26/09/2026
Jawabin Shugaban Ƙasa Bola Ahmed Tinubu A Majalisar Dinkin Duniya, Wanda Ya Samu Wakilcin Kashim Shettima.
"Duniyar 2026 ta fi karfin Tsohon Tsarin Shugabancin 1945. Nahiyar Africa ba zata ci gaba da Biyayya ga Tsarin da bata da Wakilci ba"
Inji Shugaba Bola Ahmed Tinubu a Zauren Majalisar Ɗinkin Duniya, ta bakin Mataimakinsa Kashim Shettima.
Ga Karin wasu Gabobi daga jawabin nasa.
1. Shugaba Bola Ahmed Tinubu ya sake tabbatar da ƙudurin Najeriya na ci gaba da amfani da diflomasiyya, haɗin gwiwa da dokokin ƙasa da ƙasa, maimakon tilastawa, ware ƙasashe ko amfani da ƙarfi ba bisa ƙa’ida ba.
2. Ya yi kira da a gaggauta gyara Majalisar Tsaron Majalisar Ɗinkin Duniya (UNSC), yana mai cewa tsarin rarraba iko na shekarar 1945 bai dace da yanayin duniya na shekarar 2026 ba.
3. Najeriya ta buƙaci Afirka ta samu aƙalla kujeru biyu na dindindin a Majalisar Tsaro, tare da cikakken haƙƙi da nauyin da ke tattare da kasancewa mamba na dindindin, ciki har da ikon amfani da veto, matuƙar ana ci gaba da amfani da wannan tsarin, da kuma kujeru biyar marasa dindindin.
4. Tinubu ya bayyana shirye-shiryen Najeriya na ƙara taka rawa a harkokin duniya, bisa dogon tarihin ƙasar wajen wanzar da zaman lafiya, sasanci da ayyukan tsaro a Afirka.
5. Ya danganta manufofin harkokin wajen Najeriya da gyare-gyaren tattalin arzikin cikin gida, yana mai jaddada muhimmancin ingantaccen tsarin tafiyar da tattalin arziki, ƙarfafa hukumomi, saka hannun jari da bunƙasa kamfanoni masu zaman kansu.
6. Najeriya ta yi watsi da ra’ayin cewa dole ƙasashe masu tasowa su zaɓi tsakanin ci gaban tattalin arziki da yaƙi da sauyin yanayi. Ta ce ya k**ata ƙasashe masu tasowa su samu damar bunƙasa masana’antu, rage talauci da faɗaɗa samar da mak**ashi ta hanyoyin da s**a dace.
7. Tinubu ya yi kira da a samar da tallafin kuɗaɗen yaƙi da sauyin yanayi, fasaha da ƙwarewa, bisa adalci da kuma la’akari da nauyin da ya rataya kan kowa.
8. Najeriya ta sake jaddada Energy Transition Plan da burinta na cimma net-zero nan da shekarar 2060, ta hanyar amfani da mak**ashi mai sabuntawa, tsaftataccen girki, iskar gas a matsayin mak**ashin miƙa mulki, noma mai la’akari da sauyin yanayi da kuma hanyoyin kare muhalli.
9. Tinubu ya yi kira ga duniya da kada ta bari tsoron Artificial Intelligence (AI) ya hana amfani da damar da fasahar ke da ita wajen inganta kiwon lafiya, ilimi, noma, shugabanci da tattalin arziki.
10. Najeriya ta gayyaci ƙasashen duniya su haɗa gwiwa da matasanta a fannin fasaha da kirkire-kirkire, tare da ƙara saka hannun jari a harkokin dijital, broadband, bincike da kasuwancin fasaha.
11. Tinubu ya yi kira da a yi sauyi mai zurfi a tsarin kuɗaɗen duniya, tare da samar da sauƙaƙan rance da tsarin kula da basuss**a da zai bai wa ƙasashe masu tasowa damar saka jari a ilimi, kiwon lafiya da ababen more rayuwa.
12. Najeriya ta bayyana African Continental Free Trade Area (AfCFTA) a matsayin muhimmin ginshiƙi na sauya tattalin arzikin Afirka, tare da kira ga nahiyar ta daina dogaro da fitar da albarkatun ƙasa kawai, ta mayar da hankali kan ƙara musu daraja, masana’antu, kirkire-kirkire da tattalin arzikin da ilimi ke jagoranta.
13. A fannin tsaro, Najeriya ta yi kira da a ƙarfafa musayar bayanan sirri, dakile hanyoyin samar da kuɗaɗen tallafa wa ta’addanci da safarar mak**ai ba bisa ƙa’ida ba. Ta kuma jaddada muhimmancin ilimi, damar tattalin arziki, shugabanci na gari da kare haƙƙi da mutuncin al’umma wajen magance matsalolin tsaro.
14. Tinubu ya yi kira da a gaggauta amfani da diflomasiyya wajen magance rikice-rikice, musamman a Sudan, tare da kare fararen hula, tabbatar da isar da agajin jin ƙai da mutunta dokokin ƙasa da ƙasa.
15. Najeriya ta bayyana ƙudirinta na fifita haɗin gwiwa maimakon faɗa, tattaunawa maimakon rarrabuwar kai, fata maimakon tsoro, da haɗin gwiwa maimakon warewa, tana mai jaddada cewa Majalisar Ɗinkin Duniya mai gyara, haɗa kowa da inganci na da muhimmiyar rawa wajen samar da zaman lafiya, adalci da ci gaba mai ɗorewa a duniya.
Daga Abdulmajid.
