06/06/2026
Oyebisi B. Oluseyi Pe G7 Lati Mu Idajọ Ati Isokan Wa Ni Apejọ Paris C7
Paris, France - 5 June 2026
Oludari Agba ti Ajo Agbaye ti Awọn Ajọ ti kii ṣe ti Ijọba ni Nigeria (NNNGO), Oyebisi Babatunde Oluseyi ti pe awọn oludari G7 lati kọja ọrọ ẹnu ati lati gbe igbesẹ to daju lati gbeja eto ajọṣepọ orilẹ-ede pupọ (multilateralism), lati yi ipinnu gige iranwọ sẹhin, ati lati daabobo aaye iṣẹ fun awọn ara ilu (civic space).
Ni kutukutu oni, nigba ti o n sọ ọrọ pataki rẹ ni Igbejako Ibẹrẹ ti Apejọ Civil 7 ni Paris, France, Oyebisi rọ awọn oludari agbaye lati mu adehun wọn baramu pẹlu igbesẹ gidi, o si tẹnu mọ ipa pataki ti awọn ajọ ara ilu (civil society) n sọ ninu didoju kọ awọn italaya agbaye ti o wa lọwọlọwọ.
Apejọ C7, eyiti a ṣeto labẹ akori "Idajọ Agbaye ati Isokan: Kiko Agbara Jọ fun Iyipada," mu awọn oludari ajọ ara ilu jọ lati gbogbo agbaye lati ṣe agbekalẹ awọn imọran eto-imọṣẹ ṣaju Apejọ Awọn Oludari G7.
"Awọn ajọ ara ilu kii ṣe nkan afikun si awọn ojuutu agbaye, a wa ni dandan-ni-dandan ọkan wọn," Oyebisi sọ lakoko ọrọ rẹ.
Akoko Pataki Fun Ijọba Agbaye
Nigba ti o n ba awọn afọwọsowọpọ kariaye sọrọ, Oyebisi ṣapejuwe ipo agbaye lọwọlọwọ gẹgẹbi idanwo nla fun ifowosowopo kariaye ati ijọba.
O tọka si akojọpọ awọn rogbodiyan, pẹlu awọn ija ti n pọ si, awọn aini iranwọ eniyan, ipa iyipada oju-ọjọ ti n buru si, ati awọn italaya ilera ti n pọ si. Awọn ihamọ wọnyi, o ṣakiyesi, n ṣẹlẹ ni akoko ti aaye iṣẹ ara ilu n dinku ti iranwọ idagbasoke si n dinku paapaa.
"Eyi kii ṣe ọdun G7 deede," o sọ. "O jẹ idanwo boya G7 yoo gbeja eto ajọṣepọ pupọ, ofin kariaye, ati isokan agbaye ni iṣe - kii ṣe ninu ọrọ sisọ nikan."
Lati Inu Itọrẹ-Aanu Si Idajọ
Nigba ti o n sọrọ lati oju-iwoye ti Gusu Agbaye (Global South), Oyebisi tẹnu mọ ọ pe awọn ibeere ti awọn ajọ ara ilu kọja gbigba iranwọ nikan.
"A ko wa nibi lati tọrọ aanu. Idajọ ni a n tọrọ," o sọ pato.
O rọ awọn oludari agbaye lati gbe awọn ipinnu oselu ti o ni igbodo ti yoo yanju aiṣedeede igbekalẹ, ti yoo sọ eto iṣakoso inawo agbaye di tiwantiwa, daabobo ẹtọ ọmọ eniyan, ati rii daju pe awọn agbegbe ti ọrọ kan ni ohun to nilari ninu awọn ilana ṣiṣe ipinnu.
Gẹgẹbi adari agbari-tan fun awọn CSO ni Nigeria, Oyebisi tẹnu mọ iwulo lati ṣe atunṣe awọn eto agbaye eyiti o sábà máa n mu awọn ti rogbodiyan kan julọ kuro ninu eto.
Dimu G7 Lọwọ Fun Ojuse Wọn
Oyebisi pe awọn ijọba G7 lati mu awọn iṣe wọn rẹrin-ṣedede pẹlu awọn adehun ti wọn sọ jade, o si fa akiyesi si ilodi ti o wa laarin gbigbọ ohun ti wọn n sọ ni gbangba lati ṣe atilẹyin fun ajọṣepọ pupọ ati awọn ipinnu eto-imọṣẹ ti o n ba ifowosowopo agbaye jẹ.
"O ko le sọ pe o n gbeja ajọṣepọ pupọ
lakoko ti o n ge iranwọ kuru, ti o n sọ awọn ile-iṣẹ di alailagbara, tabi ti o n lo ofin kariaye ni yiyan-mẹsan-an," o ṣe akiyesi rẹ.
O tẹsiwaju pe ipa nla ti G7 ni lori inawo idagbasoke, awọn ile-iṣẹ kariaye, ati awọn ilana eto-imọṣẹ agbaye gbọdọ ni ibamu pẹlu ifaramọ si ojuse ati iṣiro-arun (accountability).
Ajọ Ara Ilu Gẹgẹbi Alabaṣepọ Ilana
Nipa fifaa mọ awọn iriri ti awọn ajọ ara ilu kaakiri agbaye, Oyebisi ṣe afihan ipa ti awọn CSO n sọ gẹgẹbi awọn to wa ni iwaju ninu idahun si iranwọ eniyan, aabo ẹtọ ọmọ eniyan, idagbasoke agbegbe, ati awọn akitiyan iṣiro-arun.
Nitorinaa o pe fun aabo nla fun aaye iṣẹ ara ilu, awọn ọna rọrun ati alagbero fun inawo fun awọn ajọ ara ilu, ati ikopa ti o lẹsẹlẹ ninu awọn ilana ṣiṣe ipinnu agbaye. "Laisi ajọ ara ilu, ko si iṣiro-arun, ko si itẹwọgba, ati pe ko si ilọsiwaju ti o tọjọ," o tẹnu mọ.
Titiwaju Awọn Ojuutu Nipasẹ Apejọ
Ipe ti Oyebisi tun ṣe baramu pẹlu awọn ibi-afẹde gbooro ti Apejọ C7, eyiti o dojukọ lori titiwaju awọn imọran lori ọjọ iwaju ti ajọṣepọ pupọ, ofin eniyan kariaye, atunṣe ti awọn eto inawo agbaye, ọjọ iwaju ti iranwọ idagbasoke, ati awọn ihamọ ti n pọ si lori aaye iṣẹ ara ilu kaakiri agbaye.
Apejọ naa n ṣiṣẹ bi pẹpẹ to ṣe pataki fun awọn ajọ ara ilu lati ni ipa lori awọn ijiroro eto-imọṣẹ agbaye ati lati mu awọn imọran ti o ṣeeṣe wa fun awọn oludari G7.
Ipe To Ko Oju Sinu Igbesẹ
Nigba ti o n pa ọrọ rẹ mọ, Oyebisi pe awọn oludari G7 lati:
🫵 Da gige iranwọ osise fun idagbasoke (Official Development Assistance) sẹhin;
🫵 Tun ṣe ifaramọ si awọn ibi-afẹde isokan agbaye, pẹlu ami-mẹrin 0.7%;
🫵 Daabobo aaye iṣẹ ara ilu ati awọn ẹtọ ipilẹ ọmọ eniyan; ati
🫵 Gbe igbega si eto ajọṣepọ pupọ ti o rọ mọ gbogbo eniyan, ti o ni iṣiro-arun, ti o si munadoko.
"Agbaye ko nilo ikede aniyan miiran mọ," o pari ọrọ rẹ bẹẹ. "O nilo awọn ipinnu gidi."
