26/08/2026
CIGABA DA KARATUN LITTAFIN ZADUZ-ZAUJAIN
DARASI NA 20
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
HADISI NA 38
LARABCI
عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: جَاءَتْ فَاطِمَةُ ابْنَةُ أَبِي حُبَيْشٍ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنِّي امْرَأَةٌ أُسْتَحَاضُ، أَفَأَدَعُ الصَّلَاةَ؟ فَقَالَ: «لَا، إِنَّمَا ذَلِكَ عِرْقٌ، وَلَيْسَ بِحَيْضٍ، فَإِذَا أَقْبَلَتْ حَيْضَتُكِ فَدَعِي الصَّلَاةَ، وَإِذَا أَدْبَرَتْ فَاغْسِلِي عَنْكِ الدَّمَ وَصَلِّي».
رَوَاهُ مُسْلِمٌ.
صَحِيحُ مُسْلِمٍ: ٣٣٣.
AJAMI
An A’ishata radiyallāhu anhā qālat: Jā’at Fāṭimatu ibnat Abi Hubayshin ilan-Nabiyyi ṣallallāhu alaihi wa sallam, fa qālat: Yā Rasūlallāhi, innī imra’atun ustahāḍu, afa ada‘uṣ-ṣalāta? Fa qāla: “Lā, innamā zālika irqun, wa laisa biḥayḍin. Fa izā aqbalat ḥayḍatuki fada‘īṣ-ṣalāta, wa izā adbarat faghsilī anki-d-dama wa ṣallī.”
FASSARA
Daga A’isha (Allah Ya yarda da ita), ta ce:
Fatima ’yar Abu Hubays ta zo wurin Annabi ﷺ, sai ta ce:
“Ya Manzon Allah, ni mace ce da nake fama da jinin istihada, shin zan bar yin sallah?”
Sai ya ce:
“A’a. Wannan jini ne daga wani jijiyar jini, ba jinin haila ba ne. Idan lokacin hailarki ya zo, ki bar sallah. Idan kuma hailar ta ƙare, ki wanke jinin daga jikinki, sannan ki yi sallah.”
SHARHI
Wannan hadisin yana bayanin bambanci tsakanin jinin haila da jinin istihada.
Haila ita ce jinin da mace take gani a lokacin al’adarta wanda Shari’a ta tanadar masa da wasu hukunce-hukunce. A lokacin haila, mace ba ta yin sallah.
Amma istihada jini ne da yake fitowa daga mace ba tare da ya kasance jinin hailarta ba. Saboda haka, mace mai istihada ba ta bar sallah saboda wannan jinin kawai.
Wannan yana nuna muhimmancin mace ta san yanayin al’adarta domin ta iya bambance lokacin haila da lokacin istihada.
Idan hailarta ta ƙare, sai ta yi wankan tsarki, sannan ta koma yin ibadunta.
FAIDODI
1. Jinin haila yana da hukunci daban da jinin istihada.
2. Mace mai istihada ba ta bar sallah kamar yadda mace mai haila take yi.
3. Ya kamata mace ta san lokacin da al’adarta take zuwa da kuma lokacin da take ƙarewa.
4. Annabi ﷺ ya kasance yana amsa tambayoyin mata game da al’amuran da s**a shafi ibada.
5. Wannan hadisin yana nuna sauƙin Shari’a da kuma kulawarta da yanayin mata.
6. Ya kamata mace ta nemi ilimin addini domin ta san abin da ya wajaba a kanta.
7. Idan haila ta ƙare, mace tana komawa ga sallah da sauran ibadun da aka dakatar a lokacin haila.
JAN HANKALI
Ya kamata mace kada ta yi gaggawar ɗaukar duk wani jini a matsayin haila. Idan jinin ya kasance ba ya tafiya da tsarin hailarta, ya kamata ta nemi bayanin malamai domin sanin hukuncinsa.
Haka kuma, kada mace ta bar sallah saboda jinin istihada idan ta tabbatar cewa ba haila ba ce.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
HADISI NA 39
LARABCI
عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِيَّاكُمْ وَالدُّخُولَ عَلَى النِّسَاءِ». فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْأَنْصَارِ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَفَرَأَيْتَ الْحَمْوَ؟ قَالَ: «الْحَمْوُ الْمَوْتُ».
رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ وَمُسْلِمٌ.
صَحِيحُ الْبُخَارِيِّ: ٥٢٣٢، صَحِيحُ مُسْلِمٍ: ٢١٧٢.
AJAMI
An Uqbata bni Āmir radiyallāhu anhu qāla: Qāla Rasūlullāhi ṣallallāhu alaihi wa sallam:
“Iyyākum wad-dukhūla alan-nisā’i.”
Fa qāla rajulun minal-Anṣār: Yā Rasūlallāhi, afara’aital-ḥamwa?
Qāla: “Al-ḥamwul-mawt.”
FASSARA
Daga Uqba ɗan Amir (Allah Ya yarda da shi), ya ce:
Manzon Allah ﷺ ya ce:
“Ku yi hattara da shiga wajen mata.”
Sai wani mutum daga cikin Ansar ya ce:
“Ya Manzon Allah, me kake gani game da hamu?”
Sai ya ce:
“Hamu shi ne mutuwa.”
SHARHI
Wannan hadisin gargadi ne mai ƙarfi game da shiga wajen matar wani namiji ba tare da kiyaye dokokin Shari’a ba, musamman idan za a kasance cikin keɓewa (khalwa).
Kalmar الحمو (Al-Hamu) tana nufin wasu daga cikin dangin miji, kamar ɗan’uwansa, ɗan’uwan mahaifinsa ko makamantansu waɗanda ba su zama mahraman matar ba.
Saboda haka, ɗan’uwan miji ba ya zama mahrami ga matar ɗan’uwansa. Ba ya halatta a keɓe shi da ita kamar yadda ba ya halatta a keɓe wani namiji baƙo da ita.
Faɗin Annabi ﷺ cewa “Al-hamu shi ne mutuwa” gargadi ne mai tsanani saboda mutane kan yi sakaci da dangin miji, suna ganin kamar su iyali ne, alhali wasu daga cikinsu ba mahramai ba ne.
Misali: idan matar aure ta kasance ita kaɗai a gida, sai ɗan’uwan mijinta ya shigo ya zauna ita kaɗai da ita, wannan abu ne da ya kamata a guje masa.
FAIDODI
1. Musulunci ya yi gargaɗi sosai game da khalwa tsakanin namiji da mace da ba muharramarsa ba.
2. Ɗan’uwan miji ba mahrami ba ne ga matar ɗan’uwansa.
3. Ya kamata ma’aurata su kiyaye iyakokin Shari’a tsakaninsu da danginsu.
4. Bai kamata a yi sakaci da dangin miji saboda kasancewarsu ’yan uwa ba.
5. Kiyaye mutunci da kare aure yana daga cikin abubuwan da Musulunci ya kula da su.
6. Hadisin yana nuna muhimmancin rufe ƙofofin da za su iya kaiwa ga fitina.
7. Ya kamata musulmi ya yi hattara da abubuwan da za su iya jawo masa fitina.
JAN HANKALI
Ya kamata mata da maza su fahimci cewa “ɗan’uwa” ba lallai ya zama “mahrami” ba.
Matar aure ta kasance mai kiyaye hijabi da iyakokin Shari’a a gaban dangin mijinta waɗanda ba muharramanta ba ne. Haka kuma, dangin miji su mutunta iyakokin matar aure.
Musulunci bai zo ne domin ya takura wa mutane ba, sai dai domin ya kare mutunci, aure, iyali da zuciyar mutane daga fitina.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
RUFEWA
Alhamdulillah, a nan ne muka kawo ƙarshen Darasi na 20, tare da hadisai na 38 da 39.
A darasin yau mun koyi hukuncin haila da istihada, da kuma muhimmancin kare mutunci da nisantar khalwa tsakanin maza da mata waɗanda ba muharramai ba ne.
Allah Ya ba mu ilimin da zai amfane mu, Ya sa mu iya aiki da abin da muka koya, Ya kare mu da iyalanmu daga dukkan fitina, Ya kuma gyara mana auratayya da zamantakewarmu.
اللَّهُمَّ عَلِّمْنَا مَا يَنْفَعُنَا، وَانْفَعْنَا بِمَا عَلَّمْتَنَا، وَزِدْنَا عِلْمًا.
آمِينَ يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ
Abu Ammar Assunny ✍️
