23/03/2026
Molen De Koe – het kloppend hart van oud Ermelo
Aan de rand van het dorpscentrum van Ermelo staat hij trots: Molen De Koe. Maar wie denkt dat deze molen er altijd zo vredig heeft gestaan, vergist zich. Achter de houten wieken en het ruisen van de wind schuilt een geschiedenis vol vuur, doorzettingsvermogen en echte Ermelose verhalen.
Een geschiedenis die teruggaat tot eeuwen geleden
Al sinds 1423 wordt het dorpsbeeld van Ermelo bepaald door een molen. 
De huidige naam De Koe kwam later, maar molens waren altijd essentieel voor het dorp: ze maalden graan, brachten werk en vormden een ontmoetingsplek.
In de 19e eeuw kreeg Ermelo een nieuwe impuls. Rond 1869 werd op de huidige plek een molen gebouwd, zorgvuldig geplaatst met oog voor wind en veiligheid. 
Het was een tijd waarin de molen niet alleen een werkplaats was, maar ook het middelpunt van bedrijvigheid en verhalen.
De brand van 1871 – alles in één nacht verloren
Op een koude winteravond, 6 december 1871, sloeg het noodlot toe. De molen brandde volledig af.
Wat er precies gebeurde? Zoals zo vaak in die tijd: een vonk, een ongeluk, en binnen korte tijd stond het houten gevaarte in lichterlaaie. De molen ging verloren, maar niet de wil van de Ermelose gemeenschap.
Binnen een jaar begon men al met de herbouw. 
Dat typeert Ermelo: niet bij de pakken neerzitten, maar samen opnieuw beginnen.
De familie Rikkers en het leven rond de molen
Na de herbouw kwam de molen in handen van de familie Rikkers, een naam die onlosmakelijk verbonden is met De Koe. 
• Ze waren niet alleen molenaars, maar ook boeren en zelfs bestuurders (wethouders).
• Rond de molen stond een molenaarswoning, waar gezinnen leefden tussen meel, wind en werk.
Een bijzonder verhaal is dat van Rutger Rikkers, die in 1894 plots naar Amerika vertrok met een andere vrouw – een schandaal dat in Ermelo nog lang werd besproken. 
Zo was de molen niet alleen een werkplek, maar ook een plek waar menselijke drama’s en dorpsverhalen samenkwamen.
Innovatie: stoom en uitbreiding
In 1904 werd naast de molen een woning en een stoommaalderij gebouwd. 
Die werd door de bevolking simpelweg “De Stoom” genoemd.
Dat betekende een nieuwe tijd:
• Minder afhankelijk van de wind
• Meer productie
• Meer bedrijvigheid rondom de molen
De molen bleef dus niet stilstaan, maar groeide mee met de tijd.
Brand, bliksem en verval – de 20e eeuw
Alsof de brand van 1871 niet genoeg was, kreeg De Koe nog vaker met vuur te maken.
• In 1906 was er opnieuw brandgevaar door een warmgelopen as 
• En in 1990 sloeg de bliksem in
Die laatste brand was verwoestend:
• De complete bovenbouw ging verloren
• Alleen de stenen voet bleef staan 
Ermelo dreigde zijn molen definitief kwijt te raken.
Horeca in de molen – een nieuwe functie
Na de brand van 1990 bleef de molenvoet bestaan en kreeg deze een verrassende invulling:
👉 horeca
De plek werd gebruikt door een horecagelegenheid, waardoor de molen – zelfs zonder wieken – een ontmoetingsplek bleef. 
Zo bleef De Koe onderdeel van het sociale leven in Ermelo, al was het op een andere manier dan vroeger.
De wederopstanding: de molen van nu
Dankzij inzet van betrokken inwoners en een stichting kwam er een reddingsplan.
• De gemeente kocht de molenrestanten
• Er werd geld ingezameld (ruim €850.000) 
• En in 2008 werd de molen volledig herbouwd
Op 12 december 2008 draaiden de wieken weer. 
De huidige molen staat op de oude fundamenten en is een eerbetoon aan het verleden.
Hoe oud is Molen De Koe eigenlijk?
Dat is een mooie vraag – en het antwoord is typisch Ermelos:
• Als je kijkt naar molens op deze plek: meer dan 600 jaar geschiedenis
• De huidige vorm: gebaseerd op de molen uit 1872
• De huidige bouw: 2008
Met andere woorden: De Koe is tegelijk oud én nieuw.
Andere bekende molens rond Ermelo
De Veluwe en omgeving kennen meerdere prachtige molens, zoals:
• Molen De Hoop (Harderwijk) – een markante stadsmolen
• Molen De Duif (Nunspeet) – nog altijd in bedrijf
• Molen De Maagd (Hulshorst) – klein maar karakteristiek
• Molen De Hertog (Putten) – met rijke historie
Samen vormen ze een netwerk van cultureel erfgoed dat de regio kleur geeft.
De ziel van Ermelo
Molen De Koe is meer dan hout en steen.
Het is:
• een plek van arbeid
• een plek van verhalen
• een plek van verlies en wederopbouw
Van brand tot wedergeboorte, van meel tot horeca, van familiegeschiedenissen tot dorpsidentiteit.
Wie onder de wieken staat en de wind hoort, voelt het nog altijd:
👉 hier leeft de geschiedenis van Ermelo
Horeca in Molen De Koe – van meel tot ontmoeting
Waar vroeger het ritme van de molenstenen klonk, klonk later het geroezemoes van gasten, het tikken van glazen en het zachte gelach van dorpsgenoten. Molen De Koe kreeg – zeker na de zware brand van 1990 – een nieuwe rol: die van ontmoetingsplek.
Besi Mill – de bekendste naam
De naam die bij veel Ermeloërs direct herinneringen oproept is Besi Mill.
• Een sfeervolle horecagelegenheid in de molen
• Bekend om zijn gezellige, warme uitstraling
• Een plek waar je terecht kon voor een dansje of een drankje
• Heel veel relaties zijn hier begonnen
Voor velen was dit dé fase waarin de molen opnieuw een sociale functie kreeg. Geen meel meer, maar mensen die samenkwamen.
Andere horecaperiodes en invullingen
Voor en naast Besi Mill kende de molen verschillende invullingen. Niet altijd groots of langdurig, maar wel onderdeel van het verhaal:
Informele horeca / caféfunctie
Na de brand van 1990, toen alleen de stenen romp nog stond, werd de ruimte:
• tijdelijk gebruikt als caféachtige ontmoetingsplek
• soms eenvoudig ingericht, maar altijd met karakter en historie voelbaar in de muren
Wisselende exploitanten
Zoals bij veel bijzondere locaties:
• wisselden exploitanten elkaar af
• kreeg de invulling steeds een iets andere sfeer (van eenvoudig tot iets chiquer)
• bleef het concept grotendeels gericht op laagdrempelige gezelligheid
De molen was nooit een standaard kroeg – het bleef altijd een plek met een verhaal.
Waarom horeca juist hier zo goed paste
De combinatie van molen en horeca bleek geen toeval:
• 📍 Centrale ligging in Ermelo
• 🪵 Authentieke uitstraling van de oude stenen romp
• 👥 Herkenningspunt voor het dorp
• 🍷 Ideaal voor ontmoeting en verbinding
Waar vroeger boeren hun graan brachten, kwamen later inwoners voor een kop koffie of een goed gesprek.
Na de herbouw – een andere rol
Na de herbouw van de molen in 2008 veranderde de functie opnieuw.
• De nadruk kwam weer te liggen op erfgoed en molenbeleving
• Horeca verdween meer naar de achtergrond
• De molen werd vooral een icoon en educatieve plek
Maar de herinneringen aan de horecatijd – en met name aan Besi Mill – leven nog altijd voort. Later kwamen er ook andere uitbaters die verder gingen onder de namen Summerland en Swing-Mill maar in de volksmond bleef het gewoon altijd De molen.
Een plek vol verhalen
Vraag het een willekeurige Ermeloër en je hoort verhalen als:
• “Daar spraken we altijd af…”
• “Eerste drankje daar gedronken…”
• “Altijd gezellig, altijd mensen die je kende…”
Molen De Koe heeft dus niet alleen graan gemalen,
maar ook vriendschappen gesmeed.
Tot slot
Van molen tot café, van brand tot wederopbouw –
Molen De Koe is altijd met zijn tijd meegegaan.
En misschien is dat wel het mooiste van alles:
👉 de molen bleef draaien, ook toen de wieken stil stonden
