30/03/2026
Some suggestions to improve pharmacy service in nepal
अबको फार्मेसी सुधार: सुरक्षित औषधि, सस्तो उपचार, जिम्मेवार स्वास्थ्य प्रणाली
म Clinical Pharmacy मा दीर्घ अध्ययन र अनुसन्धानमा आधारित भएर नेपालमा फार्मेसी तथा औषधि व्यवस्थापन सुधारका लागि निम्न ५० बुँदा प्रस्ताव राख्न चाहन्छु। यी सुझावहरू जनस्वास्थ्य, बिरामी सुरक्षा, औषधिको गुणस्तर र पेशागत मर्यादा मजबुत बनाउन केन्द्रित छन्।
तत्काल प्राथमिकता (Urgent Actions)
1. Prescription बिना औषधि बिक्री पूर्ण रूपमा बन्द गरिनु पर्ने।
2. “One Pharmacy–One Pharmacist” नीति कडाइका साथ लागू गरिनु पर्ने।
3. देशभर DDA द्वारा नियमित र कडा अनुगमन अभियान सञ्चालन गरिनु पर्ने।
4. नक्कली तथा गुणस्तरहीन औषधि विरुद्ध Zero tolerance नीति अपनाइनु पर्ने।
5. सबै औषधि Generic नामबाट मात्र prescribe गर्ने व्यवस्था लागू गरिनु पर्ने।
6. Antibiotic दुरुपयोग रोक्न राष्ट्रिय स्तरको stewardship program सुरु गरिनु पर्ने।
7. औषधि सम्बन्धी भ्रामक विज्ञापन पूर्ण रूपमा नियन्त्रण गरिनु पर्ने।
8. फार्मासिस्टहरूको न्यूनतम पारिश्रमिक निर्धारण गरिनु पर्ने।
9. अस्पताल तथा community pharmacy दुवैमा regulatory enforcement कडाइका साथ गरिनु पर्ने।
10. High-risk औषधिको dispensing मा विशेष निगरानी प्रणाली लागू गरिनु पर्ने।
अस्पताल तथा क्लिनिकल सुधार
11. सबै अस्पतालमा Clinical Pharmacist अनिवार्य गरिनु पर्ने।
12. विशेष गरी Oncology/Pediatrics/ विभागमा Clinical Pharmacist व्यवस्था गरिनु पर्ने।
13. Emergency department मा Clinical Pharmacist अनिवार्य राखिनु पर्ने।
14. ICU setting मा औषधि व्यवस्थापनका लागि pharmacist-led intervention लागू गरिनु पर्ने।
15. Medication review र reconciliation प्रणाली अनिवार्य गरिनु पर्ने।
16. Adverse Drug Reaction (ADR) reporting प्रणाली सक्रिय बनाइनु पर्ने।
17. Hospital formulary system लागू गरिनु पर्ने।
18. Evidence-based prescribing guideline अनिवार्य गरिनु पर्ने।
19. Polypharmacy नियन्त्रणका लागि clinical audit प्रणाली विकास गरिनु पर्ने।
20. Patient counseling सेवा सबै अस्पतालमा अनिवार्य गरिनु पर्ने।
नीतिगत तथा कानुनी सुधार
21. औषधि ऐन 2035 लाई समसामयिक रूपमा संशोधन गरिनु पर्ने।
22. DDA लाई प्राविधिक र डिजिटल रूपमा सुदृढ बनाइनु पर्ने।
23. Nepal Pharmacy Council र DDA बीच समन्वय सुदृढ गरिनु पर्ने।
24. औषधिको मूल्य निर्धारणमा पारदर्शी प्रणाली लागू गरिनु पर्ने।
25. Margin आधारित अनियमित मूल्य निर्धारण अन्त्य गरिनु पर्ने।
26. Essential Medicines List को प्रभावकारी कार्यान्वयन गरिनु पर्ने।
27. Drug advertisement सम्बन्धी कानुन कडाइका साथ लागू गरिनु पर्ने।
28. Pharmacovigilance system सुदृढ गरिनु पर्ने।
29. Track and trace प्रणाली लागू गरी औषधिको निगरानी बढाइनु पर्ने।
30. Licensing प्रणालीमा कडाइ र पारदर्शिता ल्याइनु पर्ने।
व्यवसायिक र नैतिक सुधार
31. Medical representatives का लागि health science background अनिवार्य गरिनु पर्ने।
32. Brand-driven prescribing नियन्त्रण गरिनु पर्ने।
33. Doctors र pharmacists बीच professional collaboration बढाइनु पर्ने।
34. Pharmacy practice मा non-pharmaceutical वस्तुहरूको नियमन गरिनु पर्ने।
35. Continuous Professional Development (CPD) अनिवार्य गरिनु पर्ने।
36. Ethical practice guideline लागू गरिनु पर्ने।
37. Community pharmacy लाई primary healthcare center को रूपमा विकास गरिनु पर्ने।
38. Patient-centered care model लागू गरिनु पर्ने।
39. Irrational combination drugs हटाइनु पर्ने।
40. Self-medication नियन्त्रणका लागि जनचेतना कार्यक्रम सञ्चालन गरिनु पर्ने।
दीर्घकालीन रणनीति
41. नेपालमा औषधि उत्पादन बढाई आयात प्रतिस्थापन गरिनु पर्ने।
42. Export-oriented pharmaceutical industry विकास गरिनु पर्ने।
43. National Medicine Laboratory को क्षमता विस्तार गरिनु पर्ने।
44. प्रत्येक batch को quality testing प्रणाली मजबुत बनाइनु पर्ने।
45. Pharmacy education लाई practice-oriented बनाइनु पर्ने।
46. Research र innovation मा सरकारी लगानी बढाइनु पर्ने।
47. प्रत्येक स्थानीय तहमा कम्तिमा एक pharmacist अनिवार्य गरिनु पर्ने।
48. Public health system मा pharmacist को भूमिका विस्तार गरिनु पर्ने।
49. Antimicrobial resistance विरुद्ध दीर्घकालीन राष्ट्रिय रणनीति लागू गरिनु पर्ने।
50. Digital health र e-prescription प्रणाली लागू गरिनु पर्ने।
औषधि केवल व्यापार होइन, यो जीवनसँग प्रत्यक्ष जोडिएको सेवा हो। सही नीति, कडा कार्यान्वयन र पेशागत जिम्मेवारीले मात्र सुरक्षित, सुलभ र प्रभावकारी स्वास्थ्य प्रणाली निर्माण गर्न सकिन्छ। अब समय आएको छ—फार्मेसी क्षेत्रलाई व्यवस्थित, वैज्ञानिक र जनउत्तरदायी बनाउने।
