Naya Khoj

03/06/2026

जिल्ला प्रहरी कार्यालय संखुवासभा द्वारा जबरजस्ती करणी मुद्दामा १० वर्ष कैद सजाय तोकिएका फरार प्रतिवादी पक्राउ ।

03/06/2026

सशस्त्रको हेडक्वाटरमा आगलागी
समाचार कमेन्टमा...

03/06/2026

03/06/2026

माइक्रोसफ्टले ल्यायो ‘स्काउट’, २४सै घण्टा काम गर्ने व्यक्तिगत एआई एजेन्ट।

03/06/2026

एलन मस्क र नासालाई टक्कर दिँदै चीनको इतिहासकै घोषणा अन्तरिक्षमा नयाँ 'मून रेस' सन् २०३० अघि नै चन्द्रमामा मानव उतार्ने चीनको गुप्त गुरुयोजना सार्वजनिक गरेको छ।

अमेरिकाको नासा (NASA) सँगसँगै अब चीनले पनि यसै दशकको अन्त्य अर्थात् सन् २०३० अघि नै आफ्ना अन्तरिक्ष यात्रीहरूलाई चन्द्रमाको सतहमा उतार्ने आफ्नो योजनालाई तीव्र गतिमा अगाडि बढाएको हो।
चाइना म्यान्ड स्पेस एजेन्सी (CMSA) का वरिष्ठ अधिकारीहरूका अनुसार यस ऐतिहासिक मिशनका लागि आवश्यक पर्ने मुख्य प्रणालीहरूको विकास द्रुत गतिमा भइरहेको छ।

यस महत्वाकांक्षी र रोचक मिशनका मुख्य विशेषताहरू:

चीनका आफ्नै अत्याधुनिक प्रविधिहरू: चन्द्रमामा पुग्नका लागि चीनले 'मेङ्झाउ' (Mengzhou) नामक मानवसहितको अन्तरिक्षयान, 'लान्युआन' (Lanyue) नामक लुनार ल्यान्डर (चन्द्रमामा ओर्लिने गाडी), र शक्तिशाली 'लङ मार्च १०' (Long March 10) रकेटको विकास गरिरहेको छ। यसका धेरै ग्राउन्ड टेस्ट र सिमुलेटेड ल्यान्डिङहरू सफल भइसकेका छन्।

३ जनाको टोली, २ जना सतहमा ओर्लिने: यस मिशनमा जम्मा तीन जना अन्तरिक्ष यात्री (Taikonauts) पठाइनेछ। जसमा दुई जना यात्री 'लान्युआन' ल्यान्डरको सहयोगमा अनुसन्धानका लागि चन्द्रमाको सतहमा ओर्लिनेछन् भने तेस्रो यात्री मुख्य 'मेङ्झाउ' अन्तरिक्षयानमै रहेर चन्द्रमाको कक्ष (Orbit) बाट सुरक्षा र सञ्चारको जिम्मेवारी सम्हाल्नेछन्।

चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुव (South Pole) मा नजर: मानव पठाउनु अघि चीनले चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा रोबोटिक मिशनहरू पठाउँदैछ। सन् २०२६ को उत्तरार्ध (सम्भवतः अगस्त) मा प्रक्षेपण हुने 'चाङ'इ-७' (Chang'e-7) ले त्यहाँको 'पर्मानेन्ट्ली स्याडोभ्ड' (सधैँ अँध्यारो रहने) क्षेत्रमा लुकेको बरफ (Water ice) को खोजी गर्नेछ। त्यसपछि सन् २०२८ को वरपर 'चाङ'इ-८' (Chang'e-8) मिशन पठाइनेछ।

किन महत्त्वपूर्ण छ दक्षिणी ध्रुवको बरफ?
चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा रहेको बरफ भविष्यमा त्यहाँ बस्ने अन्तरिक्ष यात्रीहरूका लागि पिउने पानी, अक्सिजन र इलेक्ट्रोलाइसिस मार्फत रकेटको इन्धन (Propellant) बनाउन प्रयोग गर्न सकिने हुनाले यो क्षेत्र अहिले संसारकै लागि मुख्य आकर्षण बनेको छ।

30/05/2026

सन् १९२२ मा महान वैज्ञानिक Albert Einstein ले “सापेक्षताको सिद्धान्त” (Theory of Relativity) बारेमा व्याख्यान गर्दै गरेको दुर्लभ ऐतिहासिक तस्बिर हो।

त्यस समयमा आइन्स्टाइनका सिद्धान्तहरू यति जटिल र नयाँ थिए कि धेरै वैज्ञानिकहरू समेत तुरुन्तै बुझ्न जटिल हुने गर्थ्यो ।

27/05/2026

जर्मनीको कार्ल्सरुहे इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजी (KIT) का वैज्ञानिकहरूले मे २२, २०२६ मा घोषणा गरे अनुसार, सामान्य WiFi सिग्नलहरूलाई प्रयोग गरी व्यक्तिहरूको पहिचान गर्न सकिने प्रविधि प्रदर्शन गरेका छन्।
यस प्रविधिमा कुनै क्यामेरा, फिंगरप्रिन्ट वा फेस स्क्यानको आवश्यकता पर्दैन। मानिसको शरीरको आकार, आकार र हिँडाइको ढाँचाले WiFi रेडियो तरंगहरूलाई अद्वितीय तरिकाले प्रतिबिम्बित गर्छ। यी प्रतिबिम्बित सिग्नलहरूलाई AI प्रणालीले विश्लेषण गरी व्यक्तिलाई पहिचान गर्छ। यसले स्ट्यान्डर्ड WiFi राउटरहरूबाट प्राप्त च्यानल स्टेट इन्फर्मेसन (CSI) प्रयोग गर्छ।
१९७ जना सहभागीहरूमा गरिएको परीक्षणमा नियन्त्रित वातावरणमा उच्च सटीकता प्राप्त भएको थियो।
यसले वृद्धहरूको हेरचाह, स्मार्ट घर र सुरक्षा प्रणालीमा उपयोगी हुन सक्छ। तर यसले गोपनीयता जोखिम पनि बढाउँछ किनकि यसले सहमति बिना नै व्यक्तिलाई ट्र्याक गर्न सक्छ।

Sources by:
Ordinary WiFi can now identify people with near perfect accuracy
The Spy Who Came in from the WiFi: Beware of Radio Network Surveillance!

Image Disclaimer
Pic: AI Generation for Illustration only

27/05/2026

भविष्यमा मानव जाति पृथ्वीबाहेक चन्द्रमा वा मंगल ग्रहमा बस्न थाल्यो भने त्यहाँ मानव प्रजनन सम्भव होला कि नहोला? यसै गम्भीर प्रश्नको उत्तर खोज्नका लागि चीनले इतिहासमै पहिलो पटक अन्तरिक्षमा मानव कृत्रिम भ्रूणको परीक्षण सुरु गरेको छ।
मे ११, २०२६ मा चीनको 'तियानझाउ-१०' (Tianzhou-10) कार्गो अन्तरिक्षयानमार्फत यी नमुनाहरूलाई 'तियाङ्गोङ' (Tiangong) अन्तरिक्ष स्टेशनमा सफलतापूर्वक पठाइएको हो।यस ऐतिहासिक र अनौठो प्रोजेक्टका मुख्य विशेषताहरू यसप्रकार छन्:

के यी वास्तविक भ्रूण हुन्? (Nature of Space Embryos): अहँ, यी वास्तविक मानव भ्रूण होइनन् र यिनीहरूबाट बच्चा विकसित हुन सक्दैन। यिनीहरूलाई वैज्ञानिक भाषामा 'ब्लास्टोइड्स वा 'कृत्रिम भ्रूण' भनिन्छ, जुन मानव स्टेम सेल (Stem cells) बाट प्रयोगशालामा तयार पारिएका हुन्। यिनीहरूले गर्भाधान भएको १४ देखि २१ दिनको प्रारम्भिक भ्रूणको अवस्थालाई हुबहु कपी गर्छन्, जुन अंगहरू बन्नका लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण चरण मानिन्छ।

अनुसन्धानको उद्देश्य:
अन्तरिक्षको गुरुत्वाकर्षणविहीन अवस्था (Microgravity) र खतरनाक कस्मिक रेडिएसन (Cosmic radiation) ले प्रारम्भिक मानव भ्रूणको विकास, जीन अभिव्यक्ति (Gene expression) र कोषहरूको संरचनामा कस्तो असर पार्छ भन्ने कुराको गहिरो अध्ययन गर्नु यसको मुख्य उद्देश्य हो।

प्रयोगशाला र प्रविधि: चिनियाँ एकेडेमी अफ साइन्सेस (CAS) का वैज्ञानिक यू लेचियान (Yu Leqian) को नेतृत्वमा भइरहेको यस प्रयोगमा दुई प्रकारका मोडेलहरू प्रयोग गरिएका छन्—एउटा पाठेघरको कोष (Uterine cells) मा र अर्को एउटा विशेष 'माइक्रोफ्लुइडिक चिप' भित्र राखिएको छ।

५ दिनको अन्तरिक्ष यात्रा र स्वचालित प्रणाली:
अन्तरिक्ष स्टेशनमा पुगेपछि त्यहाँका अन्तरिक्ष यात्री (Taikonauts) हरूले यी नमुनाहरूलाई एक्सपेरिमेन्ट मोड्युलमा जडान गरेका छन्। त्यहाँ एउटा स्वचालित प्रणाली (Automated system) ले भ्रूणलाई जीवित राख्न दैनिक रूपमा कल्चर मिडियम (पौष्टिक तत्व) परिवर्तन गर्छ। अन्तरिक्षको वातावरणमा ५ दिनसम्म विकसित हुन दिएपछि यी भ्रूणहरूलाई त्यहीँ फ्रिज (Frozen) गरिनेछ र अध्ययनका लागि पुनः पृथ्वीमा फर्काइनेछ। पृथ्वीमा राखिएका उस्तै नियन्त्रित नमुना (Control samples) सँग यसको तुलनात्मक विश्लेषण गरिनेछ।

वैज्ञानिक महत्व:
यसअघि मुसा जस्ता जनावरका भ्रूणहरू अन्तरिक्षमा पठाउँदा तिनीहरूको डीएनए (DNA) मा क्षति पुगेको पाइएको थियो। तर, मानव मोडेलमै गरिएको यो पहिलो प्रयोग हो।
वास्तविक भ्रूणको साटो ल्याबमा निर्मित सेल मोडेल प्रयोग गरिएकाले यसमा नैतिक संकट (Ethical concerns) पनि कम छ र यसले मानवलाई बहु-ग्रहीय जीव (Multi-planetary species) बनाउने दिशामा एउटा बलियो जग बसाल्नेछ।

सन्दर्भ Reference by:
१. Chinese Academy of Sciences (CAS), Technology and Engineering Center for Space Utilization Project Documentation (Tianzhou-10 Mission, May 2026).