27/12/2025
Allah ya jikan Alhaji Abubakar Imam
WACE CE JACQUELINE DE NAEYER?
Jacqueline de Naeyer ta kasance ƙwararriyar mai zane (illustrator) 'yan asalin ƙasar Belgium, wadda ta taka rawar gani wajen haɓaka adabi da ilimi a Arewacin Najeriya.
Ta zo Najeriya ne a ƙarƙashin hukumar mulkin mallaka a kusan shekarun 1930, inda aka ɗauke ta aiki a Hukumar Fassara (Translation Bureau) da ke Zariya. Babban aikinta shi ne ƙawata littattafan Hausa da zane-zane masu rai don sauƙaƙa fahimta ga ɗalibai da masu karatu.
Jacqueline ita ce ta zana shahararrun hotunan nan da ke cikin jerin littattafan "IKON ALLAH" guda biyar, waɗanda s**a shafe ilimin halittu, sararin samaniya, da jikin ɗan adam, waɗanda Dr. Abubakar Imam da Rupert East s**a wallafa tun a shekarar 1949. Haka zalika, ita ce ta zana hotunan da ke cikin littattafan "MAGANA JARI CE" inda ta yi amfani da salon zane mai cike da barkwanci da hikima wajen fito da yanayin labaran.
Salon zanenta ya shahara wajen amfani da layuka masu sauƙi amma masu ɗauke da ma'ana mai zurfi, inda take nuna al'adun Hausawa, sutura, da yanayin zamantakewa cikin fasaha. A shekarar 1951, Jacqueline ta auri Rupert East , mutumin da ya kafa harsashin wallafe-wallafen Hausa na zamani. Shi ne ya kafa Hukumar Fassara (Translation Bureau) a Zariya a shekarar 1930. Daga baya s**a koma ƙasar Ingila da zama inda s**a haifi 'ya'ya biyu.
Duk da cewa sunanta ya daɗe yana bayyana a matsayin "J. de Naeyer" a jikin littattafan makaranta, rayuwarta ta kasance ɓoyayyiya ga jama'a, sai dai hotunanta sun zama wani sashe na rayuwar kusan kowane ɗalibi da ya yi karatu a Arewacin Najeriya a tsakanin shekarun 1950 zuwa 1980. Jacqueline de Naeyer ta rasu ta bar baya mai kyau, inda zane-zanenta s**a zama gadon da ya taimaka wajen dasa sha'awar ilimin kimiyya da adabi a zukatan al'ummar Hausawa.
Abin takaici shi ne har yanzu babu hotonta; ko da a rumbun adana bayanai na gwamnati (archives), hotunan Jacqueline ba su fito fili ba. Wannan ya sa ta zama "Invisibly Visible", k**ar yadda ta faɗa za a san ayyukanta a kowane gida, amma fuskarta ta kasance a sirran ce
Wannan hoton da na sanya ba ita ba ce, fasahar AI ce ta ƙirƙirar min shi. Hoton zanen da ke gefe kuma zanen ta ne na wasu manyan littattafan adabin Hausa.
ManuFagge