03/10/2025
थाइल्याण्ड वा बर्माका उदाहरणलाई नेपालसँग सिधै तुलना गर्नु न्यायसंगत हुँदैन। त्यहाँका ऐतिहासिक, सामाजिक र राजनीतिक संरचना हाम्रो भन्दा बिल्कुल फरक छन्। त्यसैले नेपालमा भइरहेको जेन्जी आन्दोलनलाई त्यही ढाँचामा व्याख्या गर्नु उपयुक्त हुँदैन।
प्रतिशोध होइन, जवाफदेही लोकतन्त्रका लागि छानबिन आवश्यक हुन्छ। यदि कसैले गलत काम गरेको छ भने, त्यसको स्वतन्त्र अनुसन्धान हुनु भनेको प्रतिशोध होइन, न्यायको प्रक्रियामा अघि बढ्नु हो।
वास्तवमा, छानबिनलाई प्रतिशोध ठहर्याएर अस्वीकार गरिने हो भने दण्डहीनताको संस्कार अझै गहिरो हुन्छ। यसले भविष्यमा अरूलाई पनि गलत काम गर्ने हौसला मात्र दिन्छ।
त्यसैले, निष्पक्ष छानबिनलाई रोक्ने वा यसलाई प्रतिशोध ठहर्याउने कुरा लोकतन्त्र र सुशासन दुवैको विरोध हो। सशक्त प्रतिवादको नाममा छानबिनविरुद्ध उभिनु भनेको पारदर्शी र जवाफदेही शासनलाई कमजोर पार्नु मात्र हो।
थाइल्याण्डमा थाक्सिन सिनवात्रामाथि गरिएको प्रतिशोधपूर्ण व्यवहारले राजनीतिक घाउ कहिल्यै निको भएन।
बर्मामा आङ सान सू चीलाई दशकौँ नजरबन्दमा राख्दा मुलुक आज हत्या र हिंसाको दलदलमा डुबेको छ।
शासनले प्रतिशोधका आधारमा निर्णय गर्न थाल्यो भने परिणाम कहिल्यै शुभ हुँदैन।
नेपालमा जेन्जी आन्दोलनको नाममा जे भइरहेको छ, त्यसको निष्पक्ष र स्वतन्त्र छानबिन त हुनैपर्छ ।
तर छानबिनको नाममा यदि प्रतिशोधको राजनीति हावी भयो भने, सशक्त प्रतिवाद हुनेछ , परिस्थिति अझ जटिल बन्नेछ।
#न्याय #लोकतन्त्र #नेपाल
