06/03/2026
Masu Hankali Kuyi Adalci wa Dr, Bala Wunti ga lisafi a kasa.👇🏼
A cikin shekaru shida da s**a gabata, kasafin kuɗin tarayya na Najeriya ya kasance kamar haka: ₦7.44 tiriliyan a 2017, ₦9.12 tiriliyan a 2018, ₦8.92 tiriliyan a 2019, ₦10.59 tiriliyan a 2020, ₦7.99 tiriliyan a 2021, da ₦10.74 tiriliyan a 2022, sannan 2023 ya kai kusan ₦10.49 tiriliyan. Idan aka haɗa su gaba ɗaya, jimillar kasafin kuɗin na shekaru shida ya kai kusan ₦57.3 tiriliyan, da matsakaicin kusan ₦9.88 tiriliyan a kowace shekara.
Jimillar kuɗaɗen shiga na gwamnatin tarayya a wannan lokaci sun tashi daga ₦5.08 tiriliyan a 2017 zuwa ₦10.49 tiriliyan a 2023, yayin da kashe-kashe s**a tashi daga ₦7.44 tiriliyan zuwa ₦21.83 tiriliyan. Ko da an haɗa duk kuɗaɗen shiga da kashe-kashe tare, adadin bai kai ₦210 tiriliyan da ake ambata yanzu ba, don haka lissafi mai sauƙi kaɗai yana buƙatar a yi bayani.
A lokacin da Bala Wunti yake jagorantar National Petroleum Investment Management Services (NAPIMS), sashen da ke kula da saka hannun jari a harkar man fetur ta sama (upstream) da kuma kadarorin haɗin gwiwa na Najeriya, bayanai sun nuna cewa an samu riba kusan ₦9 tiriliyan. Abin lura shi ne cewa Kwamitin Majalisar Dattawa kan Asusun Jama’a (Senate Committee on Public Accounts) wanda yanzu yake ta tambayoyi, a baya ya riga ya amince da yadda sashen ya gudanar da aikinsa da kuma bayanan kuɗinsa a lokacin da yake jagoranci.
Saboda haka ne mutane da dama yanzu suke tambayar wata muhimmiyar tambaya da ta wuce lissafi kawai: Me ya sauya? Idan kwamitin a baya ya amince da yadda aka gudanar da harkokin kuɗi da bayanai a wannan lokaci da ake magana akai, to ‘yan Najeriya suna da haƙƙin sanin dalilin wannan sabon sauyin magana ko matsayi. Kulawa da ayyukan gwamnati dole ne ta kasance mai gaskiya, kuma gaskiya tana buƙatar daidaito.
Saboda haka, yana da adalci kwamitin ya fito ya yi cikakken bayani kan dalilin wannan zargi na yanzu, domin ‘yan Najeriya su fahimci ko matsalolin sun samo asali ne daga sabbin hujjoji, wasu sabbin hanyoyin lissafin kuɗi, ko kuma wani abu dabam. Abin da ya kamata a guje masa shi ne a bar mutane su yi zaton cewa ana amfani da zaman sauraron jama’a ne kawai domin jawo hankalin jama’a ko siyasa, ko kuma jefa inuwa kan wasu kafin a gama bincike.
Allah Kara kare mana maigidanmu Bala Wunti.
✍🏽
Bala wunti social media team