16/01/2026
IRAN TA ZAMA GAGARABADAU A YANKIN GABAS TA TSAKIYA, TA SHIGA SAHUN ƘASASHE MAFIYA ƘARFI A DUNIYA
Daga yin gargaɗi har Amurka da Birtaniya sun fara kwashe sojoji da ma’aikatansu daga yankin
A siyasar duniya, ba kowane iko ake auna shi da yawan mak**ai ko girman tattalin arziƙi kaɗai ba. Akwai ikon da ke bayyana kansa ne ta hanyar tasiri, tsayayyen tsari, da ikon tilasta wa manyan ƙasashe su sake lissafi. A wannan ma’auni ne Jamhuriyar Musulunci ta Iran ta kai wani matsayi da tarihi ba zai iya mantawa da shi ba, matsayin da ya sanya ta zama gagarabadon ƙarfi a Gabas ta Tsakiya, har ma ta shiga sahun ƙasashen da ake lissafawa masu ƙarfi a matakin duniya.
Gargaɗin da Iran ke yi ga Amurka a yau ba a kan harshe kawai ba ne. Gargaɗi ne da ke ɗauke da tasirin gwagwarmaya, tsayayyen tsari mai cike da juriya, da ikon yin tasiri ta hanyoyi daban-daban, k**a daga soja, siyasa, da kuma addini. Wannan ne ya sa, a karon farko cikin dogon lokaci, manyan ƙasashen yamma k**ar Amurka da Birtaniya s**a fara ɗaukar matakan kariya, ciki har da kwashe wasu sojoji da ma’aikatansu daga yankin, ba don an fara yaƙi ba, sai don yiwuwar abin da ka iya faruwa idan aka sakankance aka raina wannan gargaɗi.
Iran ba ta samu ƙarfi ba ne ta hanyar kwaikwayon tsarin yamma. Ta gina ƙarfinta ne ta hanyar tsayuwar daka, jurewa takunkumai, da ƙirƙirar hanyar tasiri wadda ba ta dogara da sojoji kai-tsaye kaɗai ba. Wannan ya haifar da sabon yanayi a Gabas ta Tsakiya: yanayin da ba ƙasa guda ɗaya ke da cikakken iko ba, kuma inda duk wani motsi dole sai an yi shi cikin lissafi mai zurfi.
A nan ne mahangar falsafa ke bayyana. Iko, a ma’anarsa ta hikima, ba wai ikon kai hari ba ne kawai; ikon hana masu kai hari su kai hari ne. Idan ƙasa ta kai matakin da maƙiyanta ke fara matsar da kansu, ba domin sun sha kashi ba, sai domin sun gane hatsarin wuce-gona-da-irin da suke yi, to wannan ƙasa ta shiga wani sabon matsayin iko. Wannan shi ne abin da ke faruwa a yau.
Matakin Amurka da Birtaniya na kwashe wasu daga cikin ma’aikatansu ba lallai ne ya zama alamar rauni ba; amma alama ce ta gane canjin ma’auni. Yana nuna cewa Gabas ta Tsakiya ba za ta ƙara zama sansani mai sauƙin jibge sojojin yammacin duniya ba tare da sak**ako ba. Akwai ƙarfin da ke iya tasiri, ba da hayaniya ba, amma da tsari.
Masu s**ar Iran na iya cewa wannan iko yana haifar da rikici. Amma tambayar falsafa ita ce: shin rikici yana faruwa ne saboda akwai iko, ko saboda an ƙi karɓar sabon ma’aunin ikon? Tarihi ya nuna cewa mafi haɗarin lokuta su ne lokacin da tsohon iko ya ƙi amincewa da gaskiyar sabon iko.
Jamhuriyar Musulunci ta Iran ta kafa kanta a matsayin ƙasar da ba za a matsa mata lamba ba tare da farashi ba. Wannan matsayi, ko an yarda da shi ko ba a yarda ba, ya sanya ta zama ɓangare na lissafin duniya, ba wai batun yankin gabas kaɗai ba. Kuma a siyasar duniya, shiga lissafi ya fi shiga yaƙi muhimmanci.
Mujallar Hikima ba ta rubuta wannan maƙala domin ta yaba wa wata ƙasa kuma ta tsine wa wata ba. Ta rubuta ta ne domin ta nuna cewa duniya tana shiga sabon zamani na lissafin iko, zamanin da ba surutu ke yanke hukunci ba, sai hikimar lissafi, juriyar tsari, da ikon tsayawa kan matsayi.
A ƙarshe, tambayar ba ita ce shin ko Iran ta zama mai ƙarfin iko. Tambayar ita ce: shin duniya ta shirya karɓar sak**akon ƙarfinta? Domin duk lokacin da sabon gagarabadon iko ya bayyana, tsarin duniya dole ne ya sake fasali, ko an so ko ba a so ba.
© Mujallar Hikima
16/01/2026