https://www.facebook.com/549074034955578/

The Velum - TMC Student Publication, Poblacion, Trinidad, Bohol (2026)

24/08/2026

𝗣𝗮𝗺𝗽𝗮𝗻𝗶𝘁𝗶𝗸𝗮𝗻 | Kabataan: Pag-asa Pa Ba ng Bayan?

“Ang kabataan ang pag-asa ng bayan.”

Isang pangungusap na matagal nang ipinapasa sa bawat henerasyon, wari’y isang kandilang inilalagay sa palad ng bawat batang isinisilang sa bayang ito. Bata pa lamang, itinuturo na sa atin na balang araw, tayo ang tatayo, tayo ang magpapatuloy, tayo ang magdadala sa bayan sa lugar na hindi na nito kailangang mangarap pa.

Ngunit paano kung ang kandilang ipinagkatiwala sa atin ay unti-unting nauupos?

Sa bawat paglipas ng araw, may mga kabataang ang pangalan ay hindi na tinatawag sa loob ng silid-aralan, kundi sa balita. May mga batang dapat sana’y nag-iisip kung anong kurso ang kukunin, kung anong pangarap ang susundan, o kung saan dadalhin ang kanilang mga magulang balang araw—ngunit sa halip, natututo silang humawak ng galit bago pa man nila matutunang hawakan nang maayos ang kanilang kinabukasan.

May mga pangarap na namamatay nang mas maaga kaysa sa kanilang mga may-ari.

May mga buhay na napuputol sa murang edad.

At sa harap ng lahat ng ito, madaling ituro ang daliri sa kabataan.

“Kasalanan nila.”

“Wala silang disiplina.”

“Wala na talagang pag-asa ang kabataan ngayon.”

Ngunit bago natin sila hatulan, baka kailangan muna nating tingnan kung saan sila nanggaling.

Sapagkat walang batang isinilang na may galit sa dibdib.

Walang sanggol na unang iyak pa lamang ay may dalang karahasan.

May mga batang minsang nangarap maging g**o, doktor, pulis, inhinyero. May mga batang nangarap lamang na balang araw, makauwi sila sa isang tahanang hindi puno ng sigawan. May mga batang hindi naman humihiling ng marangyang buhay—gusto lamang nilang maramdaman na may naghihintay sa kanila, may naniniwala sa kanila, at may magtuturo sa kanila kung alin ang tama kapag hindi na nila alam ang kanilang tatahakin.

Ngunit habang lumalaki ang isang bata, hindi lamang siya ang nagbabago.

Nagbabago rin ang mundong kanyang ginagalawan.

Sa tahanan, may mga salitang maaaring maging yakap o sugat.

Sa paaralan, may mga g**ong maaaring maging ilaw o maging isa pang dahilan upang mawalan siya ng tiwala sa sarili.

Sa barkada, may mga kamay na maaaring humila pataas—ngunit mayroon ding maaaring humila pababa.

Sa social media, napakaraming tinig ang sabay-sabay na nagsasalita, hanggang sa minsan ay hindi na marinig ng isang kabataan ang sarili niyang tinig.

At sa lipunan, nakikita niya ang mga bagay na hindi natin maaaring itago habambuhay.

Nakikita niya ang karahasan.

Nakikita niya ang kahirapan.

Nakikita niya ang kasinungalingan.

Nakikita niya ang mga taong dapat maging halimbawa ngunit minsan ay sila pa ang unang nakakalimot sa kanilang pananagutan.

Kaya kung ang kabataan ay nawawala ng direksyon, hindi ba’t dapat din nating itanong kung sino ang unang naglagay ng mapa sa kanilang mga kamay?

Hindi sapat na sabihin sa isang batang nawawala, “Hanapin mo ang daan.”

Paano kung wala naman tayong ipinakitang daan?

Paano kung sa halip na ilaw ang ibinigay natin sa kanya, iniwan natin siyang maglakad sa dilim?

Matagal nating sinasabi na ang kabataan ang pag-asa ng bayan.

Ngunit ang pag-asa ay hindi basta ibinibigay.

Ito ay inaalagaan.

Ito ay tinuturuan.

Ito ay pinoprotektahan.

At higit sa lahat, ito ay ipinapakita.

Hindi natin maaaring hilingin sa kabataan na maging mabuting mamamayan kung ang mga nakatatanda sa kanilang paligid ay nagtuturo ng kabaligtaran. Hindi natin maaaring sabihin sa kanila na piliin ang tama kung ang mundong kanilang nakikita ay paulit-ulit na nagpapakitang minsan, ang mali ang mas mabilis makarating sa taas.

Dahil bago maging lider ang isang kabataan, kailangan muna niyang makakita ng isang lider na karapat-dapat tularan.

Bago siya matutong maglingkod, kailangan muna niyang makakita ng paglilingkod na hindi naghihintay ng kapalit.

Bago siya maniwala sa bayan, kailangan muna niyang maramdaman na ang bayan ay naniniwala rin sa kanya.

Kaya marahil, hindi lamang ang kabataan ang dapat tanungin.

Hindi lamang sila ang dapat pagsabihan.

Hindi lamang sila ang dapat sisihin kapag sila ay nadapa.

Dapat din nating tanungin ang mga magulang na unang humawak sa kanilang kamay. Ang mga g**ong unang nagturo sa kanila. Ang komunidad na kanilang kinalakhan. At higit sa lahat, ang mga pinunong pinagkatiwalaan nating manguna.

Sapagkat ang mga namumuno ay hindi lamang mga pangalang nakasulat sa balota.

Sila ang mga kamay na dapat gumabay.

Sila ang mga tinig na dapat magsabi kung saan patungo.

Sila ang mga ilaw na dapat manatiling bukas kapag ang buong bayan ay tila naliligaw.

Hindi sapat na sabihan ang kabataan na sila ang kinabukasan habang hinahayaan silang lumaki sa kasalukuyang ayaw nating ayusin.

Hindi sapat na sabihing, “Kayo ang pag-asa,” kung ang mundong ipinamamana natin sa kanila ay unti-unti nating sinisira.

At marahil, ito ang mas mahirap tanggapin. Hindi lamang kabataan ang salamin ng kinabukasan ng bayan. Sila rin ay salamin ng bayang kanilang kinalakhan.

Kung may batang naliligaw, baka hindi lamang siya ang dapat hanapin.

Baka kailangan din nating balikan kung saan siya unang nawala.

Kung may kabataang napuno ng galit, baka kailangan nating itanong kung gaano katagal siyang hindi napakinggan.

Kung may kabataang piniling maling landas, baka kailangan nating tingnan kung ilan ang mga tamang landas na hindi natin naipakita sa kanya.

At kung may kabataang nawalan ng pag-asa, baka hindi natin dapat agad itanong kung bakit siya sumuko.

Baka dapat muna nating itanong, ano ang ginawa natin upang magkaroon siya ng dahilan para manatili?

Ang kabataan ay hindi perpekto.

Nagkakamali sila. Nadadapa. Naliligaw. Minsan, sila mismo ang pumipili ng landas na alam nilang mali.

Ngunit ang pagkakamali ng isang kabataan ay hindi dapat maging hatol sa buong buhay niya.

Dahil ang kabataan ay hindi isang tapos na kuwento.

Sila ay pahinang sinusulatan pa lamang.

At kung nais nating maging maganda ang kuwentong kanilang isusulat, hindi sapat na sabihan silang magsulat nang maayos.

Kailangan nating tulungan silang hawakan ang panulat.

Kailangan nating ituro kung saan ilalagay ang unang salita.

Kailangan nating manatili kapag nanginginig ang kanilang kamay.

Dahil oo—maaaring ang kabataan ang pag-asa ng bayan.

Ngunit hindi sila dapat ang nag-iisang pag-asa.

Bago natin hilingin sa kanila na buhatin ang kinabukasan ng bayan, dapat muna nating siguraduhing hindi natin sila pinabibigatan ng kasalukuyang tayo mismo ang lumikha.

At sa huli, marahil hindi ang tanong na—

“Kabataan: Pag-asa pa ba ng bayan?”

ang pinakamahalaga.

Kundi ito:

“Anong uri ng bayan ang inihahanda natin para sa kanilang pag-asa?”

Sapagkat ang kabataan ay maaaring maging liwanag.

Ngunit ang liwanag ay nangangailangan ng sindi.

At kung nais nating maliwanagan ang bayan balang araw, kailangan nating tiyaking habang lumalaki ang kabataan, may mga kamay pa ring handang magsindi ng ilaw.

🖋: Era Añana

23/08/2026

Bilang bahagi ng 𝗕𝘂𝘄𝗮𝗻 𝗻𝗴 𝗪𝗶𝗸𝗮 𝟮𝟬𝟮𝟲, tampok sa espesyal na episode ng 𝗖𝗮𝗺𝗽𝘂𝘀 𝗖𝗵𝗶𝗸𝗮: 𝗧𝗠𝗖 𝗘𝗱𝗶𝘁𝗶𝗼𝗻 ang pagsubok sa kaalaman ng mga TMCians sa mga malalalim at makukulay na salitang Filipino.

Isang simpleng hamon na naglalayong ipakita ang yaman ng ating wika at ang pagpapahalaga ng kabataan sa sariling pagkakakilanlan.

Wika natin; ipagmalaki, gamitin, at buhayin natin!

23/08/2026

𝗟𝗜𝗧𝗘𝗥𝗔𝗥𝗬 | An Elegy to the Writer of My Ode

To the Poet, to the one I loved
A talented writer and an amazing bard
I write this farewell to you, as a parting piece
Before I hide the tears behind this beautiful face.

I loved you true, and so did you
You were genuine to me, and your offerings were true
From the poems of our younger years, I did admire
It is worth the beautiful tune of every bard’s lyre.

Even before this tragedy, you’ve been with me
You knew my life, from its best to its misery
And you held my hand when I was in pain
You comforted my soul when all was in vain.

And even in war, you fought with all your strength
You never wavered, even in the face of Death
You saved me from arrows, and you hid me from enemies
You gave us glory through your winning strategies.

Unfortunately, Death did win, and you became a price
No pain is greater than to see you meet your demise
While the sword’s at hand, you reached your bitter end
I lost my heart, my Poet, my beloved, my friend.

All I can do is to hold your hand while shouting your name
Until today, I can hear your poems despite their works of fame
The poems they gave are inferior to the poems I kept in my heart
Despite the statues of gold, I still yearn for your everlasting art.

Though they gave me treasure, with a piece for me per set of two
I still have a longing for the treasures made by your love so true
Though I got the praises from those glory days
I still cry at night for your hidden aches.

“To the Princess the spoils, to the Poet the aches”
Though you might say it is destined, I cannot forgo the hate
For I only wish to see you again, in flesh and alive
Not through the hidden memories when I visit them at night.

Oh, how unfortunate am I to live as a hero
If only a ghost can feel my hidden sorrow?
It is better to die than to live a painful lie
If the lie is to live without you, I would rather seek my demise.

I miss you, my beloved; I miss you every day
But life is unfair, and your soul is far away
Maybe we’ll see each other again when there’s no more life in my lips
Maybe then, I’ll be able to shower you again with my tender kiss.

But for now, as a leader I must set aside this regret
Hurtful it may be, but this longing I must forget
For you would rather let me live to see another tomorrow
Than to become a past of hidden dreams and sorrows.

So, for now, farewell, my beloved Poet and Knight
Though bidding farewell does not feel right
For you sacrificed for me to see another day
Warrior of tomorrow I’ll become, for the sake of your forgotten name.

To the Princess the spoils, to the Poet the aches
Painful it may be, but such burden is for me to take.

🖋️: JDCruz2006

22/08/2026

𝗟𝗜𝗧𝗘𝗥𝗔𝗥𝗬 I Wrote You an Ode, You Left Me with an Elegy

I started with an ode
Written in my humble abode
A poem to praise you, my beloved
To write you all I had.

The love that you gave to this heart
A love worth making this broken art
With words of our summer days
With imagery depicting your beautiful face.

I wrote your greatness to me
A man with nothing but his poetry
Though the body’s weak, I muster oneself
To give me strength, as my own shelf.

To write you this piece to celebrate your presence
A savior at the time when love is truly absent
And for a while, I felt… valued, protected
Something new from the well-acquainted cycle of hatred.

And an ode it was, a piece I wrote
An ode to the loved one who made me whole
For you are my savior, the hero of Sekigahara
A flower worth cherishing from the sea of flora.

But I was a fool, no, I’m indeed a fool
To this trap of fate, I completely took the fall
And here I am, with an elegy you wrote for me
After you left, I’ve been in death by misery.

Each step I took from the place I once called home
All I can see are the dead hopes and shattered bones
For I fought alone, I was your Poet and Knight
Destined for Death, deprived of the gift of light

I waged war with you, the Princess of my dreams
In the beginning I once thought, “victory it seems”
But I was a fool to believe; it was too early to say
Before I knew, all of my hope had been slain.

I fought hard, my beloved, and God’s my witness
He saw my fiery spirit despite my body’s weakness
But it’s no use, it’s no use at all
If the end is my demise and destined is my own fall.

And now, an elegy was written for me
Bards forgot my name despite my chivalry
And praises were given to you, my beloved
I do not hate you, but I wish I were still alive.

The only wish of this heart drenched in ache
Please take my heart out from the sea of hate
If such is impossible, I must stay out of light
For living with you, I have no right.

May my ode exist for years to come
For such piece is my pride even when I’m gone
But rest assured, this elegy of yours I will keep
For this reminds me of that sweet kiss from your lips.

To the Princess the spoils, to the Poet the aches
Hurtful it may be, but such is my fate.

🖋️: JDCruz2006

22/08/2026

𝗟𝗜𝗧𝗘𝗥𝗔𝗥𝗬 | To the Princess the Spoils, To the Poet the Aches

To the Princess the spoils, to the Poet the aches
Hurtful may be, but such is what fate dictates
A tale as old as time, such a recurring fate
One might resist, but doing so is too late.

To the Princess goes all the glory and riches from the crusade
Away from danger, her cadence seals her epic so great
Every spoil of battle, she owns a piece from a set of two
And the rest is divided among the knights so true.

To the Princess goes all the songs of victory
Her likeness will be visualized in every kind of artistry
She will be immortalized through paintings filled with vivid imagery
And her accomplishments shall be reimagined in every attempt in poetry.

The Princess will be loved by her grateful citizenry
Her beauty will launch a thousand ships sailing to seven seas
And her power will be undisputed, granting her absolute authority
A privilege she will use to uplift the members living in peasantry.

But the Poet, he shall become the “Unfortunate Knight”
Brave and mighty he may be, but his tales will be deprived of light
He will live as a futile statistic, a casualty for the cause
To every shrine for the fallen, laymen will treat him as a nameless loss.

His remains will be defiled by the beasts deprived of reason
In the memories of the past he shall stay, as it shall serve as his prison
And the works he wrote on paper will disintegrate through time
A piece might survive, but only the stolen lines.

The Poet will be forgotten, even by the Princess he had served
Bards will be deprived of his name, despite the nicknames he had earned
And even his beloved will move past his shadow
It is indeed tragic, as tragic as the lethal arrow.

The Princess shall be rejoiced, but the Poet shall remain unknown
In this cloth of fate, their epilogues were already sewn
One will be remembered fondly, while the other’s tale is in mystery
Their love is a secret between them, only to be remembered by the God of Misery.

To the Princess the spoils, to the Poet the aches
This is the fate that only a few can partake.

🖋️: JDCruz2006

21/08/2026

𝗡𝗜𝗡𝗢𝗬 𝗔𝗤𝗨𝗜𝗡𝗢 𝗗𝗔𝗬 | August 21, 2026

Today, the nation commemorates Ninoy Aquino Day, honoring the life and legacy of former Senator Benigno “Ninoy” S. Aquino Jr. and his role in the country’s struggle for democracy and freedom.

May this day remind us to value freedom, courage, civic responsibility, and democracy, and to remain committed to building a nation grounded in justice and unity.

21/08/2026

𝗜𝗻𝘁𝗿𝗼𝗱𝘂𝗰𝗶𝗻𝗴 𝘁𝗵𝗲 𝗡𝗲𝘄 𝗢𝗳𝗳𝗶𝗰𝗶𝗮𝗹 𝗟𝗼𝗴𝗼 𝗼𝗳 𝗧𝗵𝗲 𝗩𝗲𝗹𝘂𝗺

A new symbol for a continuing story.

This logo represents our identity, creativity, and vision as we remain committed in telling stories, sharing ideas, and giving voice to the TMC community.

20/08/2026

𝗟𝗔𝗧𝗛𝗔𝗟𝗔𝗜𝗡 | Wika sa Panahon Ng Chat: Buhay Pa Ba ang Malalim na Filipino?

“HAHAHAHA, ang funny mo!”

“Wait lang, nasa school pa ako.”

“Grabe, di ko kinaya ’yon!”

"Kumusta na u pala?"

Ganito na marahil ang tunog ng karaniwang usapan ng kabataan sa panahon ng chat. Mabilis, maikli, at kung minsan ay halo-halo—Filipino, English, shortcuts, emojis, at mga salitang sumisikat sa social media.

Ngunit sa gitna ng mabilis na pagbabago ng paraan ng pakikipag-usap, isang matinding tanong ang unti-unting kumakatok: Buhay pa ba ang malalim na Filipino?

Ang wika ay hindi lamang mga salitang binibigkas o isinusulat. Ito ay bahagi ng bawat Pilipino sa kanilang pagkakakilanlan. Dito naipapahayag ang damdamin, karanasan, kultura, at mga kuwentong minana pa sa mga naunang henerasyon.

Sa bawat salitang ginagamit, may kasaysayan at kulturang nakaukit.

Ngunit sa pagdating ng makabagong panahon, nagbabago rin ang paraan ng paggamit ng wika ng mga Pilipino. Sa isang simpleng pagpapadala ng mensahe gamit ang teknolohiya, maaaring mas piliin ng karamihan ang “lol,” “haha,” “btw,” “idk,” o isang emoji kaysa sa mahabang pagpapahayag ng saloobin.

Sa social media naman, mabilis na sumisikat ang mga bagong slang at ekspresyon na maaaring mawala rin makalipas lamang ang ilang buwan. Hindi naman nangangahulugang tuluyan nang nawawala ang Filipino. Sa halip, nagbabago ito kasabay ng mga taong gumagamit nito. Ang mga kabataan ngayon ay may sariling paraan ng pagpapahayag.

May taglish, may slang, may pinaikling salita, at may mga salitang nabubuo mula sa kultura ng internet.

Maaaring iba ito sa wikang ginagamit ng mga ninuno, ngunit isa rin itong patunay na ang wika ay buhay at patuloy na umuunlad. Gayunpaman, sa dami ng bagong salitang dumarating, may panganib na tuluyang malimutan ang ilang salitang minsang naging mahalagang bahagi ng pang-araw-araw na buhay ng mga Pilipino.

Kailan mo huling narinig ang salitang “marilag,” “marahuyo,” “gunita,” “pagsamo,” o “ hiraya" sa isang ordinaryong usapan?

Maaaring bihira na. Ngunit hindi ba't may kakaibang ganda ang mga salitang ito?

Ang gunita ay hindi lamang simpleng alaala.

Ang pagsamo ay hindi lamang simpleng pakiusap.

Sa bawat salita, may lalim at damdaming hindi laging kayang tumbasan ng isang shortcut, emoji, o trending slang.

Hindi masama ang paggamit ng makabagong salita.

Hindi rin kailangang talikuran ng kabataan ang mga bagong paraan ng komunikasyon. Ang mahalaga ay hindi nakakalimutan ng taong pilipino kung saan sila nagmula. Maaaring madaling makisabay sa mga bagong salitang uso sa social media, ngunit maaari rin sanang matutong huminto at pakinggan ang mga salitang minana sa nakaraan.

Dahil ang wika ay parang isang ilog—patuloy itong umaagos, nagbabago ang daloy, ngunit dala pa rin nito ang tubig mula sa pinagmulan. Kaya ngayong Buwan ng Wika, marahil ay hindi lamang dapat itanong kung buhay pa ba ang malalim na Filipino.

Mas mahalagang itanong: Handa ba tayong panatilihin itong buhay? Dahil ang sariling wika ay hindi lamang isang asignatura sa paaralan o isang tema tuwing Agosto. Ito ay bahagi ng ating pagkakakilanlan—isang pamana ng nakaraan na maaari nating gamitin, pahalagahan, at ipasa sa susunod na henerasyon.

Buhay pa ba ang malalim na Filipino? Oo—hangga't may mga taong handang gamitin, pakinggan, at ipasa ang mga salitang minsang akala natin ay tuluyan nang nakalimutan. Maaaring magbago ang mga salita, ngunit huwag hayaang mawala ang pagpapahalaga sa wikang nagsasalaysay kung sino tayo.

🖋️: Armie C. Torrefiel

19/08/2026

𝗟𝗔𝗧𝗛𝗔𝗟𝗔𝗜𝗡 | Layag ng Buhawi, Angkla ng Lahi: Ang Wikang Filipino sa Dinamikong Panahon

Sa gitna ng pagdiriwang ng Buwan ng Wika, isang bata ang tahimik na nakaupo kaniyang silid, nag hahanda para sa kaniyang talumpati.

Subalit, nakikita sa kaniyang porma at ekpresyon ng mukha na tila ito'y nahihirapan.

Pinuntahan siya ng kaniyang ina at nakita nito ang kinagisnan ng kaniyang anak.

Tinanong niya ito, "Anak, tila ika'y nahihirapan, ano ba ang iyong problema?"

Sinagot siya ng kaniyang anak, "Inay, isa ako sa kalahok na magtatalumpati sa aming paaralan at ako'y nahihirapan bigkasin ang mga salitang ito, na purong tagalog."

Bagama't isang simpleng eksena lamang ito sa loob ng isang tahanan, nagsisilbi itong malaking salamin ng katotohanang kinakaharap ng ating lipunan sa kasalukuyan.

Sa henerasyon ngayon ay hindi natin maikakaila ang mga impluwensiya ng makabagong panahon.

Mula sa bansang minsang sinakop at pinagkaitan ng boses, tungo sa sibilisasyong nakadikit sa mundo ng digitalisasyon— patuloy na nagbabago hindi lamang ang ekonomiya at ang tao pati na rin ang ating wikang Filipino.

Kung titingnan natin ang kasalukuyan, marami ang mas pinipiling makipagtalastasan gamit ang wikang Ingles—sa trabaho man, sa kalsada, o maging sa piling ng mga kaibigan.

Sa ngayon, maraming kabataan ang mas komportableng mag salita ng wikang Ingles, habang ang iba naman ay nananatili sa katutubong wika, at mayroon ding gumagamit ng tinatawag na "conyo" o salitang balbal na kung saan pinaghalo ang Ingles at Filipino.

Hindi rin maiiwasan na sa impluwensiya ng teknolohiya, kung saan lahat ng kabataan ay aktibo at mayroon nito.

Hindi rin natin maikakaila na, ito rin ang naghuhubog sa kanilang kaisipan tungkol sa iba't ibang kaalaman, parte na rito ang mga wikang dayuhan.

Ngunit sa gitna ng makabagong teknolohiya at wikang dayuhan, isa ang nanatiling tanong: Nasaan na ang ating sariling wika? Ayon sa tanyag na paalala ni Rizal, "Ang hindi marunong mag mahal sa sariling wika ay higit pa sa hayop at malansang isda."

Ito ay hindi panakot kundi paalala sa atin na kahit sa makabagong panahon sariling wika ay ating tangkilikin.

Ang wikang dayuhan at makabagong panahon ang nagsisilbing "hangin at layag" na nagdadala sa atin sa isang dinamikong mundo.

Subalit, Ang wikang Filipino ang " daungan at angkla" na matatag na humahawak sa ating pambansang pagkakakilanlan.

Sa huli, hindi masama ang sumabay sa dinamikong panahon basta atin lamang isa puso at isaisip ang ating pinagmulan, ang ating kasaysayan , at ang ating Wikang Filipino.

🖋️: Janiella A. Templa

The Velum - TMC Student Publication

24/08/2026

23/08/2026

23/08/2026

22/08/2026

22/08/2026

21/08/2026

21/08/2026

20/08/2026

19/08/2026

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category

Listing takedown request