11/09/2025
नेपालको हालको संकट समाधान गर्न मेरो प्रस्ताव यस्तो छ: सबै सरोकारवालाहरू, विशेष गरी राजनीतिक दलहरू, सेनापतिहरू, जेन-जेडका प्रतिनिधिहरू, राष्ट्रपति, र अन्य सम्बन्धित सरोकारवालाहरू, एकजुट भएर खुला र इमानदार छलफल गर्नुपर्छ। उनीहरूको सहभागिता प्राथमिकताको आधारमा यस्तो हुनुपर्छ: पहिलो जेन-जेडका प्रतिनिधिहरू, दोस्रो राष्ट्रपति, तेस्रो सेनापतिहरू (हाल सुरक्षा जिम्मेवारीमा), चौथो विद्यमान राजनीतिक दलहरू (वैधानिकताको लागि), र पाँचौं अन्य सम्बन्धित सरोकारवालाहरू। संकटको मुख्य कारणहरू खराब शासन, व्यापक भ्रष्टाचार, नातावाद, र कृपावाद हुन्। वर्तमान संविधानअनुसार संशोधन गर्न संसदमा दुई तिहाइ बहुमत चाहिन्छ, त्यसैले विद्यमान राजनीतिक दलहरूको सहभागिता आवश्यक छ। अहिलेको संविधान शीर्ष नेताहरूलाई फाइदा पुग्ने गरी बनाइएको थियो, जसले जनताको अपेक्षा र नेताहरूको व्यवहारबीच ठूलो खाडल सिर्जना गरेको छ। त्यसैले, हामीलाई स्पष्ट, पारदर्शी र सबैले बुझ्ने संविधान चाहिन्छ जसले यो खाडल हटाओस्।
हिजोको विरोध प्रदर्शन र त्यसबाट भएको हिंसा, जुन राजनीतिक दलहरूले लामो समयदेखि जनताको कुरा नसुनेकै कारण भएको थियो,ले दलहरूलाई पाठ सिकाएको हुनुपर्छ। अब उनीहरू सार्थक वार्ताका लागि तयार हुन सक्छन्। जेन-जेडले देशभर ठूलो जनसमर्थन प्राप्त गरेको छ, तर उनीहरूका प्रतिनिधिहरूले छलफलको नेतृत्व गर्दै राष्ट्रपति, सेनापतिहरू, राजनीतिक दलहरू, र अन्य सरोकारवालाहरूको कुरा पनि सुन्नुपर्छ, किनकि यी समूहका सबै व्यक्ति भ्रष्ट नहुन सक्छन्—कतिपयले अझै पनि देशलाई माया गर्छन्।
पहिलो कदमको रूपमा, जेन-जेडको मागअनुसार संविधानलाई स्पष्ट, निष्पक्ष र नातावाद तथा कृपावादलाई प्रोत्साहन गर्ने प्रावधानहरूबाट मुक्त बनाउन संशोधन गर्नुपर्छ। अद्यावधिक अन्तरिम संविधान लागू भएपछि, संसद् विघटन गरेर जेन-जेडको मागअनुसार प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारीसहित नयाँ निर्वाचन गर्नुपर्छ। यदि राष्ट्रपति, सेनापतिहरू, राजनीतिक दलहरू, र अन्य सरोकारवालाहरू यो संशोधनमा सहमत भए भने, अन्तरिम सरकारले आवश्यक वैधानिकता प्राप्त गर्नेछ, जसले स्थिरता सुनिश्चित गर्छ। यदि यो वैधानिकता प्राप्त भएन भने, संकट झन् गहिरिन सक्छ, किनकि प्रमुख दलहरूले देशका विभिन्न क्षेत्रमा अझै धेरै प्रभाव राख्छन्। यदि यो प्रक्रिया पालना गरिएन भने, कानुन र व्यवस्थाको अभावमा अराजकता फैलिन सक्छ र विभिन्न समूहहरू एकअर्कासँग लड्न सक्छन्।
मुख्य समाधानको रूपमा, सबैको सहमतिमा—जेन-जेडका प्रतिनिधिहरूको नेतृत्वमा, त्यसपछि राष्ट्रपति, सेनापतिहरू, राजनीतिक दलहरू, र अन्य सरोकारवालाहरू सहित—अन्तरिम सरकार गठन गर्नुपर्छ, जुन पूर्ण रूपमा जेन-जेडको सिफारिसमा आधारित होस्, किनकि उनीहरू नै प्रमुख सरोकारवाला हुन्। यसले देशमा कानुन र व्यवस्था पुनर्स्थापना गर्न र जनताका गुनासाहरू सम्बोधन गर्न मद्दत गर्छ। यी कदमहरू पूरा गर्न सकियो भने, हामी यो संकटबाट चाँडै र प्रभावकारी रूपमा बाहिर निस्कन सक्छौं।
