28/04/2026
काठमाडौं । ओडिसाको केओन्झार जिल्लास्थित पटना ब्लकबाट एउटा यस्तो हृदयविदारक र स्तब्धकारी समाचार बाहिरिएको छ, जसले आधुनिक समाज र प्रशासनिक संवेदनशीलतामाथि गम्भीर प्रश्न खडा गरेको छ ।
आफ्नी मृत दिदीको बैंक खातामा रहेको रकम निकाल्न बैंकले ‘खातावाला नै उपस्थित हुनुपर्ने’ अव्यवहारिक अडान राखेपछि एक व्यक्तिले दिदीको चिहान खनेर अस्थिपञ्जर नै बैंक पुर्याएका छन् ।
घटनाको मुख्य पात्र ५० वर्षीय जितु मुन्डा हुन्, जसकी दिदी कालारा मुन्डाको केही समयअघि मृत्यु भएको थियो । कालाराको ओडिसा ग्रामीण बैंकको मालिपोसी शाखामा २०,००० रुपैयाँ जम्मा थियो । आर्थिक समस्यामा रहेका जितुले उक्त रकम निकाल्नका लागि आवश्यक मृत्यु दर्ता प्रमाणपत्र र अन्य कानुनी कागजातहरू संकलन गरेर बैंकमा पेश गरेका थिए ।
तर, बैंकका कर्मचारीहरूले जितुको पीडा बुझ्नुको सट्टा प्रक्रियागत झन्झट देखाउँदै उनलाई पटक-पटक फर्काइदिए । बैंक प्रशासनले मृत व्यक्तिको हकमा हुने कानुनी सहजतालाई बेवास्ता गर्दै ‘खातावाला व्यक्ति स्वयं उपस्थित नभई रकम दिन नसकिने’ अमानवीय र तर्कहीन अडान लिन छोडेन । एक मृत व्यक्ति कसरी बैंक आउन सक्छ भन्ने कुरा बुझ्न बैंक व्यवस्थापन असमर्थ देखियो ।
हप्तौंसम्म बैंक धाउँदा पनि कुनै समाधान ननिस्किएपछि र आर्थिक अभावले पिरोलिएपछि जितुले एउटा विचलित तुल्याउने कदम चाल्ने निर्णय गरे । उनले आफ्नी दिदीको चिहान खनेर त्यहाँ रहेको अस्थिपञ्जर बाहिर निकाले र त्यसलाई एउटा कपडामा बेरेर आफ्नो काँधमा राखी सीधै बैंकको शाखा पुगे ।
जब जितु काँधमा अस्थिपञ्जर बोकेर बैंक भित्र प्रवेश गरे, त्यहाँ उपस्थित कर्मचारी र अन्य ग्राहकहरूबीच खैलाबैला मच्चियो। धेरै मानिसहरू डराएर बैंक बाहिर भागे भने कोही यो दृश्य देखेर स्तब्ध भए । जितुले बैंक काउन्टरमै दिदीको अस्थिपञ्जर राखेर आफ्नो आक्रोश र बेदना पोखेका थिए, जसको भिडियो अहिले सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भइरहेको छ ।
घटनाको जानकारी पाएलगत्तै स्थानीय प्रहरी बैंक पुगेर जितुलाई नियन्त्रणमा लिएको थियो । प्रहरीले संवेदनशीलता देखाउँदै जितुलाई सम्झाई-बुझाई दिदीको अस्थिपञ्जर पुनः सम्मानपूर्वक गाड्न लगाएको छ। यो घटनाले स्थानीय प्रशासन र बैंकको कार्यशैलीप्रति सर्वसाधारणमा ठूलो आक्रोश पैदा गरेको छ ।
यो घटनाले विशेषगरी ग्रामीण भेगमा बसोबास गर्ने गरिब र आदिवासी समुदायले भोग्नुपर्ने प्रशासनिक सास्तीलाई उजागर गरेको छ । नियम र कानुन जनताको सहजताका लागि हुनुपर्नेमा, उल्टै सर्वसाधारणलाई मानसिक र शारीरिक यातना दिने हतियार बनेको भन्दै अधिकारकर्मीहरूले ओडिसा ग्रामीण बैंकको कडा आलोचना गरेका छन् ।
अहिलेसम्म ओडिसा ग्रामीण बैंकले यस विषयमा कुनै आधिकारिक स्पष्टीकरण वा माफी मागेको छैन । तर, यो घटनाले विश्वभरको ध्यान खिचेको छ र बैंकिङ प्रणालीमा हुनुपर्ने मानवीय संवेदना र सुधारका बारेमा नयाँ बहस छेडिदिएको छ ।
