10/09/2025
KORTE SUPREMA PINAG-AARALAN NA IHINTO ANG PAGPAPATUPAD NG BATAS SA PAGPAPALIBAN SA BARANGAY AT SK ELECTION NGAYONG DESYEMBRE 2025.
Pinag-aaralan ng Korte Suprema (SC) na ihinto ang pagpapatupad ng batas na nagpalawig sa termino ng mga opisyal ng Barangay at Sangguniang Kabataan (SK) mula tatlo hanggang apat na taon, at epektibong ipinagpaliban hanggang Nobyembre 2026 ang Barangay at Sangguniang Kabataan Elections (BSKE) na orihinal na itinakda noong Disyembre 1, 2025.
Ang Republic Act No. 12232, na nilagdaan bilang batas ni Pangulong Marcos noong Agosto 13, ay nagpalawig ng termino ng mga opisyal ng Barangay at SK at ipinagpaliban ang BSKE.
Tatlong petisyon, ang unang inihain ng abogadong si Romulo B. Macalintal, ang humiling sa SC na magdeklara ng labag sa konstitusyon ng RA 12232 at nakiusap para sa pagpapalabas ng TRO.
Ang tatlong petisyon ay pinagsama-sama ng SC na nag-atas sa mga respondent -- ang Senado, ang Kapulungan ng mga Kinatawan, ang Opisina ng Executive Secretary, at ang Commission on Elections (Comelec) - na maghain ng kanilang mga komento sa loob ng hindi pinalawig na panahon ng 10 araw mula sa pagtanggap ng abiso.
Dapat ding harapin ng mga komento ang mga pakiusap para sa TRO na hinihiling ni Macalintal at sa dalawa pang petisyon na inihain ni John Barry T. Tayam, at isang grupo ng mga batang botante na pinamumunuan ni Mystro Yushi P. Fujii.
Isang mosyon para tanggapin ang petition for intervention nito ay inihain ng Liga ng Mga Barangay sa Pilipinas na humiling sa SC na ideklara bilang constitutional ang RA 12232.
Sa isang resolusyon, inatasan ng SC si Macalintal na maghain ng kanyang komento sa mosyon para tanggapin ang petition for intervention na inihain ng Liga ng Mga Barangay (LB).
Sa kanyang komento, sinabi ni Macalintal na ang LB at ang mga nanunungkulan na Punong Barangay (PBs) ay walang legal na personalidad para makialam sa kanyang petisyon sa SC.
Sinabi niya sa SC na ang petisyon ay dapat na "tanggihan sa paningin" dahil sa pagiging "topsy-turvy" na habang ito ay naglalayong ihain ng ilang punong barangay, hindi malinaw kung sino ang mga tunay na partido, kung ang mga barangay, ang Liga chapter, o ang punong barangay mismo."
Ipinunto niya na ang mga tao na umano'y pumirma sa verified petition in intervention ay hindi nararapat na awtorisadong maghain ng pareho at ilang diumano'y awtoridad na maghain ay maagang inisyu.
Aniya, ang ilan sa mga dokumentong nakadugtong sa petition in intervention ay nilagdaan noon pang Agosto 2-11, 2025 nang hindi pa umiiral ang RA 12232 at hindi pa naihahain ang petisyon ni Macalintal.
He lamented: "Paano sila makialam sa isang petisyon na hindi pa umiiral? Ito ay nagpapatunay lamang ng perjured na katangian ng ilan sa mga dokumento na nakalakip ng mga intervenor."
Kasabay nito, sinabi ni Macalintal: “At ang nakakagulat, ang karamihan sa sertipikasyon sa non-forum shopping at Special Power of Attorneys ay nanotaryo lamang ng isang notaryo publiko sa loob lamang ng isang araw at ilang mga resolusyon na binansagan lamang na nagpapahintulot sa paghahain ng interbensyon ay nagmula sa iba't ibang barangay sa Isabela, Leyte, Misamis Oriental, Cagayan de Oro City na walang katulad na pangalan na opisyal ng Liga ng Cagayan de Oro. o sa mga barangay.”
Sa pagbanggit ng isang halimbawa, sinabi niya na ang isang resolusyon ng barangay ay pinagtibay umano noong Agosto 18, 2025 sa Wigan, Cordon, Isabela; ngunit ito ay nanotaryo rin noong Agosto 18, 2025 ng parehong notaryo publiko sa Lungsod ng Maynila.
Sinabi rin ni Macalintal sa SC na sinusuportahan niya ang petisyon na inihain ng isang youth group na kabilang sa Sangguniang Kabataan na pinamagatang Fujii vs Office of the President na binabatikos din ang constitutionality ng RA 11935.
Sa batayan din ng konstitusyon, sinabi ni Macalintal na ang RA 12232 ay naglalaman ng iba't ibang paksa -- bagong termino ng panunungkulan ng mga opisyal ng barangay, bagong termino ng panunungkulan ng mga opisyal ng SK, pagpapaliban ng Disyembre 2025 BSKE, at pagpapalawig ng panunungkulan ng mga opisyal ng BSK sa hold-over capacity - lahat ay paglabag sa probisyon ng konstitusyon ng one-subject-oneing-.
Ang SC ay kasalukuyang nasa tatlong linggong recess sa pagsulat ng desisyon. Inaasahang magpapatuloy ang mga sesyon ng paghahati nito sa Setyembre 22 at ang buong sesyon ng korte nito sa Setyembre 23.
