17/08/2025
Gusto ko lang ibahagi ang kakaibang karanasan ng lolo ko na hanggang ngayon, kinikilabutan pa rin siya kapag naaalala niya.
Nangyari ito noong nakaraang taon. Pumunta kami sa bahay ng lola ko para bumisita. Doon kami tumuloy, habang ang lolo ko naman ay nasa trabaho pa at hindi niya alam na nandoon kami.
Habang kami ay abala sa pakikipagkuwentuhan sa bahay ni lola, ang lolo ko pala ay pumunta sa lumang bahay namin. Dati itong sementeryo o minteryo, kaya simula’t sapul, ramdam na niya ang bigat ng presensya doon.
Mag-isa lang noon si Lolo. Napagod siya sa trabaho at sa biyahe kaya naupo muna siya sa isang silya. Sa sobrang pagod, hindi niya namalayan na nakatulog siya roon.
Makalipas ang ilang minuto, nang dahan-dahan niyang idinilat ang kanyang mga mata, may nakita siyang dalawang pigura sa harap niya—isang babae at isang bata.
Nakayuko raw sila, nakatayo mismo sa harapan niya.
Akala ng lolo ko ay dumating na kami kasama ang mama ko. Ang pagkakakilala niya kasi, yung babae ay si Mama, at yung bata ay ako. Kaya tinawag niya agad:
> “Oh, andiyan na pala kayo… Mama ko yan, Louise, aling dumating na pala kayo.”
Pero, laking pagtataka niya… hindi sumasagot ang mga ito. Nakatayo lang, nakayuko.
Sinubukan niyang tawagin ulit, pero nanatili silang tahimik.
Nang tumagal ng ilang segundo, doon lang niya napansin ang kakaiba. Hindi gumagalaw ang babae at bata. At habang tinititigan niya, para bang unti-unting lumabo at naglaho ang mga pigura sa harap niya.
Doon na niya narealize—hindi pala kami iyon. Ang nakita niya ay mga kaluluwa.
Ayon sa matatanda, ang bahay namin ay nakatayo sa dating sementeryo. Kaya hindi na nakapagtataka kung may nagpaparamdam doon. Pero para kay Lolo, ito ang unang beses na ganoon kalinaw ang nakita niya.
Pagkatapos ng insidenteng iyon, agad kaming sinabihan ni Lolo na iwasan ang bahay kapag gabi. Simula noon, mas madalas na lang kaming nagtitipon sa bahay ni Lola kaysa doon sa luma naming tirahan.
Pero ang hindi niya makalimutan ay ang itsura ng babae at bata—nakayuko, walang imik, at tila may bigat na kalungkutan sa kanilang presensya. Hanggang ngayon, tuwing ikinukuwento niya iyon, nangingilabot siya.
May mga bagay na hindi natin basta kayang ipaliwanag. Lalo na kung ang lugar ay may kasaysayan ng kamatayan, gaya ng sementeryo. Kaya’t matutong igalang ang mga kaluluwa, at laging manalangin para sa kanilang kapayapaan—at sa atin na rin.
-Louise
