Mindoro Today, Pinamalayan (2026)

31/05/2026

Calamansi ng Mindoro, Posibleng Sumikat Pa sa Pandaigdigang Merkado — DTI

Posibleng maging isa sa susunod na malaking export products ng bansa ang calamansi, ayon sa Department of Trade and Industry (DTI), habang patuloy na lumalawak ang pandaigdigang demand para sa mga produktong Pilipino tulad ng ube, coconut at iba pang agricultural commodities.

Ayon sa DTI, nakikita nila ang malaking potensyal ng calamansi sa international market dahil sa lumalaking interes ng mga mamimili sa natural ingredients, healthy food products, beverages at wellness items.

Magandang balita ito para sa Oriental Mindoro na matagal nang kinikilala bilang isa sa pinakamalalaking producer ng calamansi sa buong Pilipinas.

Batay sa mga datos ng provincial agriculture sector, mahigit 35 porsiyento ng kabuuang produksyon ng calamansi sa bansa ay nagmumula sa Oriental Mindoro, habang halos buong produksyon ng calamansi sa MIMAROPA Region ay mula rin sa lalawigan.

Dahil dito, matagal nang tinatawag na “Calamansi King” ang Oriental Mindoro.

Bukod sa sariwang bunga, nakikita rin ang malaking oportunidad sa mga value-added products gaya ng calamansi juice concentrate, bottled juice, powder, flavoring ingredients at iba pang processed products na may mataas na demand sa ibang bansa.

Sa mga nakaraang pag-aaral ng DTI at export experts, kabilang ang Europe sa mga merkadong may lumalaking interes sa calamansi bilang natural flavoring at health-oriented ingredient.

Maaaring magbukas ito ng panibagong oportunidad upang mapalawak pa ang merkado ng isa sa mga produktong matagal nang ipinagmamalaki ng lalawigan.

Habang patuloy na hinahanap ng mundo ang mga natatanging produktong Pilipino, nananatiling isa ang calamansi ng Oriental Mindoro sa mga prutas na may potensyal na magdala ng mas malaking kita at pagkilala sa pandaigdigang merkado.

31/05/2026

Gumawa at Nagpakalat ng AI Image ni ORMECO GM Dolor, Posibleng Makasuhan

Nagbabala ang Oriental Mindoro Electric Cooperative (ORMECO) laban sa paglikha at pagpapakalat ng umano’y pekeng larawan na gawa sa artificial intelligence (AI) na kinasasangkutan ni ORMECO General Manager Humphrey A. Dolor.

Sa isang opisyal na pahayag, sinabi ng ORMECO na ang kumakalat na larawan sa social media ay “AI-generated” at hindi nagpapakita ng totoong pangyayari.

Ayon sa kooperatiba, kasalukuyan nang inihahanda ng kanilang legal counsel ang mga kaukulang hakbang laban sa mga responsable sa paggawa at pagpapakalat ng naturang larawan, pati na rin sa mga indibidwal na nag-post umano ng mga mapanira at nagbabantang komento kaugnay nito.

“Hindi ito totoong pangyayari. Ang larawan ay peke,” diin ng ORMECO sa kanilang pahayag.

Ipinaalala rin ng kooperatiba sa publiko na ang sinadyang paglikha at pagpapakalat ng maling impormasyon o pekeng content na maaaring makasira sa reputasyon ng isang tao ay maaaring magresulta sa pananagutan sa ilalim ng Republic Act No. 10175 o Cybercrime Prevention Act of 2012.

Sa mga nakalipas na buwan, lalong naging madali ang paggawa ng mga makatotohanang larawan gamit ang AI tools, dahilan upang lumaki ang pangamba sa paggamit nito para sa paninira, panlilinlang, at pagpapakalat ng maling impormasyon.

30/05/2026

500 Magkasintahan, Kabilang ang mga Katutubong Mangyan, Ikinasal sa Kasalang Bayan 2026 ng Bulalacao

Humigit-kumulang 500 magkasintahan, kabilang ang ilang magkaparehang mula sa mga komunidad ng katutubong Mangyan, ang sabay-sabay na nagpalitan ng sumpaan sa ginanap na Kasalang Bayan 2026 ng bayan ng Bulalacao noong Mayo 26 sa Bulalacao Bay Park.

Naging makulay at makasaysayan ang okasyon na pinangunahan ng lokal na pamahalaan sa ilalim ni Mayor Lumel Cabagay, kung saan natupad ng daan-daang magkasintahan ang kanilang pangarap na gawing legal at pormal ang kanilang pagsasama.

Naging ninong naman sa mass wedding si Cong. Alfonso "PA" Umali Jr., habang nagsilbing ninang ang kanyang anak na si Steff Umali.

- Bulalacao PIO

30/05/2026

𝐁𝐀𝐍𝐓𝐀 𝐍𝐆 𝐄𝐥 𝐍𝐢𝐧̃𝐨: 𝐌𝐢𝐧𝐝𝐨𝐫𝐨, 𝐦𝐚𝐚𝐚𝐫𝐢𝐧𝐠 𝐦𝐚𝐚𝐩𝐞𝐤𝐭𝐮𝐡𝐚𝐧 𝐬𝐚 𝐬𝐮𝐩𝐥𝐚𝐲 𝐧𝐠 𝐭𝐮𝐛𝐢𝐠 𝐚𝐭 𝐩𝐚𝐠𝐬𝐚𝐬𝐚𝐤𝐚

Muling pinalalakas ng Department of Agriculture (DA) ang paghahanda ng bansa laban sa posibleng matinding El Niño na inaasahang mararanasan sa huling bahagi ng 2026 hanggang unang bahagi ng 2027.

Sa direktiba ni Agriculture Secretary Francisco P. Tiu Laurel Jr., muling bubuuin ang El Niño Task Force ng DA upang pangunahan ang mga hakbang na magpapababa sa epekto ng matagal na tagtuyot sa agrikultura, suplay ng pagkain, at kabuhayan ng mga magsasaka at mangingisda.

Ayon sa DA, maaaring bumaba ng hanggang 700,000 metriko tonelada ang produksyon ng palay sa buong bansa kung mararanasan ang malakas na El Niño, katumbas ng humigit-kumulang 3.5 porsyento ng taunang target na produksyon.

Para sa Mindoro, na isa sa mahahalagang agricultural areas ng MIMAROPA at kilala sa produksyon ng palay, saging mais, niyog at iba pang pananim, posibleng maramdaman ang epekto ng matagal na kakulangan sa ulan lalo na sa mga lugar na umaasa sa rain-fed farming at limitadong irigasyon.

Iniulat ng Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration na may 92 porsyentong posibilidad ng katamtaman hanggang malakas na El Niño sa ikaapat na quarter ng 2026, na maaaring magpatuloy hanggang unang bahagi ng susunod na taon.

Bilang paghahanda, ipinatutupad ng DA ang iba't ibang hakbang kabilang ang cloud seeding, pagpapalawak ng solar-powered irrigation systems, pagsasaayos ng cropping calendar at crop diversification upang mabawasan ang panganib ng pagkalugi sa sektor ng agrikultura.

Matatandaang nagdulot ang El Niño noong 2023–2024 ng tinatayang P57.78 bilyong pinsala sa agrikultura sa buong bansa. Kabilang sa mga pinakaapektadong sektor ang palay, mais, high-value crops, niyog, cassava at fisheries.

30/05/2026

GOOD NEWS | Mindoro Power Supply Bumalik sa Green Status; May 5.56 MW Reserve ayon sa TransCo

Matapos ang ilang linggo ng pangamba sa suplay ng kuryente, iniulat ng ORMECO na nasa Green Status na muli ang Oriental Mindoro Grid dahil sa pagtaas ng output ng wind power at pagtakbo ng ilang power plants.

Ayon sa pinakahuling dispatch report, may 5.56 MW reserve supply ang grid at lahat ng feeders ay energized.

Gayunman, may ilang planta pa ring hindi nakakapagbigay ng buong kapasidad dahil sa mababang lebel ng tubig at mga technical issues.

Ito ay magandang balita na makapagbibigay ng kaunting ginhawa sa mga consumer na ilang araw nang nagtitiis dahil sa rotational brownouts.

30/05/2026

Bunot ng Niyog, Ginagawang Dagdag Kabuhayan sa Pola

Isinagawa kamakailan sa bayan ng Pola ang unang serye ng pagsasanay sa coconut by-product processing na naglalayong gawing dagdag pagkakakitaan ng mga magsasaka ang mga produktong nagmumula sa bunot ng niyog.

Dinaluhan ng mga kinatawan mula sa apat na farmers associations ang tatlong araw na “Training on Machine Operation and Maintenance, Coconut Coir and Coco Peat Processing and Value Adding” na ginanap mula Mayo 20 hanggang 22 sa Manuel M. De Castro Memorial Auditorium.

Ayon kay Municipal Agriculturist Seliena M. Fabula, malaki ang potensyal ng mga by-products ng niyog bilang alternatibong kabuhayan para sa mga komunidad at samahan ng mga magsasaka.

Sa pagsasanay, ipinakita ng mga resource persons mula sa Philippine Coconut Authority (PCA) ang wastong operasyon at maintenance ng mga makina para sa coconut husk processing, kabilang ang paggawa ng coco coir at coco peat.

Ipinakilala rin sa mga kalahok ang iba't ibang produktong maaaring gawin mula sa bunot ng niyog tulad ng ropes, floor mats, bags, at iba pang value-added products na maaaring pagkakitaan ng mga samahan at komunidad.

Binigyang-diin din sa programa ang kahalagahan ng coco peat bilang soil conditioner at growing medium na nakatutulong sa moisture retention ng lupa, isang mahalagang sangkap sa pagsusulong ng climate-resilient agriculture.

Ayon sa mga organizer, ito ang unang serye ng mga planong pagsasanay sa coconut by-product processing sa bayan ng Pola. Inaasahang susundan pa ito ng mga training na nakatuon naman sa food processing at iba pang value-added coconut products upang mas mapalawak ang oportunidad sa industriya ng niyog.

Ang aktibidad ay bahagi ng mga programa ng Adaptation and Mitigation Initiative in Agriculture (AMIA) na naglalayong palakasin ang kakayahan ng mga magsasaka sa paglikha ng sustainable livelihood at climate-resilient communities.

29/05/2026

ISANG ISLA SA DILIM
Mindoro Today Editorial

Sa loob ng maraming taon, tila nasanay na ang mga Mindoreño sa salitang brownout.

Kumabaga, bahagi ng ating buhay ang pagkawala ng kuryente.

Ngunit may hangganan ang pagtitiis.

Kapag ang pagkawala ng kuryente ay nagsisimula nang makaapekto sa operasyon ng mga ospital, negosyo, internet connectivity at pang-araw-araw na kabuhayan ng mga tao, marahil panahon na upang itanong kung sapat pa ba ang mga ordinaryong hakbang.

Kamakailan, naging viral sa social media ang panawagan sa mga lider ng Mindoro na magdeklara ng state of calamity o state of emergency dahil sa nagpapatuloy na power crisis sa isla.

Para sa ilan, maaaring tila ito ay isang matinding hakbang. Para sa iba naman, ito ay isang pagkilalang ang sitwasyon ay hindi na lamang simpleng abala kundi isang suliraning may malawak nang epekto sa ekonomiya, serbisyong pampubliko at kalidad ng buhay ng mga tao.

Hindi rin natatangi ang sitwasyong ito sa Oriental Mindoro. Sa kabilang panig ng isla, ramdam din ng maraming komunidad sa Occidental Mindoro ang epekto ng mga suliraning may kaugnayan sa suplay ng kuryente. Sa huli, ang usapin ay hindi lamang tungkol sa isang lalawigan kundi sa kapakanan ng buong Mindoro.

Hindi madaling usapin ang pagdedeklara ng state of calamity o state of emergency. May mga legal na rekisito itong kailangang pagbatayan at hindi ito dapat gamitin bilang simbolikong hakbang lamang.

Ngunit hindi rin dapat isantabi ang tanong na ibinabato ngayon ng maraming Mindoreño: kung ang mga negosyo ay nalulugi, ang mga ospital ay napipilitang umasa sa mamahaling generator sets at ang mga mamamayan ay araw-araw na nangangamba kung kailan mawawalan muli ng kuryente, hindi ba ito sapat upang ikonsidera ang mga extraordinaryong hakbang?

Mahalagang maunawaan na ang isang deklarasyon ay hindi magic solution. Hindi nito agad mapapaandar ang mga planta o mawawala ang brownout sa isang iglap.

Subalit maaari itong magsilbing pormal na pagkilala na ang problema ay umabot na sa antas na nangangailangan ng mas mabilis, mas malawak, at mas koordinadong pagtugon mula sa lahat ng sangay ng pamahalaan at sektor ng enerhiya.

Sa huli, ang usapin ay hindi lamang kung dapat bang magdeklara ng state of emergency o state of calamity.

Ang mas mahalagang tanong ay ito:

Sa puntong ito, masasabi pa ba nating normal ang sitwasyon?

Sapagkat kapag ang pagkawala ng kuryente ay nagsimula nang makaapekto sa kalusugan, edukasyon, kabuhayan at kinabukasan ng isang lalawigan, ang pinag-uusapan na ay hindi na simpleng brownout.

Ang pinag-uusapan na ay isang isla na unti-unting nababalot ng dilim.

29/05/2026

BUKOD SA SSS, PWEDE RIN SA PAG-IBIG: Solar Panel Installation, Maaaring Pondohan sa Housing at Home Improvement Loans

Habang inaabangan pa ang inilulunsad na Solar Loan Program ng Social Security System (SSS), ipinaalala ng Pag-IBIG Fund na maaari ring pondohan ng kanilang mga miyembro ang pagpapakabit ng solar panels sa bahay sa pamamagitan ng umiiral na Housing Loan at Home Improvement Loan programs.

Ayon sa Pag-IBIG Fund, ang pagbili at pag-install ng solar power systems ay kabilang sa mga proyektong maaaring tustusan sa ilalim ng Home Improvement Loan, basta't nakakatugon ang aplikante sa mga kinakailangang kwalipikasyon at dokumento.

Maaari ring isama ang solar panel installation bilang bahagi ng financing para sa bagong bahay o pagpapagawa ng tahanan sa ilalim ng Housing Loan program ng ahensya.

Nilinaw naman na hindi ito hiwalay o espesyal na "solar loan" program gaya ng planong inilulunsad ng SSS. Sa halip, ang solar installation ay kabilang lamang sa mga proyektong maaaring pondohan sa ilalim ng kasalukuyang loan facilities ng Pag-IBIG.

Kamakailan, inanunsyo ng SSS na target nitong ilunsad ngayong taon ang isang dedikadong Solar Loan Program para sa mga miyembro nito bilang bahagi ng pagsusulong ng renewable energy at pagtulong sa mga pamilyang nais magpakabit ng solar power systems.

Nagiging mahalaga ang usapin ng solar energy lalo na sa Mindoro, kung saan patuloy na nararanasan ng mga residente at negosyo ang rotational brownouts at kakulangan sa suplay ng kuryente.

Para sa mga miyembro ng Pag-IBIG na nagbabalak magpa-solar, maaaring makipag-ugnayan sa pinakamalapit na Pag-IBIG branch upang alamin ang mga requirements, loanable amount, at iba pang detalye ng kanilang Housing at Home Improvement Loan programs.

(EDITOR'S NOTE: Ang SSS ay nagbabalak maglunsad ng isang hiwalay at dedikadong Solar Loan Program, habang ang Pag-IBIG Fund ay kasalukuyang nagpapahintulot ng financing para sa solar panel installation sa ilalim ng umiiral nitong Housing at Home Improvement Loan facilities.)

28/05/2026

“𝐖𝐀𝐆 𝐍’𝐘𝐎𝐍𝐆 𝐒𝐀𝐘𝐀𝐍𝐆𝐈𝐍…”

Sa isang Facebook post ng ORMECO Inc., naging kapansin-pansin ang matapang at diretsahang mensahe ni ORMECO General Manager Engr. Humphrey Dolor sa mga Independent Power Producers (IPPs) sa gitna ng patuloy na rotational brownouts at manipis na suplay ng kuryente sa Oriental Mindoro.

Sa isinagawang high-level meeting kaugnay ng planong 57MW power project, tahasang ipinahayag ni GM Dolor ang kanyang pagkadismaya sa performance at kahandaan ng ilang power providers na inaasahang tutulong sa lumalalang power situation ng lalawigan.

“𝐖𝐚𝐠 𝐧’𝐲𝐨𝐧𝐠 𝐬𝐚𝐲𝐚𝐧𝐠𝐢𝐧, 𝐤𝐚𝐬𝐢 𝐚𝐧𝐠 𝐝𝐚𝐦𝐢𝐧𝐠 𝐧𝐚𝐠𝐭𝐚𝐧𝐠𝐤𝐚, 𝐭𝐚𝐩𝐨𝐬 𝐠𝐚𝐧𝐢𝐲𝐚𝐧 𝐚𝐧𝐠 𝐩𝐞𝐫𝐟𝐨𝐫𝐦𝐚𝐧𝐜𝐞 𝐧’𝐲𝐨.”

Dumalo sa naturang pagpupulong ang mga kinatawan ng DMCI Power Corp., ORMIN Power Inc., RMS Petroleum Technology and Waste Management, East Paramount Energy Corp., at Green Force Energy Corp. upang magbigay ng updates sa kapasidad ng kanilang mga planta, permits, at iba pang requirements para mapabilis ang implementasyon ng proyekto.

Ngunit higit sa technical updates, naging sentro ng usapan ang transparency, mabilis na aksyon, at pananagutan habang araw-araw na naaapektuhan ng brownouts ang mga negosyo, ospital, paaralan, at libo-libong consumers sa Oriental Mindoro.

Nag-iwan din ng mabigat na paalala si GM Dolor:

“𝙏𝙚𝙡𝙡 𝙞𝙩 𝙖𝙡𝙡, 𝙩𝙚𝙡𝙡 𝙞𝙩 𝙛𝙖𝙨𝙩… 𝙩𝙝𝙚𝙣 𝙬𝙚 𝙩𝙚𝙡𝙡 𝙞𝙩 𝙩𝙤 𝙩𝙝𝙚 𝙥𝙚𝙤𝙥𝙡𝙚 𝙖𝙜𝙖𝙙-𝙖𝙜𝙖𝙙.”

Isang mensaheng tila sumasalamin sa lumalakas na panawagan ng publiko: mas malinaw na impormasyon at mas mabilis na solusyon sa krisis sa kuryente ng Mindoro.

28/05/2026

𝗧𝗥𝗔𝗩𝗘𝗟 𝗨𝗣𝗗𝗔𝗧𝗘 | Kanselado ang biyahe ng MV Island Pandan 2 sa rutang Batangas–Pola vice versa dahil sa mababang passenger volume.

📍 Batangas to Pola
🗓 May 29, 2026 | 7:00 AM

📍 Pola to Batangas
🗓 May 31, 2026 | 8:00 AM

Pinapayuhan ang mga pasahero na makipag-ugnayan muna sa shipping line para sa updates at rebooking concerns.

Mindoro Today

31/05/2026

31/05/2026

30/05/2026

30/05/2026

30/05/2026

30/05/2026

29/05/2026

29/05/2026

28/05/2026

28/05/2026

Address

Website

Alerts

Contact The Business

Shortcuts

Share

Category