်းတွင် သေဆုံးခဲ့ရသည်။
‎
‎စစ်ပြီးခေတ်တွင် ဝင်တန်သည် သူ၏လုပ်ရပ်များကို အလွန်ရှားရှားပါးပါသာ ပြောခဲခဲ့သည်။ နှစ်ပေါင်း ၅၀ နီးပါးကြာပြီးနောက် ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် သူ၏ဇနီးသည် အိမ်ခေါင်မိုးထပ်ခိုးဆောင်တွင် မှတ်တမ်းစာအုပ်တစ်အုပ်ကို တွေ့ရှိခဲ့ရာ၊ ထိုမှတ်တမ်းတွင် ကယ်ဆယ်ခံခဲ့ရသော ကလေးများ၏ အမည်များနှင့် မှတ်တမ်းများ ပါဝင်နေသည်။ BBC အစီအစဉ်တစ်ခုက ပရိတ်သတ်အများအပြားသည် ၎င်းတို့၏အသက်အတွက် သူ့အား ကျေးဇူးတင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြပြီးနောက်ပိုင်းတွင် သူ၏ဇာတ်လမ်းသည် လူသိများလာခဲ့သည်။
‎
‎နောက်ပိုင်းတွင် ဝင်တန်သည် ဆာဘွဲ့ခံအဖြစ် ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရပြီး ကမ္ဘာအနှံ့ အသိအမှတ်ပြုခံခဲ့ရသော်လည်း သူသည် သူလုပ်ခဲ့သည်မှာ အထူးအဆန်းတစ်စုံတစ်ရာ မဟုတ်ဟူ၍ အမြဲတမ်းပင် တစ်စွန်းတစ်စ ငြင်းဆိုခဲ့သည် — သူလုပ်ခဲ့သည်မှာ မှန်ကန်သည်ဟု သူယုံကြည်သောအရာမျှသာ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။

Su Myat Phyo

#နာဇီ #ဟိုလိုကောစ့်

10/01/2026

တရုတ်နိုင်ငံ လီကျား‌ချောင်မြို့ရှိ နေအိမ်တစ်ခု၌ သံလှောင်အိမ်အတွင်းတွင် ခြေချင်းခတ်ခံထားရသော ဝူယွမ်ဟောင်သည် သူ့အမေပြုလုပ်ကျွေးမွေးသည့် အစားအစာကို စားနေပုံ။ ( ၂၀၁၃ခုနှစ်၊ မေလ ၂၄ရက် )
‎
‎ကလေးတစ်ယောက်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ပြစ်မှုအတွက် ဝူအား မိဘနှစ်ပါးမှ ရိုးရှင်းစွာ တည်ဆောက်ထားသည့် သံလှောင်အိမ်ထဲတွင် ခြေချင်း‌ခတ်ထားပြီး ၁၁နှစ်ကြာ ပိတ်ပင်ထားခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ခုနှစ်အစောပိုင်းက ဝူသည် အနီးအနားရှိ ရွာတစ်ရွာမှ ကလေးတစ်ယောက်ကို ရိုက်နှက် သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီးနောက် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရကာ ဒေသခံအချုပ်ခန်းအတွင်း ထည့်သွင်းခံခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် စိတ်ရောဂါခံစားနေရကြောင်း ရောဂါသေချာပေါက် ရှိကြောင်း အတည်ပြုခံရပြီး ပြစ်မှုဆိုင်ရာ တာဝန်ယူမှုမှ ကင်းလွတ်ခွင့်ရခဲ့သည်။ သူအား ချုပ်နှောင်မှု(ထောင်)မှ လွှတ်ပေးပြီးနောက် မိဘနှစ်ပါးမှ အိမ်၌ သံချောင်းများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော သံလှောင်အိမ်အတွင်း သူ့အား ထည့်သွင်းထားခဲ့ကြသည်။ ထိုသံလှောင်အိမ်သည် အလျား ၁.၈ မီတာ ၊ အနံ ၁ မီတာနှင့် အမြင့် ၁.၅ မီတာ ရှိသည်။
‎


‎ #တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ