12/08/2026
अगस्ट १२ मा दुर्लभ पूर्ण सूर्यग्रहण, लाखौँले देख्ने
काठमाडौं । आज, अगस्ट १२ मा दुर्लभ पूर्ण सूर्यग्रहण देखिँदैछ। आर्कटिक क्षेत्रबाट सुरु भएर युरोपतर्फ अघि बढ्ने यो सूर्यग्रहणका क्रममा केही स्थानमा करिब २ मिनेट १८ सेकेन्डसम्म पूर्ण अन्धकार छाउनेछ।
सूर्यग्रहण १५:३४ GMT बाट आंशिक रूपमा सुरु हुनेछ भने १६:५८ GMT मा पहिलो स्थानबाट पूर्ण सूर्यग्रहण सुरु हुनेछ। १७:४६ GMT मा ग्रहणको अधिकतम अवस्था पुग्नेछ। त्यसबेला पूर्णता करिब २ मिनेट १८ सेकेन्डसम्म रहनेछ। विश्वव्यापी रूपमा पूर्ण ग्रहणको चरण १८:३४ GMT मा समाप्त हुनेछ भने आंशिक ग्रहण भने १९:५८ GMT सम्म रहनेछ।
कहाँ–कहाँ देखिन्छ?
पूर्ण सूर्यग्रहणको मार्ग उत्तरी रूस, ग्रिनल्यान्ड, आइसल्यान्ड हुँदै स्पेन र पोर्चुगलको केही भागसम्म पुग्नेछ। यस क्षेत्रमा करिब १ करोड ५० लाख मानिसले पूर्ण सूर्यग्रहण देख्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।
यस्तै, युरोपका अधिकांश भाग, उत्तरपश्चिम अफ्रिका, क्यानडाका धेरै क्षेत्र र अमेरिकाको उत्तरी भागमा भने आंशिक सूर्यग्रहण देखिनेछ। मौसम अनुकूल भएमा विश्वभर करिब ९८ करोड मानिसले सूर्य आंशिक रूपमा ढाकिएको दृश्य देख्न सक्ने अनुमान छ।
युरोपका पेरिसमा करिब ९२ प्रतिशत, लन्डनमा ९१ प्रतिशत र बर्लिनमा ८५ प्रतिशत सूर्य ढाकिनेछ। स्पेनका लियोन, भालाडोलिड, जरागोजा, तेरुएल र भ्यालेन्सिया पूर्ण ग्रहणको मार्गमा पर्नेछन्।
सूर्यग्रहण कसरी हुन्छ?
जब चन्द्रमा पृथ्वी र सूर्यको बीचमा आएर सूर्यको प्रकाशलाई केही वा पूर्ण रूपमा छेक्छ, सूर्यग्रहण हुन्छ। चन्द्रमाले सूर्यलाई पूर्ण रूपमा ढाकेको अवस्थामा त्यस क्षेत्रबाट पूर्ण सूर्यग्रहण देखिन्छ र केही समयका लागि दिनको समयमा आकाश अँध्यारो हुन्छ। यही समयमा सूर्यको बाहिरी वायुमण्डल ‘कोरोना’ समेत देख्न सकिन्छ।
सूर्यग्रहण हेर्दा सावधानी अपनाउन आग्रह
सूर्यग्रहणलाई नाङ्गो आँखाले हेर्दा आँखामा गम्भीर क्षति हुन सक्छ। त्यसैले ग्रहण हेर्दा प्रमाणित eclipse glasses वा सुरक्षित solar viewer प्रयोग गर्न विशेषज्ञहरूले सुझाव दिएका छन्।
सामान्य सनग्लास प्रयोग नगर्न, विशेष solar filter बिना क्यामेरा, दूरबिन वा telescope बाट सूर्यतर्फ नहेर्न पनि आग्रह गरिएको छ।
पूर्ण ग्रहणको छोटो अवधिमा मात्र, जब चन्द्रमाले सूर्यको उज्यालो भाग पूर्ण रूपमा ढाकेको हुन्छ, eclipse glasses हटाएर हेर्न सुरक्षित हुन्छ। सूर्यको प्रकाश पुनः देखिन थालेपछि तुरुन्तै सुरक्षा चस्मा लगाउनुपर्छ।
आजको दुर्लभ खगोलीय घटनाले विश्वभरका आकाशप्रेमी तथा वैज्ञानिकहरूको ध्यान आकर्षित गरेको छ।