27/09/2026
SHEHU AMADOU BAMBA MBACKÉ RTA — BABBAN SUFI DA MUJADDADIN KARNI NA 19
Tarihin wani babban waliyi da tasirinsa ya ratsa yammacin Afirka.
Akwai manyan malamai da waliyyai da Allah Ya sanya albarka a cikin rayuwarsu, har tasirinsu ya wuce iyakokin ƙasa, ya shafi al’umma da dama.
Daga cikin irin waɗannan manyan mutane akwai Shehu Amadou Bamba Mbacké RTA, wanda ya shahara a ƙasar Senegal da sauran ƙasashen yammacin Afirka.
HAIFUWA DA FARKON RAYUWA
An haifi Shehu Amadou Bamba a shekara ta 1853 a garin Mbacké, Baol, da ke Senegal.
Ya fito daga gidan malamai da masana addinin Musulunci. Mahaifinsa, Momar Anta Saly, ya kasance malami kuma alkali.
Tun yana ƙarami, Shehu Amadou Bamba ya nuna ƙaunar karatun addini, zuhudu da neman kusanci da Allah.
KAFUWAR DARIKAR MURIDIYYA
Shehu Amadou Bamba ya fara karatu da tarbiyya a cikin Darikar Qadiriyya. Daga baya, ya kafa tsarin tarbiyya da sufanci na Muridiyya, wanda ya zama sananne a Senegal da ƙasashen da ke makwabtaka da ita.
A cikin koyarwarsa, ya jaddada muhimmancin:
• Neman ilimin addini.
• Tsarkake zuciya da ambaton Allah.
• Aiki na halal da dogaro da Allah.
• Ladabi ga malamai da kyakkyawar mu’amala.
AIKI DA IBADA
Daya daga cikin abubuwan da s**a shahara a koyarwar Muridiyya shi ne haɗa aiki na halal da ibada.
An riƙa bayyana falsafarsa da cewa mutum ya yi aiki na duniya cikin himma, amma zuciyarsa ta kasance tare da Allah.
Wannan ya sa noma, sana’a da aiki s**a zama muhimman abubuwa a cikin rayuwar mabiya Muridiyya.
GARIN TOUBA
A shekara ta 1887, Shehu Amadou Bamba ya kafa garin Touba a Senegal.
Touba ya zama sanannen gari na ibada, ilimi da tarbiyya, kuma yana da matsayi na musamman a wajen mabiya Muridiyya.
JURIYA A LOKACIN MULKIN MALLAKA
A lokacin da turawan Faransa s**a mamaye Senegal, tasirin Shehu Amadou Bamba ya ƙaru, kuma dubban mutane s**a riƙa bin koyarwarsa.
Turawan mulkin mallaka sun nuna damuwa game da yawan mabiyansa da tasirinsa.
A shekara ta 1895, aka kai shi gudun hijira zuwa Gabon, inda ya zauna har zuwa shekara ta 1902. Daga baya, aka kai shi Mauritania a tsakanin 1903 zuwa 1907.
Duk da wahalhalun da ya fuskanta, ya ci gaba da jaddada haƙuri, ibada da tsayuwa kan abin da ya yi imani da shi.
KOMAWA SENEGAL DA RASUWA
Bayan dawowarsa Senegal, an tsare shi a garin Diourbel har zuwa ƙarshen rayuwarsa.
Shehu Amadou Bamba ya rasu a ranar 19 ga watan Yuli, 1927.
Allah Ya jikansa da rahama.
ABIN DA YA BAR A BAYANSA
A yau, Muridiyya tana daga cikin manyan darikun sufanci masu tasiri a Senegal da yammacin Afirka.
Daga cikin abubuwan da s**a shahara da ita akwai:
1. Babban Masallacin Touba
Wani babban masallaci da ke garin Touba, wanda yake da muhimmiyar rawa a rayuwar mabiya Muridiyya.
2. Grand Magal na Touba
Babban taron ziyara da tunawa da Shehu Amadou Bamba, wanda mabiya Muridiyya daga sassa daban-daban na duniya ke halarta.
3. Littattafai da Kasidu
Shehu Amadou Bamba ya bar dimbin rubuce-rubuce da kasidu na yabon Annabi Muhammad ﷺ, tarbiyya da sufanci.
TAMBAYA GA ‘YAN UWA
Wanne fanni ne na rayuwar Shehu Amadou Bamba Mbacké RTA ya fi ba ka sha’awa?In har kasanshi