15/11/2025
Ang Bantay sa Dalampasigan
Oscar selalu tahu kailan darating ang malakas na alon. Hindi sa pamamagitan ng hanging amihan o ng kulay ng langit. Sa halip, ito ay sa pamamagitan ng tahol—ang malungkot, malayong tahol ng a*o mula sa dalampasigan tuwing hatinggabi.
Bawat tahol ay parang karayom na tumutusok sa katahimikan ng gabi. Para kay Oscar, isang labindalawang taong gulang na batang laging nakikinig mula sa kanyang silid, ito ay isang tinig mula sa nakaraan. Isang tinig na dapat ay nalimot na ng mundo.
"Ito na naman si Bantay," bulong niya sa dilim, ang kanyang mga mata ay nakapako sa bintana na tanging ang anino ng mga punong niyog ang nakikita.
Si Bantay ay isang Aspin—isang a*ong Pinoy—na dating alaga ng kanyang pamilya. Isang askal na may balahibong kulay kayumanggi at mga matang tila nakakabasa ng kaluluwa ng dagat. Siya ang bantay ng kanilang maliit na bahay-kubo sa baybayin ng isang liblib na barangay sa Bicol. Pitong taon na ang nakalipas, isang malakas na bagyo ang dumating. Habang si Oscar at ang kanyang pamilya ay nagtago sa looban, si Bantay ay nakatali sa labas, na tapat na nagbabantay. Isang malaking alon ang sumunggab sa kanya, at hindi na siya muling nakita. Nang magliwanag ang umaga, ang tanging natira ay ang kanyang kulungan na nabali at ang kanyang panday na kuwintas na natagpuan sa buhangin.
Ngunit mula noong nakaraang buwan, ang tahol ay bumalik.
Ang mga tao sa barangay ay nagsimulang mag-usap-usap. Ang tahol, sabi nila, ay multo. Isang aswang o isang malignong espiritu na nagkukunwaring alagang hayop upang manakit. Ang mga matatanda ay nagsara ng kanilang mga bintana tuwing gabi. Ang mga bata ay pinagbabawalang maglaro malapit sa dalampasigan pagkatapos ng dapit-hapon. Ang dating payapang baybayin ay naging isang lugar ng takot.
Ngunit para kay Lolo Peping, ang lolo ni Oscar na isang mangkukulam o albularyo, ito ay iba.
"Huwag kang matakot, anak," sabi nito isang gabi, habang nakaupo sila sa balkonahe, pinakikinggan ang malayong tahol.
